Obrazy na stronie
PDF

sit, spiritus promptus. Non ergo nobis blandiamur, A atheniensis? quæ conscia conjurationis, cum propterea quia Dominus consensit carnem infirmam esse. torqueretur a tyranno, et non prodidit conjuratos, et Propterea enim prædixit spiritum promptum (1), novissime linguam suam comestam in faciem tyranni ut ostenderet, quid cui debeat esse subjectum, scili- exspuit, ut nihil agere se scirent tormenta, etsi ultra cet, ut caro serviat spiritui, infirmior fortiori, ut ab perseverarent. Nam quod (7) hodie apud Lacedaeo etiam ipsam (2) fortitudinem assumat. Colloqua- monas solemnitas maxima est, 3ιμα•-£,«.,., (e), id est, tur spiritus cum carne de communi salute, nec jam flagellatio, non latet. In quo sacro, ante aram nobiles de incommodis carceris, sed ipso agone et prælio quique adolescentes, flagellis affliguntur, astantibus cogitans. Timebit forsitam caro gladium gravem, et parentibus et propinquis, et uti perseverent adhortancrucem excelsam, et rabiem bestiarum, et summam tibus. Ornamentum enim et gloria deputabitur majore ignium pœnam, et omne carnificis ingenium in tor- quidem titulo, si anima potius cesserit plagis, quam mentis. Sed spiritus contra ponat sibi et carni, acerba corpus. Igitur, si tantum terrenæ gloriæ licet de corlicet ista, a multis tamen æquo animo excepta, imo poris et animi vigore, ut gladium, ignem, crucem et ultro appetita, famæ et gloriæ caussa; nec a viris bestias, tormenta contemnant, sub præmio laudis tantum, sed etiam a f(eminis, ut vos quoque, benediclæ, humanæ, possum dicere, modic;e sunt istae passiones sexui vestro respondeatis. Longum est, si enumerem B ad consecutionem gloriæ coelestis et divinæ mercedis. singulos, qui se gladio confecerint, animo suo ducli (a). Si tanti vitrum (f) ? quanti (8) margaritum? Quis De fœminis ad manum est Lucretia, quæ vim stupri ergo non libentissime tantum pro vero habeaterogare, passa, cultrum sibi adegit in conspectu propinquorum, quantum alii pro falso? ut gloriam castitati suæ pareret (b), Mutius (c), CAPUT V. manum suam dexteram in ara cremavit, ut hoc factum Omitto nunc gloriæ causam. Eadem omnia sæviejus fama haberet. Minus fecerunt philosoplii : ifera- tiae et cruciatus certamina, jam apud homines afclitus (d), qui se bubulo stercore oblitum exussit; fectatio (g) quoque et morbus quidam animi conitem Empedocles, qui in ignes Ætnæi montis dissi- culcavit. Quot otiosos affectatio armorum ad glalivit; et Peregrinus, qui non olim se rogo iniimisit : dium (9) locat? Certe ad feras ipsas affectione descum foeminæ quoque conlempserint ignes : Dido (5), cendunt et de morsibus et de cicatricibus formosiores ne post virum dilectissimum nubere cogeretur ; item sibi videntur. Jam et ad ignes quidam se autoraverunt, quum Asdrubalis uxor, quæ jam ardente Carthagine ut certum spatium in tunica ardente (h) conficerent. maritum suum supplicem Scipionis videret, cum filiis Alii inter venatorum taureas scapulis patientissimis suis in incendium patriæ devolavit. Regulus, dux lto- ,, inambulaverunt. Hæc, benedicti, non sine caussa manorum, captus a Carthaginiensibus, cum se unum “ Dominus in seculum admisit; sed ad nos et nunc (10) pro multis captivis Cartbaginiensibus compensari no- exhortandos, et in illo die confundendos, si reformiluisset, maluit hostibus reddi et in arcæ genus stipa- daverimus pati pro veritate in salutem, quæ alii tus undique extrinsecus clavis transfixus, tot cruces affectavcrunt pro vanitate in perditionem. sensit. Bestias foemina libens appetiit , et utique CAPUT VI. aspides, serpentes tauro vel urso horridiores, quas Sed hæc exempla constantiæ omittamus de affeCleopatra immisit sibi, ne in manus inimici perveni- ctatione venientis, Convertamur ad ipsam conditiorel. Sed mortis metus non tantus est, quantus tor- nis humanæ contemplationem, ut et illa nos insmentorum (5). ltaque , cessit carnifici (6) meretrix truant, si qua constanter adeunda sint, quæ et invitis LECTI0NES WARIANTES. (1) Esse uddit Franeq. $ Carnificis Seml.

