Obrazy na stronie
PDF
[ocr errors][ocr errors]

diaiio patere ait, Augustum statim post ALBINI D

cladem Romam contendisse. Dicit is quidem, quum Romam peteret, τολλ* τ4zeu eum migrasse. At non iter illud cœdem ALBINl confestim cxcepisse memorat (L. c. pag. 145). Potius, non antea eum JRomam esse reversum narral, quam res ordiuasset Britanniæ, composuissel Galliam ac de magna amicorum AI.BINI copia supplicium suiupsisset. Quæ tanti nomenti sunt, negotia, ut multum teinporis in perficiendis illis consumptum sine dubio fuerit. Nihil igitur jam certius esse affirmamus, quam A. CXCVIl (1) motus ALBINI, auctore ejus occiso, sedatos fuisse.

(f) Neque vero cum Baronio hic facio, qui, nescio quas ob caussas, licet a. UXC\ II. ALBINUM debellatum

A § XIV. — Atque sic inoffenso pede ad reliqua

pergi, annusque Apologetici nostri facilius constitui

potest. Libere igitur a. CXCVIII, laborantibus fra

tribus eo subvenire voluisse, pronuntio. Locus, qui

hanc firmat opinionem, hic est : Sed et qui nunc sce

lestarum partium socii aut plausores quotidie revelantur,

post vindemiam parricidarum racemalio superstes, quam

recemtissimis et ramossisimis laureis postes præstruebant?

quam elatissimis et clarissimis lucernis vestibula enubila

bant ? quam cultissimis et superbissimis toris forum

sibi dividebant? non ut gaudia publica celebrarent, sed

ut vota propria jam edicerent in aliena solemnitate et

exemplum atque imaginem spei suæ inaugurarent,

momen principis in corde mutantes. Eadem officia

deperdunt et qui Astrologos et Aruspices et Augures et R Magos de Cæsarum capite consultant (Apolog. c. XXXV, p. 458). Non fugit illustris hicce locus Baronium : non Tillemontium præteriit. Sed neuter, quod absque diminutione tantorum hominum dixerim, e0 recte uti potuit, eo quod in aliis rebus errarent. Vidit aliquid Baronius ac de strage reliquiarum ALBINI eum interpretandum esse, bene monuit (Annal. ad a. CC, n. III, p. 198). Ætatem libri idcirco recle notare non potuit, quoniam a. CXCVIII. SEWERUM reducem factum fuisse Romam, ac a. CXClX, Parthis signa demum jllata esse, statuit. Tillemontius vero, cujus industriam stupendam alioqui esse fateor, de NIGRI eum sectatoribus improvide intellexit, quos quum Parthis jam SEWERUS immineret, Plautiano suasore, eum persecutum esse, Spartianus ( Vit. Severi, c. X V, p. 481 ) prodit. Propterea a. CC aut CCI Apologeticum exaratum esse voluit (!), Quamquam ne id quidem intelligo, cur hanc Nigrinianorum stragem , quam Spartianus inter belli parthici initia eoflocat, post ipsam dificilliimam urbis Afræ obsidionem accidisse, vir eruditus censeat. Nos, diligenter excusso TERTULLlANI loco, facilein pegotio exitum inveniemus. Parricidae quinam sint in eo, apertum est : ii nempe, qui ALBIN0 imperium aflectanti aut ope aut consilio affuerant. Cicero jamdudum sic senserat ( Philippica II, c. XI 11, p. 446, T. 11, 0pp. ed. Gruteri) plus etiam quam- parricidas ejusmodi esse homines : siquidem, ut addit, atrocius est patriæ parentem quam suum occidere. At horum longe plurimi qui aut vere criminis islius rei erant, aut falso habebantur, tam in Gallia, quam Romae deinde supplicio affecti erant, præter eos qui aperte arma tulerant. Herodianus et Spartianus hic possunt consuli. Atque lioc est, quod vindemiam TERTULLIANUS vocat. Racematio quædam, ut quidem Imperator putabat, adhuc super

C.

