Obrazy na stronie
PDF

templa totasque urbes aspergine circumlatæ aquæ A poralis spiritalem medicinam canebat, ea forma, qua

expiant passim, certe ludis Apollinaribus et Eleusiniis (1) (a) tinguntur. Idque se in regenerationem et impunitatem perjnriorum suorum agere præsumunt. Item penes veteres quisquis se homicidio infecerat, purgatrice aqua se expiebat (0). Igitur si de sola natura aquis (2), qnod propria materia sit abluendi in auspicia emundationis, blandiuntur, quanto id verius aquæ præstabunt per Dei auctoritatem, a quo omnis natwra earum constituta est ? Si religione aquam medicari putant, quae polior religio, quam Dei vivi? quo agnilo, hic quoque studium diaboli recognoscimus (3) res Dei æmulantis, cnm et ipse Baptismum in suis exercet. Quid simile? Immnndus emrmmdat, perditor liberat, damnatus absolvit. Suam videlicet

operam destruet, diluens (4) delicta quæ inspirat B

ipse. Haec quidem in testimonium posita sunt repellentibus fidem, si minime credant rebus Dei, quarum affectationibus apud æmulum Dei credunt. Annon et alias sine ullo sacramento immundi spiritus aquis incubant, adfectantes illam in primordio divini spiritus gestationem (Gen., I)? Sciunt (5) opaci quique fontes, et avii quique rivi, et in balneis piscinæ, et euripi in domibus vel cisternae, et putei, qui rapere dicuntur, scilicet per vim spirilus nocenlis. Nam et enectos (6) et lymphatos et hydrophobos vocant, quos aquæ necaverunt, aut amentia vel formidine exercuerunt. Quorsum ista retulimus? Ne quis durius credat Angelum Dei sanctum aquis in salutem hominis temperandis adesse, cum Angelus malus profanum commercium ejusdem elementi in perniciem hominis frequentet (7). Angelum aquis intervemire si novum videtur, exemplum futuri præcucurrit. Piscinam Bethsaidam Angelus (Joan., W) interveniens commovebat; observabant qui valetudinem querebantur. Nam si quis prævenerat descendere illuc, queri post lavacrum desinebat. Figura ista modicinæ cor

semper carnalia in figura spiritalium antecedunt. Proficiente itaque in hominibus gratia Dei, plus aquis et Angelo accessit : qui vitia corporis remediabant, nunc spiritum (8) medentur: qui temporalem operabantur salutem, nunc æternam reformamt : qui unum semel anno liberabant, nunc quotidie populos.conservant, deleta morte per ablutionem delictorum. Exempto scilicet reatu (c), eximitur et pœna. Ita restituitur (9) homo Deo ad similitudinem ejus (Gen., I), qui retro ad imaginem Dei fuerat; imago in effigie, similitudo in æternitate censetur. Recipit enim illum Dei spiritum, quem tunc de afflatu ejus acceperat, sed post amiserat per delictum.

CAPUT VI.

Non quod in aquis Spiritum sanctum consequamur ; sed ia aqua emundati (d) sub Angelo, Spiritui sancto præparamur. Hic quoque figura præcessit (Matth., III). Sic eiiim Joannes ante præcursor Domini fuit, præparans vias ejus : ita et Angelus Baptismi arbiter (e) superventuro Spiritui sancto vias dirigit ablutione delictorum, quam fides impetrat, obsignata (Matth., XXVIII) in Patre, et Filio, et Spiritu sancto (1bidem., XVIII). Nam si in tribus testibus stabit omne verbum, quanlo magis, dum habemus per benedictionem eosdem arbitros fidei, quos et sponsores salutis, sufficit ad fiduciam spei nostræ (T) etiam numerus nominum divinorum ? Cum autem sub tribus, et testatio fidei, et sponsio salutis C pignerentur, necessario adjicitur Ecclesiæ mentio; quoniam ubi tres, id est Pater el Filius et Spiritus sanctus, ibi Ecclesia, quæ trium corpus est.

CAPUT VII.