[ocr errors]

(2) Ipsa Frum. Paris. Rig. 7) Quæ Fran.

(5) Cum Rhen. 8] Tanti vitreum? quanti verum margaritum Rhen. (4) Quum abest pum. - (9) Fortasse y9cat Jun. (5) Quantus tormeuti. Non itaque cessit carnifici, etc. (10) Tunc alii.

Jun. itaque nec cessit Latin. -
COMMENTARIUS.

(a) Animo suo ducti. Praeclare : nam martyr verus D (e) Arauxo rtyoris, Id est flagellatio. Ilujus meminit noii debet sequi ductum suum, sed Dei : non se in- et in Apolog. sub finein. RhEN. terficere, sed tunc cadere cum Deus voluerit. LAc. (f) Tanti vitrum, quanti margaritum? Forma adagii.

(b) Ut gloriam castitati suæ pareret. Non fuit pudi- Hièronym. ad Laetaim : si tanti vitrum, quare non maciti;e caíitas , sed pudoris infirmitas. Augustinus joris pretii sit margaritum ? Et ad Demetriadem, lib. de Civ. Dei. Itig. adhuc ad Salvinam. Sumitur ad explicandam ingen—

(c) Mutius dexteram suam. Proculdubio sentit tem rerum inæqualitatem et distantiam. Nam quis Tertullianus Mutium ex eo vulnere crematæ dexteræ comparat vitrum cum margarito , nisi amens ? LAc.

animam amisisse, quod in memine scriptorum vidi. (g) Apud homines affectatio. Quæ ab Ethnicis paulo Ponit enim in Calálogo eorum , qui se voluntaria religiosius fieri videbantur, ea affectationi tamquam morte confecerint. LAc. morbo cuidam tribuebantur, ita ut fictum judicetur, (d) Heraclitus. Is, uti annotavit Rhen., laborabat et tantum ad ostentationem, non vera virtus. LAc. morbo aquæ intercutis, et cum obscuris sermonibus (II) In tunica ardente. Tunica illa erat pice et

assuetus homo, quærendum e medicis jussisset, bitumine illita, qua induebantur olim sancti martyres num ex imbre. siccitatem facere possent; et ab illis antequam in ignem projicerentur. Tunica dicitur ludi se putantibus fuisset neglectus, tandem ipse si- molesla Martiali, epigr. 25.lib. 10 et Juvenali Sat. 8. bi subvenire volens, bubtilis excremeutis oblini - - corpus suum inflatum fecjt. Est apud Laertium. PAM. ... Quod liceat tunica punire molesta. Rig.

evenire consueverunt. Quotiens enim incendia vivos A pati potest, quod in caussa Dei pati dubitat. Ad hoc

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

num CI. Noessellus demonstravit. Nonnulli equidem C phetæ : Beatus vir, qui non abiit in concilium impiorum, pergit : Rerum earum imaginem, quas facere non licet A quod Deo vivis? Hæ voluptates, hæc spectacula chris

conjectanl librum de Spectaculis abs Tertulliano compositum fuisse in montanismo, quia in illo iis suffragari videtur, qui revelationes petebant (Tertull. lib. de Spect., cap. 29). Verum quis nescit, et ipsos Ecclesiæ calliolicæ martyres revelationes a Deo postulasse, ut videre est in actis sanctarum Perpetuæ et Felicitatis (XXXV. Acta sincera, Ruinart, pag. 87); Quæ publice in collectis legebantur temporibus D. Augustini (Augustin. Serm. 280)? Adde, quod S. Cyprianus expresse asserat, confessores de imminenti eorum martyrio per visionem sæpe admonitos fuisse (Cypriun. Epist, XI et XVI). Utut autem haec sint, certe scopus hujus tractatus fuit apud Tertullianum, christianos, ipsosque catechumenosa spectaculis avocare, demonstrando quam inverecunda sint hujusmodi oblectamenta, veræ pietati, cultuique sincero quem Deo debemus, contraria, atque iis etiam infesta qui fastus mundi , voluptates, ac idololatriam ejurarunt. Primo duo plausibilia ethnicorum argumenta removet, quorum primum : Nihil obstrepere religioni in animo et in conscientia tanta solatia extrinsecus oculorum, vel aurium , nec vero Deum offendi oblectatione honinis. Secundum : Christiamos, eaepeditum morti genus, ad hanc obstinationem erudiri abdicatione voluptatum quo facilius vitam contemnant, amputatis quasi retinaculis ejws. Explosa dein alia ridicula objectione paganornm, quod omnia quæ theatro inserviunt, terra, saxa, leones, vires corporis, vocis

