Obrazy na stronie
PDF
[blocks in formation]

de Scenicis, componendus est), reconciliationis loco

jectura spectare ad Donatistas, pariter ut ad eosdem χάριν à zzrä)) αγμα vertit, et recte, eo quippe loco

pertinent quatuor sequentes : ut et duæ aliæ, puta

leg. 5 et 58 supr. de Hæreticis. Et vero spectare ad B

l)onatistas, qui recentissime Firimo tyranno faverant in Africa , testalur Augustinus ep. clxiv. Quaeque procul dubio toleravit Walentinianus, d • ta sua i%:)002 qaxsia; cuique licentia, de qua dixi ad l. supr. de M uleficis : anal)aptismo tantum in his damnato, sub poema sacerdotii privationis , neque enim u!t , a progreditur Valentiniamus. De hac ipsa porro lege 0ptatum Afrum \lilevitanum, circa imitium lib. v , sensisse putat Balduinus : « Ilaec, inquit, nostra vox c-t , qui in Trinitate baptismatis unitatem defendimus, non pro vobis, qui baptisma, in cujus imagine sunl iIIa duo, audaciler , et quod contra leges est, ileratis: quamvis et vos ipsi non negetis, quia non debet iterari , quod semel jussum est fieri. » In quo largiter fallitur: nam, quod et ipse alibi recte tradit, Optatum ante hunc annum 575, scripsisse certum est : el sane scripsit is, quod aperte Optatus ipse profitetur, sexagesimo et quod excurrit anno post persecutionem Dioclelianeam, id est , circa aniium Domini 367, ut alibi fuse ostendo. Illud equidem verum , hanc legem esse de numero earum quae a Valentiniano in rebaptizantes scriptæ fuerunt , quarum meminit Gratianus quoque l. ii prox. et quidem in Domalistas £wtò;, ut Augustinus testatur ep. 166 ad Douatistas : v Iluic (Joviano), inquit, successit Walentinianus: legite quae coutra vos jusserit : » de quo jam etiam aliquid dictum ad. l. iii supr. de Ilœreticis. Ergo 0ptati locus accipienJus est de aliis Walentiuiani legibus (si quæ ante hanc in I)onatistas latæ sunt), Constautini item et Constantii (vel potius Constantis) quarum mentio l. ii infr. Notabilia duo in hac. leg. hæc occurrunt: Primum est , quod ait, contra instituta omnium , quæ latius explicata reperies ad d. l. ii proae. Alterum est, quod l);ip;isimum vocal gratiam et divinam gratiam : quomodo et gratia communionis vocatur in l. v imfr. de Apostaiis. Gratianus pariter 5, epist. 17: • Audienlil)us, si qui fueriut periculo pr;eveuti, etsi in exitu

[ocr errors]

reconciliationis verbo, id quod alias viaticum et extremum suffragium dicitur , id est , baptismus et Eucharistia indicantur: de quo ad d. l. i, de Scemufcus. Illud postremum hic semel monendum, quae hac leg. omnibusque aliis hujus tituli constitutionibus in rebaptizantes constituuntur, accipienda non indefimite , sed de hæreticornm tantum amabaptismo, qui illicita usurpatione , furore immani et institutione nefaria collatum semel recte baptismum in Ecclesia catholica , catholic;e Ecclesiæ odio, iterabant, quod clare sat cofligitur ex sequentibus legibus: vide inter alias legem 6. Alioquin enim et ipsi Catholici baptisma quandoque rescindebant seu quosdam hæretico. rum rebaplizabant : qua de re vide canonem 6 concilii Nicæni (cujus meiminit et Rufinus, lib. i, cap. 6; Augustinus, de Ha-resibus, hæresi 44), Laodiceni canones 7 et 8, Constantinopolitani secundi OEcumenici canon. 7. Wide et quae Athanasius, orat. 5 contra Arianos ; Basilium, epistola canonica ad Amphilochium, cap. !. JACOBUS G0TH0FREDUS. (1) Graiiani. Haec lex est imperatoris Gratiani, ut ex inscriptione patet ; data enim est ad Flavianum Vicarium Africæ : quæ utique Afriea Gratiano parebat. Quare vitium erat in subscriptione Data cp, id est Constantinopoli. Nam et Gratianus Iioc anno versatus est in Gallia, et Treveris quidem vel Mogiinriaci. Ut proinde minus (lubitem hanc legem scriptam in Gallia ex consilio et dictatu episcopofimm Gallicorum : et certe, assurgere eam palam est Gallicano cothurno. - Ergo Gratianus hac iege rebaptizantium per Africam errorem, cœtusque damnat : variis tum rationum momentis, tum et sanctionibus. Rationum, inquam,Theo. logicarum el Ecclesiasticarum. Quarum prima est a baptismatis, quod unum esse debet , neque repeti oportet, natura , cum ait : Christiani nominis sacramenta sortitos alio rursus baptismate non purificari, sed incestari lavacri nomine. Quibus similia alia ex aliis legibus in unum cumulata h;ibes in Paratitlo.