esse concedat, tamen ante a. CXCVIII. SEVERUM Romam redisse, uegat. Animal. T. II. ad A. 200. n. I, p. 296. Omnia pugnant _cum hac opinione ac post medium fortassis A. CXCVII. Imperatorem urbi se reddidisse, confirmaiit. Taceo apud Adolphum Occonem in numismat., p. adventus hujus Augusli quarto tribunitiae potestatis anno facti, indicia quædam in numis occurere. Hist. dés emp. t. III, p. 94, ad A. 200. Une des oc£upations de Sévère dans I'orient'fut de faire de nouvelles iecherches des partisaus de Niger, et comme Tertulliem dit sur cela, de gtapiller après laveridange.

erat. Suspicax scilicet et simul argenti cupidus A profusum fuisse, quum in eo esset, ut Parthos inva

princeps, quum jam omnia tranquillitati restituta essent, nihilominus quosdam e lalebris veluti protrahebat, quos insidias sibi fecisse aiebat, ac ad mortem ideo rapi jubebat. Ista vigente racematione, ut loquiur, TERTULlANUS scribebat. Scire itaque, quo tempore reliquias seditiosorum investigaverit SEVERUS, est ipsum Apologelici annuim scire. Ipse ver0 illud indicat post solemnia quædam Romæ facta evenisse, iu quibus isli imperatoris inimici magnum falso gaudium præ se tulerint. Quantum intercesserii intervallum non addit. Patet tamen, haud ita magnum intelligi debere. Est et alius in alio ejus libro locus, qui, quod ad hoc momentum, hinc quasi explicat (Libro ad Scapulam c. I. p. ö52. 0pp.): Nunquam, ait, Albiniani, aut Nigriani, vel Cassiani inveniri potuerunt Christiani : sed iidem ipsi , qui per genios eorum in pridie usque juraverant, qui pro salute eorum hostias et voverant et fecerant. De eadem re loquitur vir ingeniosus, de qua in nostris, quæ exponimus. Vocem itaque pridie, quæ breve denotat tempus, ad utrumque trahi, quid prohibet? Quænam vero erant hæc gaudia publica, ad quæ respicit? Fallor aut quinquennalia innuit. Romam quidem quum ingrederetur SEVERUS post interfectum ALBINUM, gaudiis omnia et plausibus personabant (Vid. Ilerodianus Histor. Lib. III. c. VIII, p. 145). Nec nobis id obesset, si quis eam hic lætitiam pnblicam indicari diceret. Longe tamen probabilius arbitror de quinquennalibus sermonem esse, cum alias ob caussas, tum quod vola pro salute

deret. Nullus quidem si produci teslis posset, nihilo minus certa mea esset computatio, qui omnium instar TERTULIANUM commendare possem. Adest vero commode Spartianus, auspiciaque novi belli cædibus liomiiium inquinata fuisse, tradit ( Vita Severi c. XIV, p. 480) : Multos inter hæc (dum se novo bello accingeret, dum ludos populo spectandos praeberet, de quibus aliisque in superioribus dixerat ) caussis vel veris vel simulatis occidit. Damnabantur autem plerique cur jocati essent : alii cur tacuissent: alii cur pleraque figuruta dixisseut : ut esset imperator vere nominis sui, vere Pertinax et Severus. Huc etiam, quæ paulo post consequuntur, verba refero, quæ , ut opinor, non ad solam Nigrinianorum in Oriente persecutionem pertinent, et cum ultimis TERTULLIANI conferenda sunt : Multos etiam, quasi Chaldæos aut vates de sua salute consuluissent, interemit, prœcipue suspectos unumquemque idoneum imperio. Transacta res est. a. CXCVIII, omnium consensu, in Parthos SEWERUS profectus est. Tum post quinquennalia exhibita, quum jam nil misi prælia et Parthornm funera spiraret, racematio illa rebellium, de qua TERTULLIANUS, contigit. Igitur, quin eodem anno Apologeticus sit exaratus, dubitari amplius nequit. Licet nunc quoque annum primum calamitatum christianis imperante SEVER0 illatarum designare. Sustinuerant jam per aliquod tempus furorem hostium, quum pro eis noster verba faceret. Certe nusquam de vulneribus nuper inflictis, sed inveteratis jam malis, loquitur.