Exinde, egressi de lavacro , pcrungimur (g) benedicta unctione de pristina disciplina (h), qua ungi oleo de cormu in sacerdotium solebant. Ex

[merged small][merged small][ocr errors][merged small]

qui non procul ab Urbe Tiberi miscetur, deferri, ibique ad confluentem duorum amnium ablui soleré ejus simulacrum , idque ex Lucan. lib. I Pharsal., Qyid. Fastor. lib. IV, et Prudent. in Romano martyre. Citat etiam Girald., De Diis gentium, syntagm. 4; TViloium Sequestrum ad Virgulianum filium ; Ammianum, lib. XXIII ; Walerium Flaccum, lib. VIII Argonaut. et Claudianum. Edd. ea: Pamel. (a) Ludis Apollinaribus et Eleusinis. Sic legitur in Ursini codice ; vulgata lectio, Pelusiis : atque hic certe significari videntur sacra solis, seu Mithræ et Se. rapidis, quæ quidem Serapidis M. Antoninum a vulgaritate Pelusia submovisse tradit Capitolinus. Rig. (b) Quisquis se homicidio infecerat, purgatrice aqua se expiabat. Nota est (Teste Geraldo, ubi supra) histo. ria, nihil. Qimnino notius apud auctores, quod quis. quis homicidio se infecerat, bis septies se jurgairico aqua vestesque aqua abluebat et expiabat plerùmque apud flumina. Loqui autem addit Pausâniam, ' in Aiticis, de simili purgatione Thesei ob interfectos Pallantis filios; et, in Corinuhiis, de Apollinis expia

tione et Dianæ post cædem Pythonis. Item Herodo. tum, lib. II. de Adrasto. (c) Exempto scilicet reatu erimitur et pœna. Pauli.

1) nus,Ioco supradicto, de baptismo Joannis :

Diluit infusis credeutum crimina lyuiphis, Absolvitque metus hoininum, μgeliasque remitut, Atque iguem restiuguit aquis. íúg. CAP. VI. — (u) Sed in aqua emendati sub Angelo Spiritui sancto præparamur. Angelum baptismi dicii, ut lui». Oratione, Angelum oratiouis. Rig. (e) Innuere videtur Ministrum IBaptismatis in cujus velut arbitrio ac potestate administratio , Bapti$mi posita est, alludeus ad Angelum illum in piscina Bethsaidæ, de quo cap. præced. Edd. (f) Ad fiduciam spei mostrae munerus nonuinum divinorum. Etenim benedigebatur iu nomine Palris et Pilii et Spiritus sancti. Iug. CAP. Vll. — (g) Egressi de lavacro perungimur. In fronte, ut discimus ex Prudentii Psychomaëlia : Post inscripta oleo fronti signacula, per quæ Unguentum regale datum est et chri$ma perenne. RIG.

_ (b) De pristina disciplina. lloc est Judaica. Rio.

quo Aaron a Moyse (Levit., XVIII) unctus est : A modatis desuper manibns (e), alio spiritu tantae

unde Christus dicitur , a chrismate quod est unctio (a) (I Reg., XV.), quæ Domino nomen accommodavit, facta spiritualis, quia spiritu unctus est a Deo Patre, sicut in Actis : Collecti sunt enim vere in ista civitate adversus sanctum Filium tuum , quem unacisti (Act., IV, 27). Sic et in nobis carnaliter currit unctio (b), sed spiritaliter proficit : quomodo et ipsius Baptismi carnalis actus, quod in aqua mergimur; spiritalis effectus, quod delictis liberamur. CAPUT VIII. Dehinc manus imponitur (c), per benedictionem advocans et invitans Spiritum sanctum. Sane humano ingenio licebit spiritum in aquam arcessere (d) et eoncorporationem eorum , accom

claritatis animare (f); Deo autem in suo organo (g) non licebit per manus sanctas sublimitatem modulari spiritalem? Sed est hoc quoque de veteri sacramento, quo'nepotes suos ex Joseph Ephraim (1) et Manassem Jacob (Gen., XLVIII, 14), capitibus impositis et intermutatis manibus, benedixerit (2), et quidem ita transversim obliquatis in se (h), ut Christum deformantes, jam tunc portenderent benedictionem in Christum futuram. Tunc ille sanctissimus Spiritus super emundata et benedicta corpora libens a Patre descendit (Matth., III, 16), super (3) Baptismi aquas, tanquam pristinam sedem recognoscens, conquiescit, columbæ figura delapsus in Dominum (i), ut natura Spiritus sancti declararetur per animal simplicitatis

LECTIONES VARIANTES.