constituti, vigilantia vestra nòn desit, implorantibus D Allera est, petita ab auctoritate Evangelii, apostoloparentum nostrorum , Constantini, Constantii, Walentimiani, decreta sunt. Sed plerique expulsi de Ec

[ocr errors]

rum, tradiuionis incorruptæ, anteriorum tandeirt E$ praejudiciis et constitutionibus. IJinc sc. icel rel)aptizantes ait: Apostolorum præcepta calcare. Hinc inox pro canone subjicit : Institutiones sequendas eorum qui apostolicam fidem probaverunt. ltem , Nihil aliud præcipi se velle, quam quod Evangeliorum et apostolorum fides et traditio incorrupta servavit : sicut et lege Divali, etc. Qnod Evangelii et apostolorum prærogativam attinet , de eo jam satis, ad l. cunctos populos 2 supr. de fide Cathol. et ad l. 28 supr. de l1æreticis. Traditionem incurruptam quoque hic advocari nolandum est : qua sane se tuitus jam olim hac in re ipsa adversus ' anabaptisimum Stephanus Japa, anabaptismum omnem d;imilans, adversus Cyprianum, Firmilianum, et Afric;e concilia : ut testauir Cypriamus ipse qui haec Stephani verl)a recitat, epist.Tixxiv ad Pompeium Sabracensem : Si quis erga a quacumque hæresi venerit ad mos, nihil innovetur, nisi quod TRAbitum est, id est, præter id quod traditum

A clesiis, occulto tamen furore grassantur, loca magna domorum seu fundorum illicite frequentantes : quos

ANNOTATIONES.

est.Et Eusebeius lib. vii Hist. Eccl. cap. i : IIa)zιού *y£ rov xszpzrnzίτος ἐθους : et cap. 2, δ' άγε Στίφανος, jui, 6siv ri vsórspov παρὰ τῶν κρατήσασαν άρχήθεν τα