et in via peccatorum non stetit, et in cathedra peslilentiæ non sedit. Addit dein ad hanc fugam teneri fideles, quia aquam ingressi fidem professi sunt, et renuntiasse diabolo, et pompæ et angelis ejus ore suo contestati sunt, et ludos ac spectacula ad idololatriam pertinere aflirmat, a qua originem suam traxisse demonstrat, atque ludorum nomina, eorumdem apparatum idololatricum, loca superstitiosa, et artes recenset. De circo disserens ait: quamvis circus idolis, et signis superstitiosis esset impletus, nihilominus christianos extra spectaculorum tempus sine crimine possc intrare, sicnt in ipsa templa intrarent, si caussa intrandi culpa vacet. De circo transit ad theatrum particulariter Veneri et Baccho consecratum; inde ad athletarum certamina suo quæque numini sacrata et denique ad gladiatores, qui suum pompis funereis originem debebant; ultima hæc spectacula ad amphitheatrum pertinebant. Sed præter idololatriam, caussam principalem, alias adhuc commemorat rationes, ob quas spectacula a christianis vitanda sint, Periculum scilicet amittendi Spiritum sanctum in commotione passionum nostrarum ; damnum temporis christiano adeo pretiosi; injurias, maledicta, calumnias, et convicia. Ibi quippe publice omnia nefanda producebantur, quæ alibi summa cura occultabantur. Quantum a sana ratione abluorreat, ostendit, ea in spectaculis cupide quærere, quae in reliquo vitæ commercio videre vel committere pudor el horror vetant. Tum videre non expedit; atqui in Tragœdia horrenda crimina, in Comœdia lasciviam, spectatorum oculis eæhibetis. Hominem ratione præditum, crudelem et sævum esse non decet, ergo etiam aspectu horrido, ubi homines trucidantur, delectari non deret, quamvis etiam necati fuerint morte ob scelera digni. Insanum est, artem illam magni facere, cujus periti ob infamiæ notam honestorum hominum societate excluduntur. Exin larvatorum proterviam increpat, virisque, qui vestes muliebres assumerent, intentatam a l)eo maledictionem memorat; quippe viri muliebri habitu mulierum personam in scena agebant, Poslea ostendit iterum spectaculorum usum esse baptismo contrarium, ipsosque gentiles christianos a repudio spectaculorum distinguere consuevisse. Tandem exempla duo adducit cliristianorum propter frequentata spectacula punitorum. Dein exhortatur christianos, ut in gemitibus hic vitam degant, dum gentiles voluptatibus sese immergunt, nihilque magis in volis habeant, quam exire de hoc sæculo, ut ad Deum perveniant. Wolens autem ostendere Tertullianus quæliam sint voluptates, et oblectamenta, quae christianos decent, scribit: Quæ major voluptas, quam fastidium ipsius voluptatis, quam sæculi totius contemptus, quam vera libertas, quam conscientia integra.... quod calcas Deos nationum, quod dæmonia erpellis, quod medicinas facis, quod revelationes petis,

tianorum, sancta, perpetua, gratuita. Tandem agones Martyrum, passionem D. N. J. Christi, propinquum illius adventum, judicium extremum, pœnas impiorum æternas, præmiaque bonorum, ut sedulo contemplentur, hortatur. LUMP. CAPUT PRIMUM. Qui status fidei (a), quae ratio veritatis, quod praescriptum disciplinæ, inter cætera sæcularium errorum , etiam (b) spectaculorum voluptates adimat, Dei servi cognoscite, qui cum maxime ad Deum acceditis: recognoscite, qui jam accessisse vos testificati et confessi estis, ne aut ignorando aut dissimulando quis peccet. Tanta est enim vis voluptatum, (c) ut et ignorantiam prolelet in occasionem,

B et conscientiam corrumpat in dissimulationem. Ad

utrumqiie, adhuc forsan alicui opiniones ethnicorum blandiuntur, quæ (1) in ista caussa adversus nos ita argumentari consueverunt: Nihil (d) obstrepere religioni in animo et consciencia (2) tanta solatia extrin

sectms oculorum vel aurium : nec vero Deum offend

oblectatione hominis, qua, salvo erga Deum metu et honore, suo in tempore et suo in loco frui, scelus non sit. Atquin hoc cum maxime paramus demonstrare, quemadmodum isthæc (5) non competaut veræ religioni et vero obsequio erga Deum verum. Sunt qui existiment (e) (4) Christianos (5) expeditum

LECTIONES WARIANTES.

