Obrazy na stronie
PDF
ePub

catholica , volem , ordonam, e manam que daçi avant los dils juheus no facen ne attempten semblants coses en neguna manera: e si lo contrari faran, que semblants juheus sien hauts per catius nostres: hoc axi mateix sien nostres catius les dites persones, que á llur ley seran pervertits; é no resmenys les persones é bens de aytals juheus é pervertits haien á star á nostra merce.

Item ordonam é manam que negun juheu ni juhia no gos visitar christians ne christianas en llurs malaltias, ne de darlos medecinas, ne axerops, ni banyarse en bany ab los dits christians é christianas, nils envien presents de tortas, ne de specias, ni de pa cuyt, ni de vi, ne de volaterias mortes, ni de altres carns, ni de peix, ni de fruytas, ni de algunas altres coses que sien de menjar. E qualsequire juheu ó juhia que contra aso fara, ó vindra, que pach per cascuna vegada C. florins.

Item ordonam é manam que negun juheu ó juhia no port, ne gos portat vesteduras de drap de scarlata ne de muslinaler, ne de negun altre drap molt precios. E si lo contrari faran, que per la primera vegada perdan tota la roba que porlaran fins a la camisa; é per la segona que perdan tota lą, roba, é reeben C. açots publicament; é per la terce vegada, que perden tots los bens applicadors á nostres coffres. Item que neguna Juhia no gos portar manto ab sendat, ni ab pena; é que les vesteduras que portaran, lo drap de aquellas no sie de maior for que lo drap quels dits juheus portaran; ni les dites juhias no gosen portar or en los vels ni toques que portaran; é qui lo contrari fara , perda per cascuna vegada totes les ro bas que portara fins a la camisa. ,

Item mes avant ordonam é manam que negun juheu no puxe esser barber, ne cusir draps de neguna christiana de qualsiquira estament ó condicio sie; é qualsequire qui al contrari fara, sien donats al juheu per cascuna vegada L. açots; é la chritiana que li dara los draps aquells, pach per cascuna vegada C. sous.

Item com nos sie donat entendre que de las nostras terras é regnes passen en Barberia converses christianas, les quals reneguen la sancta fé catholica, é esser pervertides á la ley judaica infanten, é aquells tals tornen a les nostres terres, hon axi com juheus habiten entrels christians, lo qual torne en gran menyspreu de la sancta só catholica; per tant or

donam é manam que neguns officials nostres, sots privacio del ofici, no lexen ne permeten les dites converses de la nostra senyoria exir ne anar á les dites parts de Barbaria, ni tals juheus habitar en nostras terras ans si algun de aquells trobat hi sera, haien á procehir contra aquell, segons que per drel trobaran esser sahedor. Manants encara que los patrons qui les converses de las ditas nostras terras trauran, perden Hurs navilis, é sien encorreguts en cors é en haver sens tota gracia é merce.

Transmiltimus nostro sigillo munitas, quasque vos volumus et iubemus sub pena mille florenorum auri de Aragonia , nostro, si contra fecerilis, erario applicandorum, inter Judeos in civitate prævia habitanles et habitaturos, ac ad eandem venienles , . . . . . facere et inviolabiliter observari. Inhibentes sub pena iam dicta , quam per vos quotiens contrafaclum fuerit, iubemus exigi et levari quibusvis patronis seu ductoribus quorumcunque navilium in Barberie partes seu regnum transmeantes, ne illuc mulierem aliquam publice vel occulte adducere seu transportare audeant vel presumant. Ceterum ut de predictis non bene gestis, et aliis, si qua fieri contingant de cetero, punitio debita subsequatur vobis et unicuique vestrum dicimus et mandamus quatenus diclo Inquisitori in excercendis ratione sui officii , cum requisili fucrilis, assistatis auxilio, consilio et favore. Dat. Barchinone vicesima die marcii anno a nativitate Domini millesimo quadringentesimo tertio decimo, regnique nostri secundo.

V.

