Obrazy na stronie
PDF

(quos vnlgo Paganos appellant), arbitrentur, legum A et propriarum amissionem facultatum se noverint sub

[merged small][merged small][merged small][ocr errors]

manere decernimus, vernum in exsecutionem plenissi- B animos ad eorrectionem mitius invitandos credide

mam effectumque deduci. » Pariter eodem pertineut illa hujusce legis: “ Ne Donatistæ, etc., arbitrentur legum ànte adversus se datarum constituta tepuisse, nóverint judices universi præceptis eorum fideli devotione paréndum : et inter præcipua quidquidadversus eos décrevimus, non ambigant exsequendum. • J. G. (I) Infirmat hac constitutione Ilonor. Imp. anno D. 410, fine meusis Augusti, Warane Cos. per Africam 0raculum, id est, edictum, legem, rescriptum, quo hæreticis rituum suorum exercendorum, conveniendique, seu coeundi publice potestatem fecerat, pœna pröscriptionis et sanguinis prop9sita. Nempe hoc est illud ipsum edictum hac lege infirmatum, cujus meminere Patres Africani, h9c ipso anno 410, ánte bimestre et quod excurrit: cujus hæc verba sunt, ut habetur codice Ecclesiæ Africanae : Post consulatum gloriosissimorum imperatorum Honorii Wlll, et Theódosii llI, AA., xvui Kal. Julias Carthagine, in Basilica regionis secundæ. In ligc comcilio legationem susceperunt contra Donatistas Florentius, Possidius, Præsidius et Benenatus episcopi eo tempore quo lex data est, ut libera voluntate quis cultumi Christianitatis exciperet. Quæ verba Balsamo perperam inlellexit, eodemque traxit, quo duodecimuin Ûauonem Neocæsariensem. At enim Patrum hæc mens est, paulo ante latam ab Ilonorio legem, qua hæreuicis ac Donatistis rituum suorum exercendorum c0pia facta fuerat. Et hoc illud est 0raculum, quod hac iege memoratur simul et abrogatur. Et sane jpsemet lióliorius duobus ferme post mensibus, in Mandatis suis Marcellino Tribuno et Notario ad Carthaginensem collationem destinato (quorum pars est leae 3 infr. de Religione) utriusque legis ingminit : et hujus, et' illius simul, ei hanc confirmat. Nec sane latet, inquit, conscientiam nostram sermo cælestis OrAcgli quem (sermonem) ERRoiii suo posse proficere sæva D0— hatistárum interpretatio profitetur, qui quamvis depravatos animos ad correctionem mitius invitaret, AboLERi

eum tamen etiam ANTE (nempe hac lege) jussimus, me D

qua superstitionibus præberetur, occasio. Nunc quoque & rcludendam SURREptioneM, simili auctoritate censemus, illudque merilo profitemur, libenter ea qu® sTAtut fueríaNt submovere, ne in divinum cultum nobis se quisquam auctoribus æstimet posse peccare; ut habetur iìì actis Collat. Carthaginensis pag. 5 et 256, 260. Quare et in l. 3 infr. de l{eligione, quæ et ipsa pars est maudatorum illorum quæ dixi, uovella sub: feptio (nam ita legendum ibi ostendam) , cujus ibi mentio`fit, est illud ipsum Oraculum, quod ut hac leg. ita et prædictis infirmatur. Cæteruni hæc leae, ul indicio sunt superiora e c0dice Africano, atque ipsa insuper temporum ratio, ad Patrum Africanorum postulationem lata videtur. Honorius scilicet et extremis superioris anni 409, et priuiis hujus amni mensibus, in hæreticos , remissior fueral, ac nominatiim Donatislas, quorum depravatos