(1) Efrem Fram. Corbinian. . . . - (2) Benedixit alii mal. haud invito Corbiniam.

(5) Et super Jum. Corbinian.

-* COMMENTARIUS.

(a) Quod est unctio. Chrismatis multiplex notio in scriptoribus, alii confirmationem quæ ab episcopo tanuum administratur in Ecclesia latina, alii de unctiome quæ fit ubi parvulus baptizatur. De posteriori hac unctione locus hic accipitnr, quae fit a sacerdote in vertice, cum alia seu confirmatio ab episcopo fiat in fronte. Illustris hanc ob rem nimirum de ungendi ritu episcoporum et presbyterorum controversia extitit, licet – obiter inter Petrum Aurelium, et Jacohum Sirmundum S. J. ad quam poterit quilibet confugere, ut rem plenissime intelligat. Le PR.

(b) In nobis carnaliter. Oleo carnem sive corpus suaviter pervadente ac permeante. Rig.

CAP. VIII.— (c) Manus imponitur. Manus impositio

familiaris erat olim in Ecclesiæ ritibus, nihilrjue fiebat C

ferme sine manuum impositione. Certissimum tamen per sacramentum manuum impositionis intelligi confirmationem sem yειροτον'av, quæ sancto Clementi est ß*6z%a uc r#: i;ou.) oytxs,confessionis confirmatio.'De hac impositione hic est quæstio. LE PR. (d) Sane humano ingenio licebit spiritum in aquam arcessere. 0rgana hydraulica significat, qualia describuntur ab Witruvió, libro X Architect. et Herone in Pneumaticis. Rig. — Spiritum in aquam arcessere. Vitruvius de Machina Ctesibii : Ab eo liquore pressionibus coacto spiritu. LE PR. (e) Accommodatis desuper manibus. Witruvius: Cum pinnæ manibus tactæ propellunt et reducunt continenter regulas, alternis obturando forumina, alternis aperiundo, ex musicis artibus, multiplicibus modulorum varietatibus, sonantes excitant voces. Rig. (f) Alio spiritu tantæ claritatis animare. Animari dicitur machina digitis musici modulantibus spiritum in aquam pressionibus densatum et concorporatum, ita ut in clarissimum exeat sonum multiplici varietate distinctum. Hujusmodi autem Septimiüs alium spiritum nuncupat, nempe eruditum et esi;ulatum. IG. (g) Deo autem in suo organo. 0rganum Dei vocat hominem. RIG. (h) Et quidem ita transversim obliquatis in se, ut Christum deformarent. Manus transversim obliquatæ Chiasmum faciunt, hoc est, figuram litteræ X, quæ apud Græcos quidem Christi nomen significaverit. Sed cum nationes cunctas, non Græcos tantum, a Christo vocari ad benedictionem constet, certe manus transversim obliquatae nihil christiani mysterii portenderint nationibus caeteris, quibus in usu non est ejus litteræ figura. Quare sic accipienda sunt TertulIiani verba, ut manibus transversim obliquatis, crucem, sive fixum cruci Christum deformari intelligamus, mon simpliciter Christum, hoc est, nomen Christi.

Etenim crucis figura potuit apud universas nationes Christum portendere, quibus erat futura per ejus crucem salus. RiG. (i) Columbæ figura delapsus in Dominum. Non nihil eo loci rei symbolicæ confert Septimius Noster, nec abs re erit singula Columbae delineamenta ab Auctore descripta sigillatim perstringere, ac simul cum veterum Christianorum monumentis conferre. A* Scriptura sacra teste, in Columbæ figura Spiritus sancti natura declaraiur (Luc. III, 22; Marc., I, 10; Matth , III, 16; Joan., I, 32). Cf. Bott. Spiegaz. delle pitt. et scult. della Roma sotiarr. tav. XV, tom. I. p. 66; Aringh. Rom. subterr. lib. III, c. 22, p. 517. 2° Christus ipsemet sub Eucharistico Sacramento absconditus in Columba adumbratur, eo quod olim corpus Christi in vase servari consueverat, Columbæ figuram præ se ferenle. Cf. Basil. Vitam, a pseudo-Amphilochio scriptam, cap. 2, n. 3, p. 945, t. II; Acta sanct. Boll. mensejun.; Bott., loco cit.,tav. XIX; Aringhi, 1,339, II, 309, 357; I3oldetti, 0sservaz. sopra i cimit., 560, 375, 164, 371, 874. 3° Est insuper, ut fuit a Patribus animadversum, Columba candoris , simplicitatisque morum, et amoris et pacis et castitatis et prudentiæ et contemplationis et mitis, demissi, innocentisque animi siguum. Hinc Cyprianus, libro de Unitate Ecclesiæ, cap. 6 : • Simplex, inquit, aniina], et lætum est columbâ, non felle amarum, non morsibus sævum, non unguium laceratione violentum; hospitia humana diligere, unius domus consortia nosse; cum generant, simul filios educare; cum commeant , volantibns simul cohaerere; communi conversatione vitam suam degere, oris osculo concordiam pacis agnoscere, legem circa omnia unanimitatis iniplere; Iiaec est in

D Ecclesia noscenda simplicitas, hæc caritas obtinenda,

[ocr errors]

Cruce corona lucido cingit globo;
Cui coronæ sunt corona apostoli, .
Quorum figura est in columbarum choro,

et innocentiæ (a), quod etiam corporaliter ipso felle A suavitatis Mosei ligno remediatur. Lignum illud

careat columba. ldeoque : Estote, inquit, simplices sicut columbæ (Matth., X, 16), ne hoc quidem sine argumento præcedentis figuræ. Quemadmodum enim post aquas diluvii, quibus iniquitas antiqua purgata est, post Baptismum (ut ita dixerim) mundi pacem cœlestis iræ præco columba terris adnuntiavit dimissa ex arca, et cum olea reversa ( Gen. VIII, 11 ); quod signum etiam apud nationes paci prætenditur (b) : eadem dispositione spiritalis effectus terræ, id est carni , nostræ emergenti de lavacro post vetera delicta, columba sancti Spiritus advolat (Luc., III), pacem Dei afferens, emissa de cœlis, ubi Ecclesia est arca figurata (c). Sed mundus rursus delinquit (1), quo male (d) comparetur Baptismus di

erat Christus, venenatae el amaræ retro maturæ venas insaluberrimas, aquas Baptismi (5), scilicet, ex sese remedians (Exod., VII; Num., XX; I Cor., X). Ilaec est aqua, quæ de comite petra populo defluebat. Si enim petra Christus, sine dubio aqua (6) in Christo Baptismum videmus benedici. Quanta aquæ gratia penes Deum et Christum ejus est ad Baptismi confirmationem. Nunquam sine aqua Christus, siquidem et ipse aqua tinguitur (Matth., III, X, XIV, XXVII; Joan., III, IV, VII, XllI, XIX). Prima rudimenta potestatis suæ, vocatus ad nuptias, aqua auspicatur. Cum sermonem facit, sitientes ad aquam suam invitat sempiternam. Cum de agape docet, aquæ calicem, fratri (7) oblatum, inter opera dilec

luvio. Itaque igni destinatur, sicut et homo qui post B tionis probat. Apud puteum vires resumit; super

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Nos quoque perficies placitas tibi, Christe, columbas. Et Paulo supra :

Ardua floriferæ crux cingitur orbe coronæ,
Et Domini fuso tincta cruore rubet

Quaeque super signum resident cœlesta, Columbæ
Simplicibus produnt regna palere Dei.

• Spessissimo si vede, inquit eximius Boldettus, loc. cit. p. 23, la sola coloimba dipinta nelle capelle, e sepólcri (de' cimiterj), e scolpita ancora.... e cio faceasi senza alcun dubbio, perchè quei primi fedeli..., rafliguravano in questo innocente volatile la carità, la siinplicità, il gemit ö, la compunzione, la purità e 1'innocenza. » Cf. Mamachi Originum et Antiquit. christianar. lib. I, cup. 1, § 9, pag. 66-69. Edd. (a) Per animal simplicitatis et innocentiæ. Nemo est adèo rerum ignarus, ut columbam his verbis designari non agnoscat, propter innocentiam et candoYem. Nonnuili etiam theologi, columbam quæ advolavit in caput Christi Domini in Jordane baptizati,

candidam affirmant. Sic Nonnus Panop. vocat μέμημα or*) e^a8oc: mrt) suac autem est columba candida latine livia a candore seu livido dicta. Le Pr. (b) Paci prætenditur. Quid notius hoc pacifico hieroglyphico; et ideo patres patratos, faeciales, oratores pácis, ramum frondentis olivæ gessisse in pacis symbolum ? Maro, Æn. VIII :

[ocr errors]

(e) Ubi Ecclesia est arca figurata. Typum Ecclesi;o fuisse arcam, nemo ferime l'atrum non asseruit, Ilic. ronymus , Cyprianus , etc., Augustinus, lib. V de Baptis., cap extremo. Notanda sunt verba Tertulliani, me excludat Ecclesiam visibilem in terris; nam ad Ecclesiam in terra advenit columba Spiritus sancti, cum pace suæ graliæ : quare cum ait, emissa de cælis, minimie appellat super Ecclesiam, nam Ecclesia in terris etiam est, sed super vocem figurata. Nam figuram arc;e gerit apud Deum, et beatos in coelis secura fruentes tranquillitate, Ecclesia militans in terris persecutionum diluvio agitata, ut explicat Cyprianus. LAc. (d) Quo male comparetur Baptismus, etc. Legendum videtur, quo malo comparetur Baptismus diluvio. Rig. CAP. X. —(e) Baptismus aJoanne denuntiatus. Dis

LAc.

crimen esse inter Baptismum Christi et Joaunis norun t ` Nos porro quantula fide sumus, tantulo et intellectu possumus æstimare, divinum quidem eum Baptismum fuisse, mandatu tamen, non et potestate, quod et Joannem a Domino missum legimus in hoc munus cæterum humanum conditione. Nihil enim cœleste præstabat (a), sed coelestibus præministrabat, pœnitentiae scilicet praepositus (0), quæ est in hominis potestate (c). Denique legis doctores et Pharisæi, qui credere noluerunt, nec pœnitenliam egere (1). Quod si pœnitentia humanum est, et Baptismus ipsius ejusdem conditionis fuerit necesse est; aut daret et Spiritum Sanctum et remissionem delictorum, si cœlestis fuisset. Sed neque peccatum dimittit, neque Spiritum indulget, nisi Detis solus (Marc., W). Etiam ipse Dominus, nisi ipse prius ascenderet ad Patrem, aliter negavit (Joan. XVI), Spiritum descensurum. Id quod Dominus nondum conferebat, servus utique præstare non posset. Adeo postea in Actis apostolorum (d) invenimus (Act., XIX), quoniam qui Joannis Baptismum habebant, non accepissent Spiritum sanctum, quem ne auditu quidem noverant : ergo iion erat coeleste, quod coelestia non exhibebat (Joan., I): cum ipsum quod cœleste in Joanne fuerat, spiritus prophetiæ, post totius spiritus in Dominum translationem usque adeo defecerit, ut quem prædicaverat, quem advenientem designaverat, postmodum, an ipse esset miserit sciscitatum (Matth., II). Agebatur itaque Baptismus pœnitentiae, quasi canditatus remissionis et sanctificationis in Christo subsecuturae. Nam quod prædicabat Baptismum pœnitentiæ in remissionem delictorum, in futuram remissionem enuntiatum est. Siquidem pœnitentia antecedit, remissio subsequitur, et hoc est viam præparare : qui aulem præparat, non idem ipse per

pote non intelligentes, quia non credentes (Es. VII). A ficit, sed alii perficiendum procurat. Ipse profilelur

[ocr errors]

sua non esse cœleslia, sed Christi, dicendo: Qui de terra est, de terra loquitur : qui de supernis venit, super omnes est, (Joann., Ill, 31).' ltem, in sola pœnitentia (2) tinguere; venturum mox, qni lingueretin spiritu et igni (Luc., III, 16). Scilicet, quia vera et stabilis aquæ fides (e) qua tinguitur in salulem; simula. ta autem et infirma, igni tinguitur (f) injudicium. CAPUT XI.