Augusti tum esse facta, subindicat : Sed ut vota pro- C Quod, si non prius, minimum a præcedenti a. CXCVII

[ocr errors][merged small][merged small]

miserias eorum repelendas esse, ostendit, § XV. — IIabes jam, quæ de ætate Apologelici TERTULLIANI tecum communicare statui. Equidem, ut cum robur, tum 'perspicuitatem iis compararem, pro viribus studui, utrumque iium consecutus sim, aliorum esto judicium. Aliquid si obscuritatis adha:ret, non tam meo id vitio factum esse cogitabis, quam negotii ipsius. Ilabent hoc disquisiliones ejusmodi, ul semper aliquid domeslicarum secum vehant sordium. Sed nec iis, qui prima merent stipendia, scribuntur, verum iis qui jam aliquem inter cives eruditos gradum macti utriusque historiæ, rerumque criticarum no;i ignari sunt. Quibus quidem, quod illis perobscurum videtur , nullam dilficultatem parere solet. Mihi, si fata velint, suisque labor noster fautoribus non plane caruerit, hac via pergere propositum est. De reliquis TERTULLIANI operibus mon eadem tantum industria, verum etiam de vita ejus satisque diligentius, quam huc usque factum video, peculiari libro commentabor; cui dissertationes quasdam in opera ejus adjiciam. Dudum est, quod eruditiores novam eorum editionem exoptant. Ac nemo me quidem libentius hoc onus in se devolvisset, si ea mihi vivendi sors obtigisset, ut me rite eo defungi posse putarem. Qu:e quum mihi negata sit, ea tamen, qua dixi, ratione, non tam de hac parle, quam de ipsa Historia sacra et civili bene mereri, constitui, Molitus est ejusmodi

|

opus immortalis memoriæ vir, Ilenricus Dodwellus A du F0SSE vitam TERTULLIANI, quam sine nomine (Ex vita ejus a Fr. Brockesby scripta vid. la Roche auctoris prodiisse , Dupinius testatur (Bibl. des Bib. Angl. Tom. M. P. 1. p. 86. 87). Mors quo- Auteurs eccl. Tom. XVIII. p. 258), nec ego, nec minus ad finem perducerct, prohibuit. Ego vero omnes forte, qui extra Galliam versamur, vidimus. vehementer dubito, an par eruditioni candor ac judicii Palma, igitur adhuc in medio posita est; quam ut maturitas in eo futura fuisset. IIabemus TERTUL- milii vindicem, si vixero, studebo. Non is sum, qui LIANI vitam a PETR0 Allixio : At eam, quam si me iis, quos nominavi, viris doctrina longe inferiorem dixero minus esse perfectam ac elaboratam, a veritate esse nesciam. Idem tamen, nimis fortassis audacter, non aberravero. Sint ea, quæ in hac Dissertatione ex Dodwellum veritatis amore, cæteros assiduitate et ea consideravimtis, speciminis loco. Petri Thomæ diligentia me superaturum esse, spondeo.

QUINTI SEPTIMII FLORENTIS TERTULLIANI

AD NATIONES
LIBER PRI.MUS.