(1) Qui um, Seml. (2) Tua add. Fran. (5) Ista Rigalt.

4) Existimant Rigalt. 5) Cliristianum Seml.

C0MMENTARIUS.

(a) Qui status fidei. Scriptum hunc librum non ad jam Christianos tantum, sed et Catechumenos, quos auctor Audientes solet nuncupare, patet, tum ex verbis islis : Dei servi, cognoscite, qui maxime ad

Deum acceditis, quæ ad Catechumënös: tum ex illis: C

Recognoscite qui jam accessisse vos testificati et confessi eslis, quod ad jam baptizatos, qui fidei testificationem in baptismo reddiderant, pertinel. PAM. b) Specuiculorum voluptates. Illud est profecto quòd dixit B. Athanasius hom. de Sem. sszrzouzwsis £3o,45. LE PR. - - r-^ e) Ut ignorantiam protelet, in occasionem. Tanta est, iuquit, voluptatum vis, ut hominem suum tamdiu doéeri iiolit vitanda esse Chrisliano $pectacula, quamdiu spectandi occasio, sperabitur. llac insania etiam aevi sui Christianos laborasse queritur Augustinus in Psal. lxxx : Sunt aulem multi non digne, viventes baptismo quem perceperunt. Quam jiulii enim baptizati hqgie circum; implere juam istam basilicam maluerunt ! 1 E PR. (J) oistrepere religioni. Verbum pro impedire et esse ol)stacuio. Omnino quod Seneca ep. t 15. obstrigitlant ; et quod synodus Tricastina ad Nicol., PP. ' obdicere : quæ duo verba notare volui, ut pecularia. LAc. (e) Christianos, expeditum morti genus. Arrianus ad Epictetum, lib. iv. cap. 7. Christianorum in obeunda miorte pro Christi noiuine 9bstinationem non furori tribuit, sed ritui et assuetudini: íarâ uzytz: u*» δύara, *ic oûros à tars%vav <p%c rawrz, xai ὐτὸ ἐθον; zi ya/xiv r. Nos ialem ritum agiioscimus, et constantissime retinendum scimus; imo furorem esse non negabimus, Sed sanctum, sed divini spiritus afllatum vehementio££im, qui suos agat incitatos. IIujus constantiæ gloriam Ethniéi obstinítionis appellatione deterere conabantur, adeoque inler provérbia rerum minime speran

[ocr errors]

morti genus ad hanc obstinationem (a) abdicatione A runt, nisi naturali jure, non etiam familiari, de

voluptatum (b) erudiri, quo facilius vitam contemnant, amputatis quasi relinaculis ejus, ne desiderent, quam jam supervacuam (!) sibi fecerint (2) : ut hoc consilio potius et humano prospectu, non divino praescripto definitum existimetur. Pigebat scilicet etiam perseverantes in tantis voluptalibus propter Deum mori. Quanquam etsi ita esset, tam (3)apto consilio, tantæ obstinatio disciplinæ debebat ohsequium. CAPUT II*

Jam vero nemo est , qui non hoc quoque prætendat (Gen. M.), omnia a Deo instituta, et homini attributa (sicut prædicamus), et utique bona omnia, ut boni auctoris (4): inter h;ec deputari universa ista, ex quibus spectacula instruuntur, circum (5) verbi gratia, et leonem, et vires corporis, et vocis suavitates. lgitur neque alienum videri posse, neque inimicum Dei (6), quod de conditione constet ipsius: neque cultoribus Dei vitandum (7), quod Dei non sit inimicum, quia nec alienum. Plane et ipsæ exstructiones locorum , quod saxa , quod cæmenta, quod marmora, quod columnæ, Dei res sunt, qui ea ad instrumentum terræ dedit : sed et ipsi actus sub coelo Dei transiguntur. Quam sapiens argumentatrix sibi videtur ignorantia humana, præsertim cum aliquid ejusmodi de gaudiis et de fructibus saeculi metuit amittere! Plures denique invenias, quos magis periculum voluptatis, quam vitæ , avocet ab hac secta. Nam mortem etiam stultus ut debitam non extimescit, voluptatem etiam sapiens (8) ut tantam non contemmit, cum alia non sit et stulto et sapienti vitæ gratia, nisi voluptas. Nemo negat, quia nemo ignorat quod ultro natura suggerit, Deum esse universitatis conditorem, eamque universitatem tam bonam, quam homini mancipatam. Sed quia non penitus Deum no