Sed ecce, inquit (5), venit Dominus, et non tinxit, Legimus enim : Et tamen is non linguebat, terum discipuli ejus (Joan., IV), quia (4), revera, ipsum suis manibus tincturum Joannes, prædicassel (Lut. lll). Non utique sic inlelligendum est, sed simpliciter dit. tum more communi. Sicut est, verbi gratia, ImperalOr proposuit edictum, aut Præfectus fustibus cæcidit; numquid ipse proponit, aut numquid ipse caedil! semper is dicitur facere, cui præministralùr, lla erit accipiendum. Ipse vos tinguet, pro e0 qu0d est, per ipsum tingnemini, vel in ipsum. Sed ne moveat qumsdam, quod non ipse tinguebat. 111 quem enim tingu* ret? in pœnitentiam? quo ergo illi præcursorem! in peccatorum remissionem, quam verbo dabal? in semetipsum, quem humilitate celabal? in Spiritmm sanetum, qui uondum a patre descenderal! in Ecd* siam, quam nondum apostoli struxerant? Itaque tiguebant discipuli ejus, ut ministri, ut Joannes anl? præcursor, eodem baptismo Joannis, ne qui aliò putet, quia nec exstat alius nisi postea Christi, qui tunc utique a discentibus dari non polerat, ulpote, nondum adimpleta gloria Domini, nec instrucla efficacia lavacri per passionem ei resurrectionem: quia nec mors nostra dissolvi posset nisi Dominipi* sione (Rom., VI) nec vita restitui sine resurrectim. ipsius (5).

[merged small][ocr errors][merged small][merged small]

orthodoxi; unde Trid. synodus, sess. 7. can. A. LE PR.

(a) Nihil enim cæleste præstabat, sed cælestibus

prœii;inistrabat. Sic tamen, ut licet aqua Joannis

lius, quo homines per pœnitentiam impelrarenl 1*

missionem criminum. LAc. (e) In hominis protestate. Et ileo non condufta,

Baptismus Joannis ad remissionem peccalorum;

tincti Spiritum sanctum non acciperent, tamen præ- D nam in potestate baptizatorum erat impétrarefeï; A rebant, teslimonio Joannem extulisset, nemo, dicens

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

CAPUT XII.

Cum vero præscribitur nemini sime Baptismo competere salutem, ex illa maxime pronuntiatione Domini, qui ait: Nisi natus ex aqua quis erit, non habet vitam (Joan., {11), suboriuntur scrupulosi, imo temerarii retractatus quorumdam, quomodo ex ista praescriptione Apostolis salus competat, quos tinetos non invenimus in Domino, præter Paulum. Humo cum Paulus solus ex illis Baptismum Christi induerit, aut præjudicatum esse de cæterorum periculo, qui careant aqua Christi, ut praescriptio salva sit, aut rescindi præscriptionem, si etiam non tinctis salus statuta est. Audivi, Domino teste, ejusmodi, ne quis me tam perditum existimet, ut ultro exagitem libidine (1) styli, quæ aliis scrupulum incutiant (2). Etjnunc illis, ut potero, respondebo, qui negant Apostolos tiactos. Nam si humanum Joannis Baptismum inierant, et dominicum desiderabant (a) quatenus unum Baptismum definierat (5) ipse Dominus, dicens Petro perfundi nolenti (4) : Qui semel lavit, non habet necesse rursum (b) (Joan., XIII, 6): quod utique non tincto non omnino dixisset : el hæc est probatio exserta adversus illos, qui adimunt Apostolis etiam Joannis Baplismum, ut destruant aquæ sacramentum. An credibile videri potest, in his personis viam tuuc Domini praeparalam, id est Baptismum Joannis, quæ ad viam Domini per totum orbem aperiendam destinabantur? Ipse Dominus, nullius pœnitentiae debitor, tinctus est, peccatoribus non fuit necesse? Quid ergo? alii tincti non sunt (5)? non tamen comites Christi, sed æmuli fidei, legis doctores et Pharisæi. Unde et suggeritur, cum adversantes Domino tingui noluerint, eos qui Dominum sequebantur, tinctos fuisse, nec cum æmu