Oratio coram Sanctissimo Domino nostro Papa, facta per

reverendissimum in Christo patrem Dominum Joanen, Maioricensem Episcopum, et serenissimi Domini Regis confessorem, circa medium sæc. XV. (Vid. pag. 77.) ,

Ex cod. ms. sæc. XV. exeunte biblioth. Episcop. Maioricen.

Temo quidem etiam doctissimus et eloquentissimus, Sanctissiine Paler, et tremenle Princeps ecclesie, de tuæ divinæ vocationis prerogativa, et summæ polestatis excellentia possel yel pauca disserere. Sunt quidem res altissimæ consider

rationis; quia mentis humanæ aciem transcendunt, el exuperant omnem sensum. Ego vero, licet indoctus et rusticos eloquentia, iuxta mei ingenii parvitalem paucula disseram iinpolila, eo maxime quia prohibuit Dominus in templo suo plantari nemus. Veslram siquidem vocationem, Paler beatissime, non humanam sed divinam arbitror. Et perspicuum est quia in omnibus náluris ordinatis invenitur aliquid quod est secundum motum propiæ naturæ ut cum aqua lendit ad centrum; aliud verú quod ul secundum motum superioris naturæ, ul cum movetur circa centrum secundum fluxum et refluxum. Sic profeclo crcatura rationalis in suis actionibus et electionibus duplex habet principium sui motus. Unum quidem interius, quod est ratio humana: aliud vero exterius, quod est instinctus divinus, seu inotus Spiritus Sancti. Reverendissimi aulem Domini Cardinales, et Sanclæ Romanæ Ecclesiæ patres conscripti in tua sanctissima electione non quidem fuerunt moli a principio intrinseco ralionis humanæ; quoniam non per ampla consilia, non per varias deliberationes, non per humanæ prudentiæ, disserlum, sed subito a Spiritu Sancto per dona consilii el intellectus, sapientiæ atque scienciæ moti, te in Christi Vicarium et Summum Ponlificem unanimiter et concorditer elegerunt. Quia iis, qui moventur a superiori principio, non expedit conciliari secundum rationem humanam; moventur enim a meliori principio, quam sit ratio humana, inquit Aristoteles in capitulo de bona fortuna. Ac, Pater beatissime, non ab hominibus, sed a Deo vocatus es, velut A aron, ut sis sponsus Ecclesiæ, quem super reliquos arclus eiusdem cernimus eminere, præstantissimeque omnium, tanquam supra elemenla colum, tanquam arcem inter reliqua urbis mania. In hac arce tua regalem quandam dicimus præsidentiam eminere, cui omnia Corporis Christi mystici membra parere debent ut Principi, ancillari ut Deo. Bene clamat legislalor Moyses : si quis noluerit obedire sacerdotis (imperio, qui eo tempore ministrat Domino, moriatur homo ille. Quoniam tamquam peccatum ariolandi est nolle acquiescere; et sicut scelus ido. latriæ nolle obedire, inquit divina Scriptura, et iure damnationis sustinet sententiam si quis contempserit summi Pontificis obedientiam, tamquam si contempserit divinitatis polentiam, in quit Glosa super illo Christi verbo: qui vos audit, me audit; et qui vos spernil, me spernit. Animadverte igitur Pater beatissime, quoniam cum esses parvulus in oculis tuis, caput factus est in tribubus; non quidem ad influendum, quoniam hæc ratio capitis solius Christi est; sed ad gubernandum et providendum. In hac autem tua divinissima providentia ostende te, non Dominum, sed patrem et matrem subditorum: patrem corripiendo, matrem fovendo; sed suspende verbera , produc ubera: pectus tuum lacle pinguescat, non typo turgescat; et si severitate opus sit paterna sit, non tyranica. Tuæ vero summæ potestatis excellentiam, pater beatissime, magis admirari, quam declarare licet; quoniam pravum et iniquum censeo non admirari te hominem admiratione dignissimum. Tu enim homo, non quidem animalis; quia animalis homo non sentit ea quæ Dei sunt; sed homo utique spiritualis; non tam quia spiritu vivis, et spiritu ambulas; sed homo certe spiritualis ab illa plenissima et spiritualissima potestate dictus, qua omnia diiudicas, et ipse a nemine iuidicaris. Unde spiritualis potestas terrenam potestatem habet nstituere, ut sit, et iudicare, si bona non sit. Ipsa vero a Deo primum instituta a nemine iudicatur, inquit Hugo, secundo de sacramentis. Hanc potestatem, Pater bealissime, non ab hominibus, sed a Christo inmediate accepisti. Nam electio quam de Summo Pontifice Romana celebrat ecclesia, dispositio quædam est, non formæ introductio: unde non ecclesia, sed Christus inmediate te hominem spiritualem formavit, et creavit ad imaginem et similitudinem suam: ad imaginem quidem quantum ad impressionem caracteris episcopalis: ad similitudinem vero, quantum ad plenitudinem potestatis, et jurisdictionis universalis. Hanc potestatem, Pater beatissime Cesar non habet, non Reges , non populi, nec totus denique clerus, nisi tantum dependentem aut subordinatam. Hanc potestatem si quis usupare præsumpserit , hæreticus est, et a fide devius; quia omnis qui Romanæ 'ecclesiæ privilegium, ab ipso summo capile ecclesiarum traditum, auferre conatur hic proculdubio hereticus est: fidem quippe violat, quia adversus illam agit, quæ mater est fidei, ut in Decretis habetur XXII. dist. Hanc potestatem, Pater beatissime, tu non potes subicere: quoniam in optime ordinatis idem esse summum et subditum manifestam implicat contradictionem. Facere autem aliquid implicans contradictionem, nedum humanæ, sed divinæ repugnat omnipotentiæ. Imposibile enim iuris