zδοσιν, ἐπιχαινοτομεῖ ούμενο;, $tri τούτφ διηγανάκτει : id est, Stephanus nihil novi aut alieni a TRADITIONE Ab ANTIQUo obtiNeNTe, moliendum arbitratus, animo ob hanc causam indignabatur. Augustinus quoque , lib. v de Baptism;o contra Donatistas, cap. 25: Ap0stoli quidem nihil exinde præceperunt : sed consuetudo illa, quæ opponebatur Cypriano , ab eorum trAditioNE exordium sumpsisse credendum est : sicut sunt multa quæ universa tenet Ecclesia, et ob hoc ab apostolis præcepta bene creduntur, quamquam scripta non reperiantur. Wincentius tandem Lirinensis in commonitorio suo c. 9, cum multa hanc in sententiam scribat, tandem ait, epistolam a Stephano missam ad Africam, ubi his verbis sanaeit, nihil innovandum , nisi quod trAdituM est. Quæ ipsa sunt Stephani verba , quæ Cypriamus supra memorabat. Et Cyprianus tamen iliüd in Stephano reprehendebat, quod Scripturis , quibus suam niti docerent Patres Alricani , obduceret et opponeret traditionem, atque adeo traditionis nomine pravam venditaret consuetudinem, quæ non essel ab apostolis , sed postea irrepsisset. Sed de ista im ipsa Africa juniores a Cypriano abiere, et in argumento Stephani PP. acquievere, qui contendebat ante Agrippinum nusquam in Ecclesia iterari baptismum solitum. Et acquievit etiam tanto post Augustinus, lib. ii, cap. 7, de Baptismo contra Donatistas: Quam consuetudinem credo ea, apostolica trAditioNE venientem , sicut multa non inveniuntur in libris eorum neque in conciliis posteriorum ; et tamen quia per universam Ecclesiam creduntur , nommisi ab ipsis tradita et commendata creduntur. Et lib. iv, cap. 24 : Quod universa temet Ecclesia, nec conciliis institutum, sed semper retentum est, nonnisi auctoritate apostolica institutum rectissime creditur. Vide eumdem et lib. i contra Cresconium cap. 33. Secuti et hanc sententiam et traditionis prærogativam imperatores ab episcopis edocui, Walentinianus scilicet leg. I supr. ubi eodem sensu ait, contra iNstitutuM omnium baptismum iterari; Gratiamus hac lege ubi pariter ait, iNstitutioNes sequendas, el itemi, quod tRAditio incorrupta servavi ; Honorius l. iv infr. ut traditum est. Eadem vcro traditione sicut singularitas baptismi, ita et plerique ritus in baptismate, ne de aliis nunc dicam, defendel)antur, ut prolixe et egregie multis demonstrat Tertullianus de Corona milit. cap. 54, 5, et Basilius de Spiritu sancto, cap. 27, veluti consecratio aquæ oleique unctionis; et ipsius qui baptismum accipit, renunliatio Satanæ et angelis ejus; lactis et mellis praegustatio, ipsa fidei professio , et alia id genus : tandem et trina mersio. Hieronymus quoque adversus Luciferianos : An nescis etiam Ecclesiarum hunc esse morem, ut baptizatis postea manus imponatur, et ita invocetur Spiritus sanctus ? Erigis, ubi scriptum sit? in Actibus Apostolorum. Etiamsi scripturæ auctoritas non subesset , totius orbis in hac parte consensus instar præcepti obtineret : nam et multa, quæ per trAditioNem im Ecclesia observantur, auctoritatem sibi scriptæ legis usurpaverunt, velut in lavacro ter mergitare. Quare et ad ipsum Dominum et apostolos hos ritus referre non verentur Chrysostomiis, si Chrysostomi est Homilia de fide in Patrem , Filium et Spiritum Sanctum, et Pelagius apud Gratianum , de Consecr. dist. 4. Et ita quioque haec jam dicuntur et hic habentur Apostolorum praecepta, h;ec apostolica et apostolorum f!:;;!} scilicet Traditio incorrupta servavit. Cui et Evangeliorum fides hic sociatur : Quomodo Augustinus quoque 204 etsi traditionem et consuetudinem urgeat, idem tamen , ne viderelur humanis tanlum argümentis agere, ex Evangelio do