longinquo, non de proximo ; necesse est ignorent qualiter adiministrari aut jubeat aut prohibeat quæ instituit (9), simnl quis sit aemulus (10) ex diverso, adulterandis usibus divinæ conditionis, quia neque voluntatem, neque adversarium noveris ejus, quem minus noveris. Non ergo hoc solum respiciendum est, quo (11) omnia sint instituta, sed a quo conversa. Ita enim apparebit cujus (12) vi sint instituta, si appareat cuius non sint (13). Multum interest inter corruptelam et integritatem, quia multum est inter institutorem et interpolatorem. Cæterum omnes species malorum, quae (c) etiam ethnici (14) ut indubitata, et prohibent et defendunt, ex operibus Dei constant: Wis (15) homicidium ferro, veneno, magicis devin

B ctionibus(d) perfici(16). Tam ferrum Dei resest, quam

herb;e, quam angeli : numquid tamen in liominis necem auctor ista providit ? Atquin omnem homicidii speciem uno et principali præcepto interemit : Non occides (Exod. 20.) Proinde aurum, æs, argenlum, el)nr, lignum, et quæcumque fabricandis idolis materia captatur , quis in sæculo pósuit , nisi saeculi auctor Deus? Numquid tamen ut haec adversus ipsum adorentur ? Atquin summa offensio (17) penes illum idololatria est. Quid non Dei est, quod Deum offendit? Sed cum offendit, Dei esse desiit; et cum desiit, oifendit. Ipse homo omnium flagitiorum actor (18), non tantum opus Dei, verum` etiam imago est (e), et tamen et corpore et spiritu descivit (19) a suo institutore. Neque enim oculos ad concupiscentias (20) sumpsimus, neque (21) linguam ad maliloquium, et aures ad exceptaculum maliloquii , et gulam ad gulæ crimen (f), et ventrem ad gulæ satietatem (22), et genitalia ad excessus impudicitiæ, et manus ad vim, et gressus ad vagam vitam , aut spiritus ideo insitus

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

(a) Ad hanc obstinationem. Familiaris est auctori vox obstinatio in bonam partem, pro constantia, sicuti et apud Tacitum lib. IX obstinaiio fidei. PAM.

(b) Abdicatione voluptatum. Vagabatur dogma inler gentiles plulosophos, utpote magnos procuratores avertendi doloris, abdicandas esse volüptates ante mortem, ut hæc dolore careret. Dogma hoc pliilosophicum repræsentat Seneca epist. 27. Putab;int ergo Gentiles illud pra:ceplum exerceri Christianis in aí. dicatione spectaculorum, ut ita paratiores essent ad ferendam mortem sine do!ore. LÄc.

(c) Quæ etiam Ethnici ut indubitata et prohibent et defeudunt. Defendunt, hoc est, asserunt, nempe esse mala, et quidem indubitata ; quæ scilicet mala esse memo etiam Eulhnicorum ambigit. Rig. . (!) Magicis devinctionibus. Devinctiones accipit pro ligaturis, de quibus latius lib. de Anima. Et híc vero