est; ut Summus Pontifex constituere possit alium equalem aut maiorem se: sicut Deus Trinitas non potest alium Deum facere æqualem sibi, aut inaiorem se: verba sunt Alvari de Statu et planctu ecclesiæ. Propter hanc potestatem, Pater bealissime, admirabile el stupendum est nomen luum in universa terra. Hinc est quod cuncti qui Christum vere colunt, gloriam regni tui dicent, et potentiam tuam loquentur; ut notam faciant filiis hominum potentiam tuam, et gloriam mam gnificentiæ regni lui. Regnum tuum regnum omnium sæculorum; quod de regno ecclesiæ, et nullo altero intelligendum puto. Propter hanc potestatem, Pater beatissime, tu es sacerdos magnus, summus Pontifex, Princeps Apostolorum. Tu primatu Abel, gubernatu Noe, patriarchalu Abraham, ordine Melchisedech , dignitate Aaron , auctoritate Moyses, iudicatų Samuel, potestale Petrus, unctione Christus. Ecce quam præcelsis litulis, Pater beatissime, propter hanc potestatem tua Sanctilas decorațur. Propter illam te quasi Deum in terris colo: tibi obedio, atque adoro vestigia pedum luorum orans Christum, cuius vicem geris in terris, ut eius sponsa, nostra mater Ecclesia; sub tua divinissima providentia digne et laudabililer gubernelur; et tu, Pater beatissime ad multos annos valeas feliciter et in evum. Amen.

VI. Litteræ Vicarii generalis ecclesiæ Valentino , quibus Capitu

lum Maioricense de gestis in concilio provinciali Valentice coacto hoc anno certiorem reddit, an. MDXVII. (Vid. pagin. 100.)

Ex lib. dicto amarillo eccl. Maioric.

Sequens epistola fuit missa a reverendo domino Vicario generali et Officiali Valentinæ civitatis ad reverendos electos Capituli et cleri Maioricen. quando Rev. Dom. Arnaldus Albertinns, canonicus Maioric. rediit ad hanc civitatem a concilio provinciali Valentiæ celebrato, ad quod suerat missus pro parté reverendissimi domini Episcopi, Capituli et totius cleri Maioricen, tamquam eorum sindicus et orator. In cuius episto læ dorso erat scriptum.

Reverendis patribus et dominis dominis electis Capituli es cleri Maioricen.=Intus vero sic erat scriptum:

« PoprzedniaDalej »