cumenta et testimonia protulit , quibus non solum idem colligeretur , sed plane ostenderetur : lil). i contra Doiiatistas: et lib. ii, cap. 14; lib. iv, cap. 7; lib. v, cap. 4 el 25. Provocat et hac lege Gratianus ad superiorum Principum constitutiones, Constantini M., Constantii ( ego Constamtis malim, cui Africa cesserat, non Constantii, qui etiam hæretica labe adspersus erat) itemque Valentiniani. Provocat et ad sanctionem seu præceptum quoddam anterius ad Nitentium datum : quod quale sit nondum comperio : illud crediderim anteriorem ipsiusmet Gratiani constitutionem hic indicari : et quidem emissam ad Nitentium tribunum et notarium (cujus mentio apud Ambrosium epist. 64) extra ordinem in B Africam missum cum mandatis seu præcepto (qu0modo et hic vocatur) ad cohibendos haereticorum coetus : ut cæteroquin tribuni et notarii ab imperat0ribus cum mandatis et præceptis missi etiam in negotio religionis , de quo plene ad l. unic. supr. de mandatis Principum : ubi Marcellini et Dalmatii exempla inter alia. Nunc de hujus legis sententia, quidque adversus rebaptizantes constiiuaι Gratianus : nempe tria hæc, humc in finem slaluuiulur : Primum absistere miseris erroribus suis. Wicarii Africæ auctoritate jubentur, id est eorum cœtus imhibere his jubetur. Quod mirum : Flavianus enim hic Wicarius Afric;e ( cujus alioquin meminit qu0que Ammianus Marcélliiius eactremo libro xxviii, et Augustinus epist. cLxiv ; vide Symmachum lib. ii, ep. xxvii et lxui) partis Donatistarum .erat, quod Augustini locus, dicta epist. clxiv, ostendit, ubi Donatistas sic inducit loquentes, tum et eis respondet: At enim (sunt verba Donatistarum) et malos Christianis non licet persequi? Esto Ε Augustinus), nom liceat : sed numquid hoc Potéstatibus, ad hoc ip* sum ordinatis, fas e$t objicere ? an apostolum delebi: mus? Sed vos, inquies (altera hæc est Donatistarum ol)jectio), talibus (potesiatibus) communicare non debeiis ? Quid ergo (respondel Augustinus)? vos Flagi* no quondam Vicario partis vesträe homini, quia legibus serviens nocentes quos invenerat, occidebat, non £0mmunicastis ? Et sane l. iv supr. de Hæreticis, idem Gratianus (anno proximo 5i8 existimo) cœtus ha* relicos dissimulatione Judicum agitari permi$s'* testatur. Et vero ea lex (addatur et `ter v Éod.jiui' . firmandæ lata videtur : et utraque anterior aliqu* lex antiquior adversus coeliis hæreticorum conlirm'* tur: olim, inquit, dict. l. iv, Jussimus. Hac vero le£; Nihil ut ab tenore sanctio nostra diminuat, qui da'° dudum ad Nitentium præcepto fuerat constitulus. Secundo, Ecclesias quas adhuc nonnullas relin** bant Donatistæ, Ecclesiæ Catholicæ restituere J"* benlur. Tertio, loca in quibus coierint confiscari jubentur: Ubi notandum ad id delegisse eos magnas domos se" fundos : de qua confiscatione Augustinus, lib. 1 co* tra litleras Petiliani c. 24. Tandem sibi quisque nocitura quod sentit senl'' monetur : sibique solis fovere virus (nam ita repono) impiæ disciplinæ. Quod omnino congruit, sen!en'* simul et verbis, l. W supr. de Iiaereticis., quæ bienm'° ferme post hanc legem data est. st Et haec quidem ómnia Donatistas respiciunt; Neque enim audio Baronium existimantem posteriore" hujusce legis partem ad Manichæos spectare ; ■*"' imo tota légis series contrarium ostendit. Deni|"° duo Donatistarum genera hic constituuntur: V'''" eorum qui Ecclesiâs adhuc quasdam contra fi'* retinebaht : alterum eorum , "qui de Ecclesiis '% expulsi , occulto tamen furore grassabantur ! 10cA

[ocr errors]

fiscalis publicatiocomprehendet, si piaculari doctrinæ A versam Africam , hoc est, per Provinciam Procon

secreta præbuerint : nihil ut ab eo tenore sanctio nostra diminuat, qui dato dudum ad Nitentium praecepto fuerat constitutus. Quod si errorem suum diligunt, suis malis domesticoque secreto, soli tamen, foveant viros impiæ disciplinæ. I)at. xvi kal. Nov. cp. Gratiano A. iv et Merobaude Coss. ANNO DoMiNi 393. IW. DECRETUM HIPPONENSIS CONCILII DE DONATISTIS CleriCiS iN NUMERO LAICORUM RECiPIENDis, Recitatum in concilio Carthaginensi anni 397.

Placuit etiam, ut quia in præcedentibus conciliis statutum est (1), ne quis Donatistarum cum honore suo recipiatur a nobis, sed in numero laicorum, propter salutem quae nulli deneganda est ( tantum autem inopiæ clericorum ordinandorum in Africa patiuntur Ecclesiæ, ut quædam loea omnino deserta sint), servetur quidem in istis, quod jam antea creditum (al. traditum) est : sed exceptis his, quos aut non rebaptizasse constiterit, aut qui cum suis plebibus ad communionem Catholicam transire voluerint. Sic enim scriptum est, quod duobus si convenerit Christianis, quidquid petierint impetrabunt (Matlh. xviii). Non oportet dubitari, quod remoto scandalo dissensionis universae plebis, invitatæ pacis compensatione et sacrificio charitatis aboleantur, quæ majorum suorum auctoritatem sequentes, repetitione baptismi commiserunt. Sed hanc rem placuit

non confirmari priusquam exinde transmarina Ec- C „ti„§

clesia consulatur. 205 ANNO DoMiNi 595.

EPISTOLA CABARSUSSITANI C0NCILII A DONATISTiS MAxiMiANENSiBiJS HABITI Contra Primianum Donatistam Carthaginensem. (Edita ex Augustino in Psalm. xxxvi.) Sanctissimis Fratribus atque Collegis, per uni

sularem , Numidiam, Mauritaniam , Byzacenam et Tripolin constitulis, sed et Presbyteris, diaconis, et uuiversis plebibus, in veritate Evangelii nobiscum militantibus, Wictorinus, Fortunatus, et Victorianus, Migginus , Saturninus, Constantius, Candorius, Innocentius, Cresconius, Florentius, Salvius, alius Salvius, Donatus, Geminius, Prætextatus (Assuritanus episcopus), Maximianus, Theodorus, Anastasius, Donatianus , Donatus, alter Donatus, Pomponius, Pancratius, Januarius, Secundinus, Paschasius, Cresconius , Rogatianus, alius Maximianus, Benenatus, Gaianus, Victorinus, Guntasius, Quintasius, Felicianus, Salvius, Migginus, Proculus, Latinus et cæteri qui in Concilio apud

B Cabarsussi fuimus, in Domino æternam salutem.

Nemo est qui nesciat, fratres dilectissimi, de sacerdotibus Domini, non propriæ voluntatis, sed divinæ legis impulsu, tam in reossententiam dicere, quam innocentibus inflictam , jure ab eis ac merito submovere. Non levi enim periculo subjacebit, quisquis aut reo pepercerit, aut innocentem conficere pertentarit : maxime cum scriptum sit : innocentem et justum non occides : et purgatione non purgabis reum.

Hoc igitur edicto legis admoniti, necesse nos fuerat Priiniani causam , quem plebs sancta Carthaginensis Ecclesiæ episcopum fuerat in ovile Dei sortita , seniorum litteris ejusdem Ecclesiæ postu, audire atque discutere sub eo, ut explanatis omnibus aut innocentem , quod optabile fuerat purgaremus, aut nocentem certe ostenderemus suis meritis esse damnatum.Optatissimum enim nobis fuit, ut plebs sancta Carihaginensis Ecclesiae, eo se læteretur episcopo sublimatam , qui in omnia sanctus, et in nullo reprehensibilis haberetur. Propterea utique talem esse oportet Domini sacerdotem , ut quod populus pro se apud Deum non valuerit, ipse

ANNOTATIONES.

magnarum domorum seu fundorum illicite frequentam les. jAcoBUS G0thOfReDUS. (1) In præcedentibus conciliis statutum est. Vetus Ecclesiæ African;e disciplina hæc fuit , ut hæretici et schismatici in clero constituti ad Ecclesiam redeuntes, sive prius in Catholica ordinati, vel apud hæreuicùs aut schismaticos promoti, ea conditione susciperentur, ut communicarent tantum ut laici, et $atis haberent quod admitterentur ad pacem, nullam autem ordinationis et honoris prærogativam retinerent. Ita Cypr. ep. lxxii. Eamdem legem primum in Romana Ëcclesia viguisse constat ex Innocent. 1 ep. xxii ad episcopos Macedoniæ. Idem statutum legitùr in concilio Eliberitano, can. 11. Attamen miiius actum est aliquando cum schismaticis, ut in concilio Nicæno cum Novatianis, quos in clero mauere synodus permisit, et cum Melitianis, quos, etiam ultérius provehi non vetavit. Idem Donatistis initio schismàtisindultum.Nam, ut observat S. Aug. ep. xLiii, Miltiades Donato solo expulso paratus fuit commumunicatorias mittere caeteris qui a Majorino ordinati fuerant, eosque pro episcopis habere : ita ut in iis locis ubi duò essent épiscopi quos dissensio geminasset, cum confirmari vellet qui foret ordinatus

prior. In concilio Arelatensi nihil novi circa hoc statutum, quamquam hujus synodi patres optassent ut severior in Donatistas sententia proferretur, quemadmodum ex eorum epistolæ ad Miltiadem verbis intelligere est. At subsequentibus in conciliis Africanis vetitum fuisse, ne quis Donatistarum cum

D honore suo susciperetur, di§erte hic asseritur in

concilio Carthaginensi anni 401. In hoc Ilipponensi anni 395, proponitur hujus severitatis relaxâtio, in gratiam eorum tantum quos aut non rebaptizasse constiterit , aut qui cum suis plebibus ad communionem Catholicam transire voluerint. Sed antequam quidquam statueretur, transmarinam Ecclesiam consuli placuit. In concilio Carthaginensi anni 397, mandatum est, ut consulerentur praesules Romanus et Mediolanensis , utrum infantes baptizati a Donatistis ad clerum promoveri possent. Iterum in concilio Carth. anni 401, missa legatio ad eosdem antistites, ut liceret clericos Donatistarum in ordinibus suis suscipere. Tandem in concilio universali Africæ ejusdem anni, pro bono pacis et ob inopiam clericorum, potestas facta est omnibus episcopis catholicis Donatistarum clericos suscipiendi cum ordinibus suis. J. G.

pro populo mereatur quod poposcerit impetrare : A terel : quod obsessi sint episcopi simnl et clerici, et