lis suis sapuisse, inaxime quando Dominus cui adhæ

(Matth., II, 11), major inter natos fœminarum Joanne baptizatore. Alii plane satis coacte injiciunt tunc apostolos Baptismi vicem implesse cum in navicula fluctibus aspersi operti sunt (Matth., VIII); ipsum quoque Petrum per mare ingredientem satis mersnm (Matth., XIV). Ut opinor autem, aliud aspergi vel intercipi violentia maris, aliud tingui disciplina religionis. Cæterum mavicula illa figuram Ecclesiae præferebat, quod in mari, id est sæculo, fluctibus, id est persecutionibus el tentationibus inquietalur Domino per patientiam velut dormiente ( Matth., VIII), donec orationibus Sanctorum (c) in ultimis suscitatus, compescat sæculum et trauquillitatem suis reddat. Nunc sive tincti quoquo modo fueruut, sive illoti perseveraverunt, ut el illud dictum Domini ( Joan., XIII ), de uno lavacro sub Petri persona(d) ad nos tantummodo spectet, de salute tamen Apostolorum satis temerarium est aestimare, quia (6) illis vel primæ allectionis, et exinde individuæ familiaritatis (e) pr;erogativa compendium Baptismi conferre posset (f). Cum illo, opinor (7), sequebantur illum, qui credenti cuique salutem pollicebatur: Fides tua te, aiebat, salvum fecit, et: Remittuntur tibi peccata (Marc., X), credenti utique, nec tamen tincto. Id si Apostolis defuit, nescio quorum fides : uno verbo Domini suscitatus (8) telomeum dereliquit (Matth., IX); patrem, et navem, et artem qua vitam sustentabat, deseruit (9); patris exequias despexit: summum illud (10) Domini præceptum : Qui patrem aut matrem mihi prætulerit, non est me dignus (Mauh., X, 37), ante perfecit quam audivit. · CAPUT XIII. Hic ergo scelestissimi illi provocant quæstiones. Adeo, dicunt, Baptismus non est necessarius, quibus

[blocks in formation]

fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in D

iregnum Dei, de Baptismo Christi intelligenda est. Recpoudet igitur auctor iis, qui eo quod apostolos mom baptizatos dicerent, eorum salutem in controversiam vocabant, vel omnino ambigebant, et primum agere coepit adversus eos, qui signate negahant apostolis Baj)tismum Claristi, idque in hoc cap. non inficiatur Tertull. Sed abstinet hac quæstione, et lamtuiu intendit, non esse dubitandum de illorum salute: licet Christi Baptismo non fuerint imitiati, quem Baptismum ante resurrectionem Christi megavit apostolis cap. præcedenti, nam nec Christus baptizavit illos juxia Tertullianum, neque institutum erat sacramentum Baptismi, quod possent ministrare ipsi, idem Tertull. probat; fuerint ne post resurrectionem Christi baptizati, non disputat, nec inclinat alterutro, sed illiùs tautum scopus in hoc cap. est, apostolis compelere omnino salutem, sive tincti fuerinl, sive illoii, ubi arrepta occasione Baptisma Joannis accepisse pro

bat: at de dominico caute silel; quare titulus, quem capiti huic præfixit Pamelius , quod apostoli baptizati fuisse videántur , indicat plane minime colliimasse àuctoris mentem. Unde illustrissimo Baronio, an. 51, num. 4, licet non se explicet omnino, et Bellarmino, lib. l de Bapt. cap. 2δ minus illuxit Afri nostri testimonium hoc cap. ut probarent apostolos fuisse Baptismo Christi uinctos. LAc. (b) Qui semel lavit. De Baptismo non iterando hæc verbâ loqui videntur. Le PR.

(c) Orationibus sanctorum in ultinis suscitatus compescat sæculum. Petitione ista scilicet, Adveniat regnum tuum. lông.

(d) De uno lavacro sub Petri persona. lIistorice illud dictum est Petro, Qui lotus est nom indiget, etc. LE PR.

(e) Individuæ familiaritatis. Christi Domini socii et contubernales apostoli dicuntur et áuopópov έra ipse Nonno, Panop. in Joan. LE PR.

(f) Familiaritatis prærogativa compendium baptis mi ¢onferre posset. £o scilicet modo, quod ipsi etia m juris auctores tradunt nonnunquam celeritate conjun

« PoprzedniaDalej »