M. Testimonium ignorantiæ vestræ, quæ iniquitatem B malæ menlis ab innocentia transitum vel fato impu-
dum defendit, revincit, in promptu esl, quod omnes, tant; adeo nolunt suum esse, quia malum negare
qui vobiscum retro ignorabant et vobiscum oderant, non possunt. Christiani vero (a) quid tale conse-
simul eis contigit scire, desinunt odisse qui desinunt quuntur ? Neminem pudet, neminem pœnitet, nisi
ignorare, imo fiunt et ipsi quod oderant, et incipiunt tantum pristimorum. Si denotatnr , gloriatur : si tra
odisse quod fuerant. Adeo quotidie adolescentem mu- hitur, non subsistit. Si accusatur, non defendit; in-
merum Christianorum ingemitis. Obsessam vocifera- terrogatus , confitetur ; damnatus, gloriatur. Quod
mini civitatem; in agris, in castellis, in insulis Chri- hoc malum est, in quo mali natura cessat?
stianos; omnem sexum, omnem ætatem, omnem de- 2. In quo ipsi etiam contra forinam indicandorum
mique dignitatem transgredi a vobis quasi detrimento malorum judicatis. Nam nocentes quidem perductos,
doletis, Nec tamen lioc ipso ad æstimationem alicujus si admisstim negent, tormentis urgetis ad confessi0-
latentis boni animos promovetis; non licet rectius nem , Christianos vero sponte confessos tormentis
suspicari, non libet propius experiri ; hic tantum cu- comprimitis ad negationem. Quæ tanta perversitas,
riositas humana torpescit. Amatis ignorare, quod alii C ut confessioni repugnetis, tormentorum oflicia mu-
gaudeant invenisse; mavultis nescire, quia jam odis- telis, gratis reum evadere, invitum compellentes ne-
tis, quasi certe non odituros vos sciatis. Atquin, si gare ? Præsides extorquendæ veritatis, de solis nobis
nullum erit odii, reperietur optimum utique ab injus- mendacium exquiritis, ut dicamus nos iion esse quod
titia priore discedere; sin vero caussa constiterit, sumus. Opinor , non vullis nos malos esse, ideoque
nihil odio detrahetur , quod adeo amplius justitiæ gestitis de isto nomine excludere. Sane cæteros ad hoc
scientia cumulabitur , nisi si emendari pudet aut ex- tenditis (!) et carnificatis, ut negent esse quod esse di
cusari piget. Scio plane, qua responsione soletis re- cuntur. Atquin illis negantibus non creditis; nobis,'si
dundantiae nostræ testimonium convenire : non utique negaverimus, s1atim creditis. Si certi estis nos nocen-
eo bonum præjudicari , quia plerosque convertat et tissimos esse, cur etiam in hoc aliter quam nocentes
sibi rapiat, inquitis. Novi demutationem mentis et ma- a vobis agimur ? Non dico quod neque accusationi
]as partes. Quot desertores boiiae vitæ ? quot transfu- neque recusationi spatium commodelis; soletis et
gæ in perversum ? Multi bona fide , imo jam plures inaccusatos et indefensos non temere damnare. Sed
pro extremitatibus temporum. Verum delicit adæ- verbi gratia si de homicida confutatur (2), non statim
quatio comparationis istius. Nam de malo ita constat _ confesso eo nomen homicidæ dispuncta caussa estaut
ápud omnes, ut ne ipsi quidem rei, qui ad malum P satiata cognitio, Quanquam confessis difficile cre-
transeunt et a vobis in perversa divertiint, defendere ditis; verum insuper consequentia exigitis, quotiens
malum pro bono audeant. Turpia timori, pudori im- c;edem egerit, quibus in locis, quibus spoliis, sociis,
pia habent; denique gestiunt latere, devitant appa- receptoribus, ne quid omnino mali hominis deliles-
rere, trepidant deprehensi, negant accusati;jne torti cat, aut desit aliquid instruendæ ad sententiam veri-
quidem facile aut semper confitentur, certe damnati tati. Porro de nobis, quos atrocioribus ac pluribus
moerent; exprobrant etenim quod erant in semetipsos: criminibus deputatis, breviora ac leviora elogia com-

LECTI0NES WARIENTES.
(1) Le Pr. leg. tunditis. (2) Rigalt conjecit : consultatur.
COMMENTARIUS.

(a) Christiani vero. Christiani nulla vi coacti Chris- accusatur,non defendit, interrogatus vel ultro confitetur; viaïòs se dicebant, eaque de re summopere gloria- damnatus, gratias agit. qui vero id ultro fatebantur, bantur. sic Apolog. c. I. Si denotatur, gloriatur; si ideo damnaii aut rei non erant. LE PR.

[graphic][graphic][graphic][graphic]
[ocr errors]

ficitis. Credo, non vultis oneratos, quos omni opere A vestræ nihil nisi Christianum confessum' notant; nul

perditos vultis, aut non putatis requirenda quæ nostis. Hoc ergo perversius, si cogitis negare, de quibus certissime scilis, imo, quod magis odio vestro competebat, seposita forma judicandi, proprio studio non ad negationem certare , ne quos odistis liberaretis , sed ad confessioném singulorum scelerum, quo magis inimicitiæ satiarentur ex aggeratione pœnarum, dum recognoscitur , quot quisque jam convivia illa celebrasset*, quotiens in tenebris incursionis incesta. Quid ? quod eradicandi generis diffundenda erat requisilio, porrigenda quæstio in socios consciosque. Perducerentur ( a ) infantarii et coqui et ipsi canes (b) pronubi, emendata res esset (c). Etiam spectaculis gratia aggregaretur; quanlo euim studio in caveam conveniretur, depugnaturo aliquo, qui centum infantes devorasset ? Sed enim tam liorrenda tamque monstruosa de nobis deferuntur. Utique erui dehuerunt, ne incredibilia viderentur, et odium im nos publicum refrigesceret. Nam et plerique fidem talium temperant, horrentes (d) naturam quærere pabulum)'fcrinum, quam concubitus ab humano genere præ clusit.

5. Vos igitur, alias diligentissimi ac pertinacissimi discussores scelerum longe minorum, cum talibus tam horrendis et omnem impietatem supergressis eam diligentiam deseratis, neque confessionem recipiendo judicantibus semper laborandam, neqne exquisitionem digerendo damnatoribus semper consulendam : jam apparet, omne in nos crimen non alicujus sceleris sed nominis dirigi. Adeo , si de criminum

veritale constaret, ipsa criminum nomina damnatis C

accommodarent, ul ita pronuntiaretur in nos : illum homicidam, vel incestum, vel quodcumque jactamur, duci, suffigi , ad bestias dari placet. Porro sentcntiae

lum criminis nomen exstat, nisi nominis crimen est: hæc etenim est revera ratio totius odii adversus nos. Nomen (e) in caussa est, quod quædam occulta vis per vestram ignorantiam oppugnat, ut nolitis scire pro certo, quod vos pro certo nescire certi estis, et ideo nec creditis quæ non probantur, et, ne probentur facile (1), non vultis inquirere, ut nomen inimicum sub præsumplione criminum puniatur : adeo ut de nomine inimico recedatur, ideo negare compellimur, dehinc negantes liberamur tota impunitate proeteritorum : jam non cruenti, neque incesti, quia nomen illud amisimus. Sed dum hæc ratio suo loco ostenditur, vos quam insequimini ad expugnationem nominis, edite : quod nominis crimen , quæ offensa,

B quæ culpa ? Praescribitur enim vobis, non posse cri

mina objicere, quæ neque institutum (f) dirigit, neque probatio (2)assignat, neque sententia enumerat. Quod præsidi offeratur, quod de reo inquiratur, quod respondetur vel negatur, quod de consilio recitatur, id reum agnosco. Itaque de nominis merito, si qui reatus est nominum, si qua accusatio vocabulorum, ego arbitror nullam esse vocabulo aut nomini querelam ,

nisi cum quid aut barbarum sonat, aut infaustum sa

pit, vel impudicum , vel aliter quam enuntiantem delectet. Hæc vocabulorum aut nominum crimina , sicuti verborum atque sermonum barbarismus est vitium et solecismus et insulsior figura. Christianum vero nomen , quantum significatio est, de unctione interprelatur; etiam cum corrupte a vobis Christiani pronuntiamur (uam me nominis quidem ipsius liquido certi estis), sic quoque de suavitate vel bonitate modulatum est (g). Detinetis igitur in hominibus innoxiis etiam nomen innoxium nostrum , non incom

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

modum linguae, non amribus asperum, non homini A est enim, se deum non esse, sed eum quoque sa

malum, non patriæ infestum, sed et graecum aliis et sonorum et interpretatione jucundum. Et utique non gladio aut cruce aut bestiis punienla sunt nomina.

4. Sed dicitis, sectam nomine puniri sui auctoris. Primo quidem , sectam de auctoris appellatione notari, utique probum usitatumque jus est, diim philosophi quoque de auctoribus cognominentur, Pythagorici el Platonici (a), ut medici Erasistratei, et grammatici Aristarchii. Itaque si ob auctorem malum mala secla , tradux mali nominis plectitur. Atquin temeritate præsumeretur ; prius eral cognoscere auelorem, ut cognosceretur secta, quam de secta inspectionem auctoris retinere. At nunc necessario ignorando sectam, qui ignoratis auctorem , aut non recen

sendo auctorem, quia nec sectam recenselis, in solum B

nomen impingitis, quasi in illo detinentes seclam et auctorem quos omnino non nos:is. Et tamen Philosophis patet libertas transgrediendi a vobis in sectam et auctorem et suum nomen, nec quisquam illis odium movet, cum in mores, riuus, cultus, vietusque vestros palam ac publice omnem eloquii amaritudinem elatrent , cum legum contemptu, sine respectu personarum, ut quidam etiam iu principes ipsos libertatem suam impune jaculentur. Sed veritatem seculo operosissimam philosophi quidem affectant, possident autem Christiani; ideoque qui possident, magis dis. plicenl, quia qui affectat, illudil (b), qui possidet, defendit: denique Socrates ex ea parte damnatus est, quia propius tentaverat veritatem, deos vestros destruendo : quanquam nondum tunc in terris nomen christianum, tamen veritas semper damnabatur. Itaque et sapientem non negabitis, cui etiam Pythius vester testimonium dixerat : Virorum, inquit, omnium Socrates sapientissimus (c). Vicit Apollinem veritas, ut ipse adversus se pronuntiaret; confessus

pieutissimum affirmans, qui deos abnuebat ; porro apud vos eo minus sapiens, quia deos abnuens, cum ideo sapiens, quia deos abnuens. Quo more etiam nobis soletis : boniis vir Lucius Titius, tantum quod Christianus; item alius : ego miror Caium Seium gravem virum factum Christianum. Pro stultitiæ cæcitate laudant quæ sciunt, vituperant quæ nesciunt, et id quod sciunt eo quod nesciunt vitiant. Nemini subvenit : ne ideo bonus quis et prudens, quia Christianus ; aut ideo Christianus, quia prudens el bonus; cum sit humanius occulta manifestis adjudicare , quam manifesta de occulto præjudicare. Aliquos rotro ante hoc nomen vagos, viles, improbos norant, emendatos repente mirantur, et tamen mirari quam assequi norunt. Alii tanta obstinatione certant, ut cum suis utilitatibus depugnent, quas de commercio istius nominis capere possunt. Scio maritum unum atque alium, anxium relro de uxoris suæ moribus, qui, ne mures (d) quidem in cubiculum irrepentes sine gemitu suspicionis sustinebat, comperta caussa novæ sedulitatis et inusitatæ captivitatis (e), omnem (f) uxori patientiam obtulisse, negasse zelotypum, maluisse lupæ quam Christianæ maritum ; ipsi suam licuit in perversum demutare naturam, mulieri non permisit in melius reformari. Pater filium, de quo queri desierat, exhæredavit. Dominus servum, qùem praeterea necessarium senserat, in ergastulum dedit. Simul quis intellexerit Christianum, mavult nocentem. Nam et ipsa per se traducitur disciplina, nec aliunde prodimur, quam de bono nostro. Si et mali (g) de suo malo radiant, cur nos soli contra instituta naturae pessimi de bono denotamur ? Quid enim insigne praeferimus, nisi primam sapientiam, qua frivola humanæ manus opera non adoramus ; abstinentiam , qua ab alieno temperamus: pudicitiam , quam nec

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

cujus es religionis ? Christianus sum. Quam artem profiieris? Christianus sum. Quos habes majores ? Is vero ad omnia reponebat, Christianus sum. Le PR. (b) Quia qui affectat includit. Includit, in Apologeticò. Adulterat. RiG. (c) Virorum, inquit, omnium Socrates. Vulgare est Apollinis oraculo Socratem mortalium omnium fuisse sapientissimum : 'Ayàpò» ***»*o, Sozpz*wc co;z/rzro;: unde Walerius Max. lib. III. c. 4. Socrates nón solum hominum consensu, verum etiam Apollinis oraculo sapientissimus judicatus est. Et Salvianus lib. 8. de gubernatione: Contra seipsum tamen Apollo Pyihius locutus est, et veritas superior exstitit, dum enim Socratem hominum sapientissimum pronuntiavit, se deum esse negavit. Socrates quippe quod de diis male sentiret, ab Atheniensibus fuit in judicium vocatus, et morte damnatus. Attendenda vero sunt quæ

sibi conscius unde fugit mus. Rig.

(e) Inusiuatæ captivitatis. Quæ jani Cliristiana facta, doimò pedem vix efferebat, rebus domesticis attenta, quasi ipsa sibi captivitatem indixisset, quæ antea vaga et effreni libidine huc illuc ferebatur. Idem.

(f) Omnem uxori patientiam. Gentilium consuetudinem et pessimos mores ac corruptissimos tangit, apud quos maritus profundo somno involutum sepulgyye se veluti eírium simulat, et ut habet Juvem. Sat,

Doctus spectare lacunar, Doctus et ad calicem vigilanti stertere naso.

Ilic in Christianis nihil ejusmodi ait occurrere. Le Pa. (g) Mali de suo malo non radiant. Insignes fiunt, demonstrantur, denominantur. Rig.

« PoprzedniaDalej »