[ocr errors]

rat, ut ipsemel superiore loco ait. Quinimo et in pagau0s; nam et Z9simus, lib. 5, pag. 821, Legem qua Catholicæ sectæ inimici (id est, üt h;eretici ita et pagani) intra palatium militare prohibiti fuerant (et sic l. 42, »upr.), eo quo dixi tempore abrogataim, testatur. Conjicit etiam Baronius causas utriusque legis per Africam. Nempe priorem illam quæ hié abrógatur ab Honorio ipsa rerum necessitate extortam, nó áíô! quin Donatistæ tot legibus exasperati, a partibus Attali Tyranni starent, qni Africam lentaturus videbatur : cum autem periculum illud cessasset, Attalo videlicet exauctorato; ad Patrum Africanorum petitiouem eam, hac lege abrogatam. Quod valde probábile facit, præter ipsam temporum rationem, IIeracliani, Comitis A[ricæ nomen, cui hæc lex inscribitur. Nempè hic ille Ileraclianus est, adversus quem Honorii partes sectantem atque Africam sub imperio Honorii retinentem , Attalus tyrannus Constautinum cuum exercitu in Africam superioris jam anni fine misit; Africae potiundæ spe, tanto terrore et timore Ilonorio imperatori injecto (quem etiam ipse quodammodo prodit l. 1, supr. de terris limit.), ut si Africana hæc expeditio Attalo feliciter cederet, imperio cedere, atgue in Orientem fugere in animum iìduceret. Weruiu hic ab exercitu Heracliani mox cum suis interfectus. Eo acrius Heraclianus Africam tueri cœpit, liuorum et portuum Africæ custodibus aduolis, atque auuonam Romam subvehi vetuit. Unde l{oiijae fames exorta : mox Attalo imperium ab Alarico abrogatum, ut memorant Zozimus lib. 6, p. 827, 828, 829 et 850, et Sozomenus lib. 9, c. 8; verum de Loc Aualo plura ad legem penultim. et ultim. supr. de indulgeu. crimin., et ad legem. M supr. de terris limitaneis,'et [. 2 supr. de littorum et itiner. custod., et l. 6 supr. de indulgent. debitorum. Repetita porro hæc lex anno Domini 416, totidem verbis; nonnullis tamen auctior|l. 56, ul)i dicam. In utraque lege notanda est pœna sanguinis, quam HonQrius comminatur illicitos cœtus agitantiljus læFelicis: nempe id ita in animum induxit suum, pos, frequentes hæreticorum conatus, obreptiones, faétionesque. Alioquin in hæreticos pœna $anguinis haud adeo sancita, nisi in detestabiles et exsecrabiles nonnullos, insp. l. 9 et 54, 56, supr.; veruu de hoc plura in Paratiilis et ad l. 28, hoc tit. Errat certe vir doctus qui hac leg. pœnam proscriptionis et sanguinis in positam successive ait, puta ut primum lièretici pro$criptione plectantur: quam pœnam si conlempseiiat, deinde poena sanguinis plectántur: nam utraqüepaeuâ simul hic imponitur verbis constitutionis. . lalendit porro hac lege Honorius pœnam in Donatislas, quod mitioribus edictis iuvitati, vel pœuis etiam affecti, furorem suum quotidie augeréul et exererent; unde valido metu opus Š G.T

[blocks in formation]

PRÆFATIO OPERIS p. MASSONNO AUCTORE.

Acta collationis Carthaginensis, Innocentio primo pontifice Romano, Honorii clementissimi Cæsaris jussu habita sunt, anno post consulatum Varanis, cum nullus in Occidente consul esset, propter nimiam rerum perturbationem, Roma ab Alarico Gothorum rege recens capta. Mandato igitur quo hæc disputatio fieri jubelur, locus quidem et dies appositus est; at Consulem, qui nullus erat, curiosi frustra requirent. Catholicæ Ecclesiæ episcopi collationem fieri petierant adversus Donati partem ; id enim agnoscunt, septem ex eis delecti, Aurelius, Alypius, Augustinus, Vincentius, Fortunatus, Fortunatianus, et Possidius :

totidem Donatistæ, Primianus, Petilianus, Emeritus, B

Montanus, Gaudentius, Adeodatus, et Protasius : atque lii inter absentes episcopos partis suæ, ut fucum facerent, Felicem quasi urbis Romæ episcopum nominant, licet Catholici Innocentium tunc sedere testentur, ut verum erat, utque probatissimæ fidei annales tradunt, ad annum a partu Virginis quadringentesimum undecimum. Disputatio dividitur in primam cognitionem, secundam, et tertiam. Tertia sexto Idus junias habita est : quo die profertur Marcellini cognitoris sententia, confutatos a Catholicis Donatistas omnium documentorum manifestatione asserentis, ut divi Augustini verbis utar. Hanc sententiam ut emptam a cognitore Catholico et noctu prolatam, calumniose postea Emeritus et quidam pertinaces Donatistæ arguebant :

quos Augustinus acutissime refellit; cui sane laudi esse C

debet, quod epitomen collationis brevissimam scripsit, ideo utiliorem futuram quia tertiæ cognitionis magna pars, quæ hic deficit, necessario inde petenda est. Ubi de Cæciliano et Mensurio, deque traditoribus sacrorum codicum et supellectilis Ecclesiasticæ agitur, Diocletiano et Maximiano Ecclesiam acerrime persequentibus: et si ante Augustinum in libro de Hæresibus id quoque ab 0ptato Milevitano copiose narratum est. Ac disputavit quidem Augustinus adversus Donatistas ante collationem, et libros de baptismo parvulorum edidit ; simul disseruit adversus. Petiliani litteras eae forensi advocato episcopi, et Cresconium Grammaticum dicendo pene obtrivit. Post collationem vero Honorio XII et Theodosio WIll Coss. ut ipsemet præfatur, quid egerit cum Emerito satis ostendit libro singulari sic inscripto : De gestis cum Emerito. Atque hunc quidem fuisse unum eorum septem, quos pro suæ

A causæ defensione Donatiani delegerant, et qui in eadem

causa maxime laboraverat, libro secundo Retractatio— num Augustinus tradit; eoque mortuo Possidius in ejus vita etiam refert. Denique adversus Gaudentium Thamugadensem episcopum, quem ex illo numero fuisse eodem quoque libro demonstrat, libros duos conscripsit. At summa utilitas ejus judicii fuit : nam licet Donaliani Cæsarem appellarunt, ab Honorio confirmatum est ; nosque edictum ex codice Theodosiano huic disputationi annexuimus : cui obediens plebs Donatistarum, desertis episcopis suis ad Ecclesiam catholicam statim rediit, et ex 0ptati antiquissimo manuscripto codice interrogationes quasdam collationi intelligendæ necessarias adjici curavimus. Cognitorem quidem Orosius libro septimo prudentem, industrium et studiorum bonorum appetentissimum fuisse testatur : ad eumque non multo post Romam captam, scripti sunt ab Augustino libri viginti de Civitate Dei, ut præfatio ad eos indicat. De morte autem Marcellini Hieronymus loquitur lib. 3 contra Pelag. violentam eam fuisse necesse est. Percussorem enim ejus et sicarium idem Orosius nominat. Laudandus quoque est Marcellus qui hoc volumen Actorum collationis, quod copiosissimum atque diffusissimum erat, modulata, ut ipse ait, brevitate distinxit atque collegit, ut ex epistola ejus ad Severianum et Julianum videri potest. Nec plura hoc loco dicenda existimamus, quia Balduinus præceptor meus in jure civili, qui acta commodato tantum in veteribus adhuc membranis ab antistite Meldorum Tillo habuerat, elegantem in ea commentarium edidit.

226 PRÆFATI0 CLARlSSIMI VIRI BALUZII IN EAMDEM COLLATIONEM.

Gesta collationis Carthaginensis inter episcopos (-atholicos et Donatistas quæ nunc exstant, integra non sunt, sed abbreviata ex illis quæ conscripta fuerant coram Marcellino Notario. Nam cum illa valde prolixa essent, ut Augustinus ait in epistola quinquagesima, timendumque propterea esset ne in contemptum venirent, Severianus et Julianus a Marcello Memo

D riali, qui collationi interfuerat et cum Marcellino conlatis amicorum suorum, superflua resecavit, et gesta eo modo concinnavit quo nunc a nobis leguntur. Ea sane olim studiose excepta, conscripta, c9llataque fuerant, inquit Balduinus, sed temporis injuria posteritatisque negligentia interciderant, donec tandem anno 1566 in manus ejusdem Balduini venere beneficio viri clarissimi Joannis Tilii episcopi Meldensis. Quod autem non omnino perierunt, debemus, opinor, quicquid alii contra sentiant, nobilissimæ Ecclesiæ Lugdunensi, quæ illustre hoc antiquitatis monumentum in bibliotheca sua servavit. Cui rei indicio est etiam inscriptio vetus posita in initio veteris exemplaris, ei similis quæ exstat in capite codicis Tertullianei, quem eidem Ecclesiæ obtulit Agobardus archiepiscopus. Sic ergo legitur in fronte istorum gestorum. llbeR oblAtUS AD AltAre SANCti StEPHANI voto fulchenii CAnONICI. Tum vero Balduinus, qui existimabat, et vere, magnum sibi quemdam thesaurum esse oblatum, ea gesta accurate legit et expendit, et interea dum ederentur, Historiam istius collationis vulgavit. Poterat ille leviore compendio gesta edere, si voluisset. Sed haud dubie intelligebat multa menda exstare in veteri codice, quæ auferre destinabat, multa etiam quæ explicatione indigerent, ut ex eis colligi posset aliquis fructus. Fecisset sane rem gratissimam theologo Lovaniensi qui curam suscepit emendandi Breviculi Augustiniani. Ille enim testatur se, cum hæc acta magno redempta optavisset, atque apud Balduini tum defuncti amicos et hæredes inquiri jussisset, intellexisse dilapsa nescio quo fuisse. Transierant illa in jus et potestatem celeberrimi viri Angeli Vergelii, hominis quidem Græci, sed Latine doctissimi; a quo ea deinde habuit Claudius Mondinus Advocatus Parisiensis, cujus beneficio servata esse scribit Papirius Massonus. Prima hinc eorum editio prodiit Parisiis anno 1589 opera ejusdem Massoni, sed, quod dolendum est , ita mendosa, ut præter errata veteris librarii, multa adhuc nova commissa ab illo sint. Tandem anno 1594, mense Februario venerandus hic codex et auro contra æstimandus ad magnum illum Petrum Pithæum pervenit, ei datus a Mondino causa permutationis cum codice Henrici III , Francorum regis. Et Pithæus quidem, collatione facta cum veteri exemplari , meliorem fecit editionem Massoni, sed non ita tamen quin adhuc multo plura superfuerint emendanda post laboriosas et doctas summi viri vigilias. Nos itaque, quum intelligeremus quanti momenti esset hæc gesta habere sana, quantumque hinc vtilitatis accederet Ecclesiæ si emendatiora prodirent, hunc laborem lubenter suscepimus, satis amplam qualiscumque operæ nostræ mercedem recepturi si noster Hic conatus Ecclesiæ placuerit et ordini litteratorum. Primum itaque clarissimorum virorum editiones contulimus cum eo ipso veteri exemplari quo illi usi sunt, quod nunc censetur in locupletissima bibliotheca Colbertina, tanti plurimi æstimandum quod aliud ullibi exstare hactenus est incompertum. Deinde errata qu0que veteris librarii, quæ admodum multa sunt, sustu

municaverat laborem librandæ disceptationis, exegerunt uti fastidia lectionis remedio brevitatis excluderet. Quippe Donatistæ, cum obtinere a cognitore mon p0tuissent ne collatio fieret et ut prorsus causa ipsa non ageretur, hoc effecerunt , inquit Augustinus, multum loquendo ut quod actum est, difficilc legeretur. Qua propter Marcellus Memorialis vbsecundans postu

[ocr errors]

A limus pro modulo virium nostrarum, secuti in hoc vel doctissimorum virorum judicium, qui varia istorum gestorum loca sanare per transennam studuerunt, vel conjecturas nostras, quum certæ nobis visæ sunt. Nam quod Jacobus Cujacius lib. iv 0bservat. cap. 51, adnotat multos errores in libros juris civilis attulisse veterem per motas scribendi rationem, de gestis istis affirmari potest absque ullo periculo reprehensionis. Præterea adhibuimus auctoritatem veterum scriptorum, præcipue vero sancti Augustini episcopi Hipponensis, cui uni plus quam cæteris in hac causa debet Ecclesia. Mutationum porro omnium a nobis in textum inductarum rationem reddere et fastidiosum fuisset lectoribus et mon admodum utile, nobis vero valde onerosum. Itaque de his quæ manifestae erant plerumque siluimus; earum -vero rationem reddidimus quæ aliquid difficultatis habere videbantur, aut quæ illustratione indigebant. Sane affirmare vere possumus editionem hanc nostram multo meliorem esse omnibus iis quæ usque ad hanc diem prodierunt, idque facile intellecturos eos qui illam contulerint cum Massoniana et Pithoeana, ex quibus reliquæ ortæ sunt. Nam si cui tantum otii erit, is profecto facile animadvertet quam multa exciderint Massomo et Pithæo, quæ nos reposuimus ex veteri codice, quam multa errata ab illis non animadversa, quæ nos satis feliciter, ut quidem opinamur, emendavimus. 1llud dolendum , quod liiatus omnes supplere nequivimus, præsertim ubi agebatur de restituendis nominibus episcoporum viginti Ecclesiæ catholicæ quæ exciderunt in recitatione subscripticnum. Quoniam vero magna pars tertiæ cognitionis desideratur, quæ necessario petenda est ex Breviculo sancti Augustini, ut priden monuit Papirius Massonus, gestis adjunximus fragmentum ex illo Breviculo, ab eo videlicet loco ubi gesta deficiunt. Quantum autem intersit reipublicæ christianæ ea habere sana et integra vel hinc liquet quod per annos singulos lectitata in Ecclesiis Africanis fuisse testatur idem Augustinus 227 in epistola lvui et in libro de Gestis cum Emerito. De. dimus et illud quorumdam suasionibus ut huic fragmento subjungeremus nomina episcoporum utriusque partis qu v recitata sunt in cognitione primæ diei, tum etiam seorsim nomina eorum qui ab utraque parte electi sunt ad suscipiendam collationem. 0b quam etiam causam isthic edidimus eos sermones quos idem sanclus D episcopus habuit instante collatione et post collationem,

quorum mentionem facit Possidius indiculo operum

ejusdem. Addidimus præterea constitutiones post hanc

collationem ab Imperatore Honorio editas; quas et

nos putamus respicere ad ea quæ gesta in collatione

sunt, et ita viris aliquot doctis persuasum fuisse ani

madvertimus. Reliquum est ut nonnulla dicamus de

anno quo ista acta sunt. Quæ disquisitio esset profecto

inutilis, cum habitam collationem constet anno qui se

B

[ocr errors]

cutus est post consulatum Vuranis, nisi vir summe doctus nobisque numquam sine laude nominandus Jacobus Sirmondus eam rejecisset in amnum alterum post consulatum Waranis, id est in annum quadringentesimum duodecimum, eo in primis argumento quod in

[ocr errors]

choatam constet kalendis Juniis, ex sermone autem A quem sanctus Augustinus habuit instante collatione colligatur paulo ante collationem peractum fuisse jejunium Pentecostes, quod illo auno desiit iv kalendas Junias. Deprecamini nobiscum , inquit Augustinus , Dominum solemnibus jejuniis, quæ jam reddimus Deo, reddamus et pro causa. Jam enim jejunamus post Pentecostem solemniter ; et utique jejunaremus, etiamsi ista causa non esset. Sane verum est dominicum diem Pentecostes incidisse anno 412, in diem iv kalendas Junias. Sed eo die finitum esse jejunium Pentecostes, quod nullum umquam fuit ante Pentecostem , dici vere non potest. Verus ergo ac genuimus, ut ego quidem arbitror, verborum Augustini sensus hic est. Agebantur jejunia quæ quatuor temporum Pente

Interim autem dum exspectabatur dies kalendarum juniarum, episcopi Catholici, quod antea sæpe fecerant, inter se comferebant de modis revocandæ ac retinendæ unionis in Ecclesia Africana. Tum vero res sane memorabilis et boni exempli accidit, quæ merito referenda est in hoc loco, ut sit veluti viæ duæ ad sequendum divinum Spiritum qui apparet per omnes paginas istius collationis. Refert illam sanctus Augustinus , testis videlicet omni e.cceptione major, in libro de Gestis cum Emerito, his verbis.

Dicam charitati vestræ et commemorem rem dulcissimam et suavissimam, quam Domino adjuvante sumus experti. Cum ante ipsam collationem inter nos aliqui fratres de hac re colloqueremur, quia pro pace Christi episcopi debent esse aut debent non esse,

costes vocamus, quæ post Pentccostem solemniter cele- B quod vobis fatendum est circumspicientes omnes fra

brari vetusta leae Ecclesiæ jubet; et tum Augustinus eum sermonem habuit , instante collatione : quod est valde notandum. Nam hinc manifeste colligitur necesse fuisse ut eo anno quo episcopi Carthaginem convenere ad faciemdam collationem, jejunium quatuor temporum Pentecostes evenerit ante kalendas Junias, cum eo die caepta sit collatio. At vero id fieri non potuisse anno 412 ex eo deprehenditur quo tum dominicus dies Pentecostes inciderit in diem iv kalendas Junias, ut supra monuimus. Rectius illa concurrunt in annum 411, quod Pascha fuit vii kalendas Apriles, Pentecostes vero pridie idus Maias, et jejunium qualuor temporum Pentecostes incepit xvii kalendas, desiit vero xiv kalendas Junias, id est , ante dies decem quam Episcopi disceptationem aggrederentur. Nam eo die Catholicos episcopos fuisse apud Carthaginem palet eae collatione prima, cap. 27, 29, et ea collatione secunda, cap. 50.

C.

tres et coepiscopos nostros, non facile nobis occurrebant qui hoc vellent suscipere et de hac humilitate Deo sacrificare. Dicebamus ut fieri solet, Ille potest, ille non potest, ille consentit hoc, ille non tolerat, loquentes magis pro suspicionibus nostris, qui corda illorum videre minime poteramus. Quando autem ventum est ut hoc palam fieret in concilio universorum tam frequenti pene trecentorum episcoporum, sic exarserunt omnes ut parati essent episcopatum pro Christi unitate deponere, et non perdere, sed Deo tulius commendare. Duo ibi vix inventi sunt quibus displiceret; unus annosus senex , qui hoc etiam dicere liberius ausus est; alter voluntatem suam tacito vultu significavit. Sed postea quam illum senem liberius hoc dicentem obruit omnium fraterna correptio, illo mutante sentenliam, vultum eliam ille mutavit.

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

Non omnes episcopi qui Carthaginem venerant , tum B Caulholici, lum Donatistæ, collationem Carlhaginensem susceperunt; sed octodecim dumtaxat ex utraque parte: septem scilicet Actores, totidem Consiliarii, et gestorum Custodes quatuor. De Catholicis haud ambigitur : singulorum enim nomina descripta sunt in mandato concilii Carthaginensis, quod refertur in gestis cognitionis primæ, cap. δδ, et singillatim enumeraniur in gestis cognitionis tertiæ, cap. 2. Quo in posteriori loco referuntur quoque nomina septem Episcoporum, quibus partes Donaui tueri incumbebat : iis adjunguntur quatuor tantum consiliarii : aliorum vero nec hic nec alibi fit mentio. Duo autem Custodes chartarum ex parte Donatistarum nominat Primianus Carthaginensis in gestis cognitionis primæ, cap. 152, Victorem Hipponensem Diarrhytorum et Marinianum 0Eensem : et C duos alios Veratianum nempe et Victorem, ibid. c. 225, Veratianum Carpitanæ Ecclesiæ episcopum fuisse comstat ex cap. 126. Cujus autem sedis Victor episcopus fuerit, cum plures sint hujus nominis episcopi Donatistæ in collatione Carthaginensi, dicere difficile est. Nunc breviter quid de singulis memoriæ proditum sit, exponendum. 0rdiemur a Catholicis.

Primus inter actores Catholicos, est Aurelius Carthaginensis antistes, vir notissimus, quem Augustinus lib. ii Retractationum, cap. 21, venerabilem senem appellat. Quamplurimis ille conciliis Carthaginensibus et Africanis præfuit, meritoque dicitur a Prospero in curmine de Ingratis, concilii Africani Dux, eujus Augustinus ingenium. Nec minus celebris est memoria Alypii Thagastensis, Augustini a primis annis amicissimi. Is Thagastæ oriundus erat primoribus municipalibus. Romam venerat paulo ante Augustinum , et simul cum eo Mediolanum profectus est : hujus etiam propositum imitatus secessit una cum eo Gassiciacum catechumenus cum catechumeno. Mediolani baptizatus, in Africam revertitur, et postea ad Thagastensem episcopatum promotus, scientia et pietate fuit illustris; ac Hieronymo, Sixto, cæterisque Italis conjunctissimus. Pluribus conciliis Africamis interfuit, et magnæ fuit apud Afros episcopos auctoritatis. De Augustino, tertio actore nil necesse est dicere. Vincentius Colusitanus, seu potius Cutusitanus in provincia proconsulari episcopus , interfuit conciliis Carthaginensibus annorum 416 et 419. Idem putatur esse qui laudatur a Paulino in Vita

Ambrosii cap. ultimo. Fortunati Constantiniensis nomem occurrit etiam in superscriptione concilii Milevitani amni 416, ubi quoque Fortunatiani nomen comparet, qui in eo concilio electus est unus e Judicibus provinciae proconsularis, et cujus honorifica fit mentio apud Augustinum lib. 1 contra litteras Petiliani cap. M et Lib. in, cap. 58, necnon in libro de Unico Baptismo contra eum. dem cap. 16, ubi dicitur Profuturi ante paucissimos annos defuncti , in sede Constantiniensi successor. Possidius Calamensis episcopus Augustini fuit discipulus, ab eo Dei verbo nutritus, Donatistarum hostis acerrimus, a quibus pene interfectus est, ut narrat Augusiinus epist. 166. Scripsit Augustini Vitam, in qua testis est se quadraginta annis Dei dono absque amara ulla dissensione familiariter ac dulciter vixisse. Haec de actoribus catholicis. Cæteri vir aliter noti quam ex præsentibus gestis, ex quibus sedes eorum episcopales collegimus, quod unum de ipsis superest. E Donatistarum actoribus quatuor aut quinque celebres sunt : Primianus Parmeniani Donatistæ successor in sede Carthaginensi circa annum Christi 390, qui slalim a Feliciano aliisque suæ partis episcopis dammatus est, et depositus in concilio Cabarsussitano anni 595, subrogato in ejus locum Maximiano : at paulo post in concilio Bagaiensi absolutus et restitutus dejecto Maximiano. Qua de re centies apud Augustinum fit mentio. Petilianus ante episcopatum forensis advocatus e catechumeno in Catholica, per vim a Donatistis ordinatus episcopus Constantinæ, cujus eaestant litteræ, adversum quas Augustinus scripsit. Emeritum post

D collationem communem convenit Augustinus in urbe

sua Cæsareensi, et cum eo egit præsentibus episcopis ejusdem provinciæ, ac plebe Cæsareensis Ecclesiæ, et gesta collationis hujus in qua superior fuit, ipse descripsit. Fuerat is Emeritus auctor sententiæ concilii Bagaitani in Maximianum latæ. Fama percrebuerat ipsum circa finem vitæ factum esse Catholicum : at falsus fuit iste rumor, et quamvis ab Augustino fuisset convictus, numquam tamen ad communionem catholicam accessit, et in schismate pertinaae obiit. Gaudentius quoque Thamugadensis Augustini scriptis, quibus duas epistolas ejus refellit, nobilitatus est. De cæteris Donatistarum episcopis nihil praeter sedis nomen, quod ex collalionis gestis liquet, habemus.

« PoprzedniaDalej »