quia scriptum est : si peccaverit populus, orabit pro eo sacerdos : si autem sacerdos peccaverit , quis orabit pro eo ? Scandala igitur Primiani, et ipsius nequitia singularis, sic in se coeleste judicium provocavit , ut horum criminum auctorem necesse esset penitus amputare : qui recens ordinatus, presbyteros supradictæ plebis ad conjurationem impiæ coiispirationis impellens, hoc ab eis velut precario jure postulavit, ut ad damnandos quatuor diaconos , viros egregios, ac singularibus meritis approbatos, Maximianum scilicet , Rogatianum, Donatum , itemque Salgamium , consentirent, et incunctanter ei promitterent accommodare conseiisum. Cujus illi mala præsumptione stupefacti cum rem silentio refellissent, per se cogitatum scelus non dubitavit implere, usque adeo ut in Maximianum diaconum, virum, sicut omnibus notum est, ini10centem , sine causa , sine accusatore, sine leste, absentem àc lecto cubantem , sententiain putaret esse promendam : qui jampridem clericos non dissimili furore damnarat. Nam cum incestos, contra legem decretaque ómnium sacerdotum, communioni sanctæ adjungeret : cumque obsistente maxima parte plebis, etiam seniorum mobilissimorum litteris convenirelur, ut per se corrigeret quod admiserat; sua temeritate possessus, emendare contempsit. Ilis itaque permoti seniores Ecclesiæ supradictæ , ad universum chorum litteras legatosque miserunt, quibus non sine lacrymis deprecati sunt , ut ad se ferventius veniremus ; quo perpenso libraniine intentationibus exploratis, existimatio Ecclesi;e purgaretur. Ad hanc proinde, cum secundum memoratorum litteras veniremus; nota sua ille ratione fervescens, adventum nostrum penitus declinavit. Qui usquequaque rebelli animo recalcitrans in malo permansit, ut, conducta multitudine perditorum , atque impetratis officialibus, basilicarum januas obsedissent , qui ingrediendi nobis atque agendi solemnia interdicereiit facultatem. Hæc si episcopum eonvenit facere , si Christianis licet adimittere, si hoc Evangelia protestantur ; probet aut judicet quisquis amator aut assertor esl veritatis. IIoc enim nobis inflixit frater aliquando proprius, quod nunquam faceret alienus. Decrevimus omnes sacerdotes Dei, praesente Spiritu sancto, hunc eumdem Primiianum, primo quod super vivos episcopos, alios subrogarit : quod incestos cum sanctorum communione miscuerit : quod presbyteros ad conjurationem ineundam constringere pertentarii : quòd Fortunatum presbyterum in cloacam fecerit mitti , cum ægrotantibus baptismo succurrisset : quod communionem Demetrio pres. bytero denegarit, ut cogeret filium abdicare : quod idem presbyter objurgatus sit , quod episcopos hospilio suscepisset : quod supradictus Primianus multiuudinem miserit , quæ Christiauorum domos ever

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

postea ab ejus satellitibus lapidati : quod in basilica caesi sint seniores, quod indigne ferrent Claudianistas ad communionem admitti : quod innocenles clericos putaverit esse condemnandos : quod se 206 nolis audiendum noluerit exhibere, cum basilicarum fores ne ingrederemur, multitudine e! officio intercluserit: quod legatos a nobis ad se missos injuriose rejecerit : quod loca inulta vi primo, delinc auclorilate judiciaria usurpaverit : præter alia illicita ejus admissa, quæ pro honestate styli nostri siluimus, a sacerdotali choro perpetuo esse damnatum : ne eo palpato , I)ei Ecclesia aut contagione , aut aliquo cri;uine maculetur. Quod id ipsum Paulus apostolus exhortatur et admonet : Præcepimus autem vobis, [ratres, in nomine Domini nostri Jesu Chrisli, ut discedatis ab omni fratre inordinate ambulante : atque adeo non immemores puritatis Ecclesiæ, conduci. bile existimavimus, omnes sanctos consacerdoles et omnes clericos, et omnes populos qui se Christianos meminerunt, hac nostra tractoria commonere, ut omnes ejus communiónem , utpote damnati, diligenti cura horreant. Ipse enim de suo interitu rationem reddet, qui hoc nostrum decretum non audiendo tentaverit violare. Placuit sane nobis et Spiritui sancto, quod tempus tardis ad convertendum reservetur sub eo, ut quicumque consacerdotum vel clericorum suæ salutis immemores, a die damnationis supradicti Primiani, id est a die viii kalendarum Juliarum, usque ad diem viii kalendarum Januariarum, minus a Primiali damnati communione recesserint, tali senlenlia constringantur. Laici quoque nisi se a supra dicio

die damnationis illius, intra diem Paschæ futurae ab

[blocks in formation]

ej iscopus subscripsi. Rogalianus episcopus sub- A bilo nec est confusâ criminum sylva, cum ad paenam

scripsi. Maximianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi. Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victorinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus sul)cripsi. Victorianus ex delegatione Miggini episcopi subscripsi. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitamus pro collega meo Galliono subscripsi. Secundianus Prisianensis episcopus subscripsi. Helpidius Tusdritanus episcopus subscripsi. Donatus Samurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Anniboiiius liabautensis episcopus subscripsi. item Annibonius peiitus a collega meo Augendo Arensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundianus Aurisilianensis episcopus subscripsi. Maximus Pitanensis episcoptis subscripsi. Crescentiaiius Murrensis episcopus subscripsi. Donatns Beliniensis episcopus subscripsi. Perseverantius Terestinus episcopus subscripsi. Faustinus Binensis episcopus subscripsi. Victor Altiburitanus episcopus subscripsi. Omnes numero qtiitiquaginta UreS. ANNO DoMiNi 594. v VI. SENTENTIA CONCILIl BAGAlENSlS A D0NAT1st1S EPISCOPIS CCCX Pro Primiano habiti, in Maximianum ejtisque ordinatores ac socios pronuntiata. (Ex variis Augustini locis collecta.)

Cum omnipotentis Dei et Christi ejus Salvatoris nostri voluntate, ex universis provinciis Africæ venientes, in Ecclesia sancta Bagaiensi concilium gereremus, Gamalius, Primianus, Pontius, Secundianus, Januarius, Saturninus, Felix, Pegasius, Rufinus, Fortunius, Crispinns, Florentius, Optatus, Donatus, Donatianus, et cæteri, numero trecenti et decem : Placuit Spiritni sancto , qui in nobis est , pacem firmare perpetuam , et schismata resecare sacrilega (Lib. iv contr. Crescon. cap. 40).

Optata quidem pacis et concordiæ est juncta germanitas, sicut scriptum est : Justitia et pax osculatæ sunt invicem (Ibid. cap. 16).

Licet enim viperei seminis noxios partus venenati uteri alveus diu texerit : et concepti sceleris uda coagula, in aspidum membra tardo se calore vaporaverint; tamen conceptum virus, evanescente umDraculo, occultari non potuit : nam etsi sero, puI,licum tamen facinus et parricidium suum , fœta scolorum vota pepererunt. Quod ante prædictum est: parturiit injustitiam, concepit dolorem , et peperit iniquitatem. Sed quoniam serenum jam fulget e nu

B.

designala sunt nomina. Indulgentiae enim ante hac fuerat : dum cleinenti:e dimittimus lineam , invenit causa quos puniat (Lib. de Gest. cum Emer. 207 et lib. iv contr. Cresc. cap. 51, lib. II contr. Parmen. cap. 5). Sed veridica unda in asperos scopulos nonnullorum naufraga projecta sunl membra, et Ægyptiorum ad modum exemplo, pereuntiuii funeribus plena sunt littora : quibns in ipsa morte major est pœna, quod post extortain aquis ultricibus animam;, nec ipsam inveniant sepulturam ( Lib. mv contr. Crescon. cap. 16). Lor|uamur, charissimi fratres, schismatis callsas : quia jam non possuinus tacere personas. MAxiMiANUM fidei æmulum, veritatis adulterum , Ecclesiæ matris inimicum , Dalhan, Chore et Abiron ministrum, de pacis gremio sententiæ fulmen excussit : et quod adhuc eum dehiscens terra non absorbuit , ad imajus supplicium superis reservavit. Raptus enim poenam suam compendio lucraverat funeris ; usuras nunc graviores colligit foenoris, cum mortuis interest vivus (l. de Gest. cum Emer.). Nec solum hunc sceleris sui mors justa condemnat. Trahit etiam ad consortium criminis plurimos calena sacrilegii, de quibus scriptum est : Venenum aspidum sub tabiis eorum, quorum os maledictione et amaritudine plenum est, veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem ; contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt : non est timor

[blocks in formation]
« PoprzedniaDalej »