pulchra est Gelenii castigatio, in hoininis necem auctor, pro in nece est auctor. Ex Ms. paulo post lego, flagitiorum actor pro auctor : neque enim liomo, sed Diabolus interpolalor illorum est auctor. PAM. (e) Imago Dei est. Inlellige mentem scriptoris : ail hominem esse et opus Dei et imaginem Dei : opus propter corpus, imaginem propter spiritum. Ideo statiim adjicit, defecisse et corpore et spiritu. Itaque non debent confundi verba. Nam homo iiuago Dei tantum dicitur propter spiritum. Zeno Weronem. serm. 2. in gen. LAc. (f) Et gulam ad gulæ crimen. Gulæ crimen solummodo ecclesiasticis notum pro gulæ intemperantia seu gulositate ; profanis non item. Similiter dixit lib. de Jejuniis : Adam salutem gula vendidit, et lib. I. adv. Marc. comitibus gulæ , libidini scilicet atque luxuriæ. PAM. cogitatorium fieret, non opinor. Nam si omnem malignitatem, et si tantam (I) malitiam excogitatam Deus exactor innocentiæ odit , indubitate quæcunque condidit, non in exitum operum constat condidisse (a) quæ damnat, licet eadem opera per ea quæ condidit administrentur, quando hæc sit tota ratio damnationis, perversa administratio conditionis a conditis (2). Nos igitur qui, Domino (5) cognito (b), eliam aemulum ejus inspicimus (4), qui, institutore comperto, etiam interpolatorem una deprehendimus, neque mirari, neque dubitare oportet, quum ipsum hominem, opus et imaginem Dei, totius universitatis possessorem, illa (5) vis interpolatoris et æmulatoris angeli ab initio de integritate dejecerit, (6) universam substantiam ejus (7) pariter cum ipso in perversitalem demutatam (8) adversus institutorem, ut quam doluerat homini concessam, non sibi, in ea ipsa et hominem reum Deo faceret, et suam dominalionem Collocaret. CAPUT III.

corpori, ut insidiarum, et fraudum, et iniquitatum A spectaculorum de Scripturis auctoritatem exposcit

Hac conscientia instructi (9) adversus opinionem ethnicorum, convertamur magis ad nostrorum detractatus (10). Quorumdam enim fides aut simplicior, aut scrupulosior, ad hanc abdicationem

[blocks in formation]

(c), et se in incertum constituit, quod non signifi

canter neque nominatim denuntietur servis Dei abs

tinentia ejusmodi. Plane nusquam invenimus, quem

admodum aperte positum est (Exod., 20.), Non occides, non idolum coles, non adulterium, non fraudem admittes ; ita exerte definitum, v Non in Circum ibis (11), non in theatrum; agonem, munus non spectabis (12). » Sed invenimus ad hanc quoque speciem pertinere illam primam vocem „David, Felir, inquit (ps. 1.), qui non abiit in comcilium impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in (13) cathedra pestium (d) non sedit. Nam (e) etsi justum illum videtur prædicasse, quod in concilio et in concessu (14) Judæorum de Deo denegando (15) consultantium, non

B communicavit ; late tamen scmper Scriptura divina

[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

C0MMENTARlUS.

(a) Non in exitum operum condidisse. Locus annotaiidiis contra Calvinum, qui lustitut. lib. llI. cap. 22, 25 et 24. adstruit, quod Deus creavit maximam partein mundi ad damnationem et perditionem simplici decrelo voluntatis suæ, quemadmodum ipsi ab llelvetiis objectum est. PAM. — In exitum operum. Non placet Pamelius, qui liic exitum accepit pro exitio. Perfectissimus est sensus. Nam vox conferenda est ad pravum usum rerum, et ita omnia cohærent ; non ad perniciem: nam de hac non disputat Tertullianus, LAc. (b) Nos igitur qui Deo cognito etiam æmulum ejus inspeximus. ' Nilnil mutavimus in hac periodo, quia sic constitutam reperimus in codice Agobardi. Et si commodior videatur scriptura cod. Fulvii Ursini : Nos igitur qui Deo cognito etiam æmulum ejus inspeximus , quid institutore comperto etiam interpolatorem una deprehendimus, nec mirari, neque dubitare oportet, cum ipsum hominem, opus et imaginem Dei, totius universitatis possessorem, illa vis interpolatoris et æmulatoris angeii ab initio de integritate dejecerit, quin universam substantiam ejus. pariter cum ipso integritati institutam. pariter cum ipso in perversitatem demutarit adversus institu4orem, etc. Rig. (c) De scrip-turis auctoritatem exposcit. Cyprianus de specuaculis vit quoque ita quaesitúm a Christianis: §£;? ejus) Ubi, iiiquiunt, scripta sunt istu? ubi prohiita ? et adjicit loca Scripturæ, quibus milerentur ad tuenda spec acula, male – explicata, post quæ subjicit : Hoc in loco direrim, longe melius fuisset istis nullas litteras mosse, quam sic litieras legere. LAc.

[ocr errors][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »