Obrazy na stronie
PDF
ePub

sius et Beda, nudas interpretationes decerpere contentus fuerit. Quapropter Lovaniensibus Theologis merito visum est hoc opus nihil esse præter annotationes alicujus studio collectas, posteaque in Homiliarum formam redactas. Porro in vetustissimo Abbatiæ S. Petri Cartunensis codice Homilia {6 verbis quibusdam additis dividitur in duas : præterquam quod Homilia | non idem quod in editis habet exordium sed aliquando diversum sub hisce verbis : « Ea quæ in Apocalypsi sancti Joannis continentur, fratres charissimi, aliquibus ex antiquis Patribus hoc visum est, quod aut tota, aut certe maxima pars ex ipsa lectione, diem judicii, vel adventum Antichristi significari videatur. Illi autem qui diligentius tractaverunt, quod ea quæ in ipsa revelatione continentur, statim post Passionem Domini Salvatoris nostri fuerunt inchoata, et ita sunt usque ad diemjudicii consummanda, ut parva portio temporibus Antichristi remanere videatur: et ideo quidquid in ipsa lectione recitari audieritis sive Filium hominis, sive stellas, sive Angelos, sive candelabra, sive quatuor animalia, sive aquilam in medio cœlo volantem, et reliqua omnia in Christo intelligite, et in Ecclesia fieri, vel in typo ejus prædicta esse cognoscite. In septem Ecclesiis quibus sanctus Joannes evangelista scripsit in Asia, intelligitur una Ecclesia catholica propter septiformem Spiritum gratiæ. Quod autem dicit, Testis fidelis, Christus est, qui testimonium reddidit sub Pontio Pilato. Fecit, inquit, nos regnum et sacerdotes Deo : sacerdotes Deo totam Ecclesiam dicit ; sicut ait S. Petrus : Vos, inquit, genus electum, regale sacerdotium (I Petr. 11, 9). Et vidi, inquit, septem candelabra aurea: in septem cande. labris Ecclesia est. Et in medio candelabrorum similem Filio hominis (Apoc. 1, 5, 6, 12, 13), id est Christum. Sive autem Filius Hominis, sive septem candelabra, » etc.

EXPOSITIO
IN APOCALYPSIMI B. JOANNIS.

HoMiLiA I '.

[Apoc. cap. 1.] ln lectione revelationis beati Joannis apostoli, fratres charissimi, animadvertimus, et secundum anagogen hoc Domino largiente explanare curabimus, quia revelatio Jesu Christi moslris auribus panditur, ut arcana coelestia nostris cordibus manifestentur. Apocalypsis Jesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis, id est manifestare. Quae oportet fieri cito significans : hoc est ostendens. Servo suo Johanni : Joannes, Dei gratia interpretatur Scribens septem Ecclesiis, quæ sunt in Asia. Asia Elatio interpretatur, per quam genus humanum figuratur. Istæ septem Ecclesiæ et septem eandelabra, hoc solerter intuendum est, quia septiformis gratia est, quæ data est a Deo per Jesum Christum Dominum nostrum, nobis generi humano, qui credidimus : quia et ipse pollicitus est nobis mittere Spiritum paracletum de cœlis, quem et Apostolis misit, qui in Asia esse videbantur, hoc est in elato mundo, ubi et septiformem gratiam septem Ecclesiis nobis per servum suum Joannem donavit. Gratia vobis et paae multiplicetur a Deo Patre et a Filio hominis: id est, Christo. Sive autem Filius hominis, sive septem candelabra, sive septem stellæ, Ecclesia intelligitur cum capite suo Christo. Quod autem ait, Cinctum inter mamillas zona aurea : ille qui erat cinctus, Christum Dominum figurabat. Duas mamillas, dno Testamenta intellige, quæ de pectore Domini Salvatoris tanquam de peremni fonte accipiunt, unde christianum populum nutriant ad vitam æternum. Zona vero aurea, chorus est, sive multitudo Sanctorum. Sicut enim de cingulo pectus stringitur, ita sanctorum multitudo Christo adhæret, et velut duas mamillas duo Testamenta complectitur, ut ex ipsis velut de sanctis uberibus nutriantur. Caput, inquit, ejus et capilli sicut lana alba et niae : capillos albos multitudinem albatorum, id est neophytorum ex Baptismo prodeuntium dicit*. Lanam dixit, quia oves Christi sunt. Nivem dixit, quia sicut nix de coelo ultro descendit, ita et gratia Baptismi nullis

* Titulus, homilia M, non est in veteri codice Petrensi.

* Ms. Petrensis, procedentium.

præcedentibus meritis venit. Ipsi enim qui baptizantur, Jerusalem sunt, quæ quotidie ad instar nivis de coelo descendit. Jerusalem, id est Ecclesia ideo de cœlo descendere dicitur, quia de cœlo est gratia, per quam et a peccatis liberatur, et Christo, id est æterno capiti sponso cœlesti conjungitur. Sicut e contrario bestia de abysso ascendere dicitur, id est, populus malus qui ex populo malo nascitur. Nam sicut Jerusalem humiliter descendendo exaltatur, ita bestia, id est populus superbus arroganter ascendendo præcipitatur. Oculi ejus velut flamma ignis : in oculis præcepta Dei dicit ; sicut scriptum est, Lucerna pedibus meis verbum tuum, D0mine ; et, Ignitum eloquium tuum (Psal. cxviii, 105, {40). Et pedes ejus simules aurichalco Libani ', igniti velut in fornace ignis : in pedibus ignitis Ecclesia intelligitur ; quæ imminente die judicii, nimietate pressurarum probanda, et igne examinanda est. Et quia pes novissima pars est corporis et pedes ignitos dixit esse, ideo in pedibus Ecclesia novissimi temporis intelligitur `multis tribulationibus velut aurum in fornace probanda. Quam rem qui bene considerat, jam nünc ex multitudine iniquitatum fieri videt. ldeo aurichalco signavit, quod ex aere et igne multo ac medicamine perducitur ad auri colorem : sicut Ecclesia per tribulationes et passiones purior redditur. In zona aurea accincla pectori, potest etiam scientia spiritualis ac purus §ensus datus Ecclesiæ intelligi. Gladium rero bis acutum de ore ipsius procedentem, ipsum Christum esse significat, qui et nunc Evangelii bona, et prius per Moysen Legis notitiam universo orbi protulit: et de quo David similiter ait, Semel locutus est Deus, duo haec audivi (Psal. lxm, 12). Hæc ergo sunt duo Testamenta, quæ pro captu temporis aut nova, aut vetera, gladius bis acutus dicuntur. Vor ejus tanquam voae aquarum multarum : aquæ multæ, p0puli intelliguntur esse ; in voce, prædicatio Ap0siolorum. Qüod autem süpra dixit, Pedes ejus similé aurichalco, tanquam in fornace conflati ; possunt

1 In editis, clibani. Sed legendum esse, Libani patet ex Primasio et ex Autperto.

etiam Apostoli intelligi, qui post' passionem pre ratam ostensionem, non carnis, sed mentis. Quandicaverunt verbum ejus. Per quos enim ambulat tum vero ad ipsius rei veritatem quæ jam in carne prædicatio, merito pedes nominantur : sicut et Domino apparente manifestata füerat, non solum propheta dixit, Quam pulchri pedes evangelizantium oculis carnis vidit, verum etiam manibus contrecta. pacem, evangelizantium bona (Isai. m, 7) ! et illud, vit. Quid vero per ostium designatur in hoc loco, nisi Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus (Psal. mediator Dei et hominum Christus Jesus ? ipso DoCXXX1, 7). Quod autem dixit, Habebat in dextera sua mino dicente, Ego sum ostium (Joan. x, 9),et reliqua. stellas septem ; Ecclesiam intelligi voluit. In dextera Jure igitur non clausum, sed apertum intuetur,quia enim Christi est spiritualis Ecclesia qui ad dexte nimirum idem mediator noster nascendo, morienram positæ dicit: Venile, benedicti Patris mei (Matth. do cunctis fidelibus innotuit, quia ipse erat redemXXV, 34). Septem ergo stellæ, Ecclesia est. Diximus ptor mundi. Quid per cælum, nisi Ecclesia designaenim quia Spiritus septiformis virtutis ei datus a tur ? sicut ipse dicit, Cælum mihi sedes est (isai. Patre, sicut Petrus ad Judæos de Christo ait, Dextera LXVI, 1); vel, Anima justi, sicut Salomon testatur, igitur Dei exaltatus, acceplum a Patre Spiritum effudit sedes est sapientiæ. Paulus quoque occurrit dicens (Act. 11, 33). Septem autem Ecclesias, quas vocat Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam (1 Cor. vocabulis suis, non ideo dicit, quia illæ solæ sint 1, 24). Constat procul dubio quod coelum est elecEcclesiæ ; sed quod dicit uni, omnibus hoc dicit. torum Ecclesia, in qua ostium apertum cernitur; Denique sive in Asia, sive in toto orbe, septe m Ec quia Redemptor noster natus et passus ac resusciclesias omnes esse, et unam esse Catholicam : si tatus ad cælos ascendisse in ea prædicatur et crecut ad Timotheum ait, Quomodo oportet te in domo ditur. Quid autem in hac visione positus audierit Dei conversari, quæ est Ecclesia Dei vivi (I Tim. 11), Joannes, manifestat dicens, Et vox prima quam au15); et in Isaia, septem mulieres quæ apprehen divi, tanquam tubæ loquentis mecum, dicens 4], Ascenderunt virum unum (Isai. iv, 1), septem Ecclesias de huc: Quando apertum ostenditur, clausum ansignificari intelligit, quæ et una est: virum, Chris tea fuisse hominibus manifestatum est. Solium positum intelligimus ; panem mulierum, Spiritum tum, est sedes judicantis, super quem vidit simili. sanctum, qui nutrit in vitam æternam. Et ut vobis tudinem jaspidis et sardii. Jaspis aquæ colorem ea quæ dicta sunt tenacius inculcentur, brevem habet, et sardius ignis : in his duobus lapidibus ex ipsis recapitulationem fieri volumus. Septem duo judicia intelliguntur ; unum quod jam per ergo Ecclesiæ, quibus sanctus Joannes scribit, in aquam factum est in diluvio, aliud quod erit per telligitur una Ecclesia catholica, propter septifor- ignem in consummatione sæculi. Potest hoc loco mem gratiam. Quod autem dicit, Testis fidelis, Chris et vita servorum Dei intelligi ; quia ad similituditus est. Septem candelabra, Ecclesia catholica est. nem aquæ etignis interdum in hac vita omnes sanlo medio candelabrorum similis Filio hominis, cti habent prospera, interdum patiuntur adversa. Christus est in medio Ecclesiæ. Quod autem ait cinc [Et iris erat in circuitu sedis similis visioni smaragtum super mamillas: mamillæ duo Testamenta in dini. Iris itaque græca latinaque lingua arcus votelliguntur, quæ de pectore Christi lac spirituale catur, qui in die pluviæ apparere videtur. Et quid accipiunt, ut populum christianum in vitam æter per hanc nisi reconciliatio,mundi designatur, quæ nam nutriant. Zona vero aurea, chorusest sive mul perincarnati Verbi dispensationem facta cognosci. titudo sanctorum, qui jugiter dum lectioni et ora iur ? Hoc cerle si solerter inspicitur, effectus ipsius tioni insistunt, Christo adhærere probantur. Jam iris indicare videtur. Arcus itaque tunc apparet, ista charitati vestræ sufficiant.Quod audistis, sancta cum radiis solis imbrifera fuerit nubes illustrata. inter vos collocutione meditamini, donec quod re Sole igitur nubein illustrante, iris,id est arcus apliquum est, donante Domino audire possitis. Quod paruit : quia videlicet Patris Verbum, quod candor ipse præstare dignetur, etc.

est lucis æternæ ac sol justitiæ, humanam susciHOMILIA 11.

piendo illustravit naturam, ipsa humanitatis ejus [Ib. 11 et 1v.] Fratres charissimi, in candelabro, susceptio, quæ profecto nubes a propheta vocatur de

quo cum Apocalypsis legeretur audistis, popu (Isai. xix, 1), reconciliatio facta est mundi. Bene lus intelligitur. Quod autem ait, Movebo candelabrum autem imbrifera,quia nimirum prædicationum elotuum; hoc est, dispergam populum pro peccatis. quiis plena. Congruenter siquidem ad reconciliaEt pugnabo cum eis in gladio oris mei : id est, profe tionem humani generis in novo Testamento arcus ram præcepta mea, per quæ arguantur peccata vel figuratim apparuisse describitur: qui in Veteri quo. crimina sua. Quod vero dixit, Facies ejus sicut sol que ideo in nubibus a Domino positus intelligitur, lucel in virtute sua (A poc. I, 16): et de adventu vel ut postinundationem diluvii per eum terris pax redpræsentia Christi, quia perfaciem quisque manifes dita cognosceretur; ut scilicet ejus visione pacti sui tatur atque cognoscitur ; et de Ecclesia potest hoc memor omnipotens Deus, nequaquam ultra aquaaccipi, cui istam claritatem Christus promisit, de rum immensitate deleri terram pateretur. Cui videqua dicit, Tunc fulgebunt justi sicut sol in regno pa licet nomini si una in fine additur littera et irini ditris eorum (Matth. Xl1, 43). Stellam matutinam ; pri. catur,utique hocipsum interpretatio sonare videtur: mam resurrectionem dicit, quæ per gratiam Bap nam græco vocabulo eipnun pax appellatur. Et in lismi fit. Stella matutina noctem fugat,et lucem an Veteri quidem Testamento Dominus ad Noe ait, Ecce, nuntiat, id est, peccatum tollit etgratiam tribuit :si ego staluam pactum meum vobiscum (Gen. xi, 9). Et tamen accepta gratia bona opera sequantur. Sicut notandum quam apta sitfigurarum contextio.Quia enim inagoam arborein virere et fructum non red enim fulgura, voces et tonitrua de throno tanquam dere nihil prodest 3 ; sic nihil prodest christum dici, de nube procedere in subsequentibus narrantur, et christiana opera non habere. Et ideo dicit, Con convenienter hicirradiante sole arcus similitudinem sulo tibi a me emere * aurum conflatum (A poc. 111, 18): idem thronus reddidisse narratur: qui videlicet id est, contende ut pro nomine Christi aliquid pa arcus, cum sit diversi coloris, resplendeatque printiaris. El collyrio inunge oculos tuos : ut quod liben. cipaliter duobus, id est, aquæ et ignis, ac designeter per Scripturas cognoscis, opereimpleas. Ostium tur per diluviuin", ac subsequens per ignem ; hic aperlum esse in cælo, Novi testamenti prædicator vi tamen non immerito visioni smaragdinæ comparadit Joannes. (Quibus oculis vidit ? Quantum ad figu

1 Quæ uncis hic inclusimus, sicut et infra tota vers. 1 Ms. Belgicus, per.

3 expositio, quam signo eodem distinximus, absunt a ! Ms: Petrensis : Incipit sequentia de expositione Apo M33. Petrensi et Belgico ; adjecta sunt ex Ambrosii Autcalypsis ; nec aliter fere in cæteris.

perti libro 3 in Apocalypsim. 3 Mss. Non enim magnum est arborem vivere, el fruc 2 Sanius Apud Ambrosium Autpertum : Designetur tus non reddere. Sic nihil prodest.

per eum vel Baptismus aquæ et Spiritus sancti, vel judi* Mss., consule libi, eme a me.

cium præcedens diluvium, etc.

tur, ut per eum, sicut diximus, repropitiato mundo talem ; sed dives es , omni Ecclesiæ dicit, quæ spirita divinitas ostendatur. Lapis enim smaragdus viri pauper est, et omnia possidet. Quod autem dicit

, dissimi coloris est : qui videlicet color, sicut præce Habebitis pressuramdies decem; dies

decem,totum temdenti versiculo jam fatus sum, non inconvenienter pus posuit, qnia denarius numerus perfectus est: naturæ divinitatis aptatur.] Mare vitreum, donum in quo populus christianus, sicut dicit Apostolus, Baptismi est : quod ideo ante solium esse dicitur, per multas tribulationes intrat in regnum cælorum qnia ante adventum judicii datur. Quod vero post (Act. xiv, 21). Nam quod dicit angelo Pergami Echæc ait, Habeo claves mortis el inferni ; hoc ideo dicil, clesiæ, Scio ubi habilas, ubi est introitussatanæ (Apoc. quia qui credit et baptizatur, a morte et ab inferis 11, 13); ouni Ecclesiæ dicit in unius vocabulo, quia liberatur ; et quia ipsa Ecclesia, sicut habet claves ubique habitatsatanas per corpussuum.Corpus auvitæ, ita et inferorum : ipsi enim dictum est, Cui tem satanæ homines sunt superbi et mali ; sicutet dimiseritis peccata, dimittuntur ei ; et cujus retinueri corpus Christi hmoiles et boni. Vincenti dabo mantis, retenta sunt (Joan. xx, 23). Ubicumque ponit in ducare de manna abscondito : id est, de pane qui de Apocalypsi angelum hominis, ipsum hominem si cælo descendit. Cujus figura fuit manda in eremo gnificat : sicut et Ecclesiæ et Angeli eorum ibidem quod, sicut ipse Dominus dixit, multi manducantes non debent intelligi, nisi ant episcopi aut præpositi mortui sunt (Joan. vi, 11). Sed et nunc quicumque Ecclesiarum. In tantum angelorum nomine Eccle manducatindigne, judicium sibi manducat (1 Cor. sias catholicas voluit intelligi, ut jubeat angelos X1, 29). Idem panis est etiam lignum vitæ. Possumus pænitentiam. agere. Non enim Angeli, qui in et per manna immortalitatem accipere. Et dabo ei celo sunt, indigent pænitentia ; sed homines qui calculum candidum ; id est, corpus Baptismate can: sine peccato esse non possunt. Nam quia etiam An didum Et super calculum nomen novum scriptum : id gelus Nuntius interpretatur, quicumque aut episco est, notitiam Filii hominis. Quod nemo scit, nisi qui pus aut presbyter aut etiam laicus frequenter de accipil : scilicet per revelationem ;et ideo de Judæis Deo loquitur, et quomodo ad vitam æternam per dicitur, Si enim cognovissent, nunguam Dominum glo. veniatur annuntiat, merito angelus Dei dicitur. Et riæ crucifixissent (Id. 11, 8). Quod autem dicit angelo tamen quia sine peccato nemo esse potest, dicitur Thyatiræ Ecclesiæ, Habeo adversum te, quia permiei, id est homini, ut pænitentiam agat: quia eter

sisti mulieri Jezabel ; dicit præpositis Ecclesiarum, vera qui bene considerat, agnoscit quod non tan qui luxuriosis et fornicantibus, et aliud quolibet tum laici, sed etiam sacerdotes una dies esse non malum agentibus, severitatem disciplinæ ecclesiasdebent sine pænitentia. Quia quomodo nullus dies ticæ non imponunt. Potest hoc et de hæreticis intelest in quo homo possit esse sine peccato, sic nullus ligi, Quæ dicit se propheten : id est, christianum, dies debet esse sine satisfactionis remedio. Septem Modo enim multæ hæreses sibi hoc nomine blan. autem candelabra, et unum candelabrum ', septi diuntur. Nec cognovistis altitudinem satanæ : id est, formem Ecclesiam possumus intelligere : et ideo non respuistis i doctrinam ejus, sicut hæreses. Non quæcumquead septem Ecclesias loqui videtur, ad mitto super vos aliud pondus : id est, super id est, su: unam Ecclesiam loquitur toto orbe diffusalu ; quia per id quod potestis sustinere. Verum quod habetis in septenario numero omnis plenitudo consistit. An tenete donec veniam. Qui vincit, et qui servat opera mea gelos ergo Ecclesiam dicit: in quibus duas partes, usque in finem, dabo ei gentes ; el pascet eas in virga id est bonorum et malorum ostendit. Et propterea ferrea, et ut vas figuli comminuentur, sicut et ego acnon solum laudat, sed etiam increpat, ut lalis ad cepli a Patre meo. In Christo habet Ecclesia hanc bonos, increpatio ad malos dirigatur : sicut Domi potestatem ; sicut dicit Apostolus, Cum illo omnia nusin Evangelio, omne præpositorum corpus unum nobis donavit (Rom. viii, 32). Virgam ferream dicit servum dixit beatum et nequam, quem veniens Do. propter justitiærigorem : et de ipsa virga corrigunniinus ipse dividet. Quomodo fieri potest ut unus tur boni, confringuntur mali. servus dividatur, cum divisus vivere non possit?

HOMILIA III. Sed unum servum dicit totum populum christianum: [Ib. 111 et iv.) Modo, fratres charissimi, audivimus qui populus si totus bonus esset, non divideretur. beatum Joannem, peccatorem hominem terribiliter Sed quia non solum habet bonos, sed etiam habet increpantem; et ideo cum ingenti timore confideremalos, dividendus est:et boni andituri sunt, Veni mus, et cum tremore timeamus quod dictum est, te; benedicti Patris mei, percipile regnum;raptores ve Novi opera tua, quia nomen habes quod vivas, et mortuus ro et adulteri, qui misericordiam non fecerunt, an es.Non moritur,nisi qui mortale crimen commiserit, dituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignemæternum. secundum illud quod dictum est. Anima quæ peccareQuod autem in Apocalypsi singulis dicitur Eccle rit, ipsa morietur (Ezech. xviii, 20). Quod pejus est, siis, fratres charissimi, singulis hominibus conve multi in corporibus vivis animas mortuas portare nit in una Ecclesia constitutis. Hæc dicit qui tenet noscuntur.(Esto vigilans, et confirma cætera quæ moseptem stellas in manu sua : hoc est, qui vos in ma ritura erant. Hæc dicit sanctus ei verus qui habet claves nu, id est in potestate habet, et gubernat. Qui am David ; id est, regiam potestatem. Qui aperit, et nemo bulat in medio candelaborum aureorum : id est, in me claudit ; claudit, et nemo aperit: manifestum est quod dio vestri ; quia candelabra illa populum signifi Christus pulsantibusaperiat, et hypocritis, id est ficcant christianum. Quod autem dicit, Movebo cande tis vitæ januam claudat. Ecce dedi ante te ostium labrum tuum de loco suo, si non egeris penitentiam: apertum: hocideo dictum est, ut nullus dicatquia osvidete quia non dixit, aufert, sed movet ; quia can tiam quod Deus aperit Ecclesiæ in toto mundo, delabrum significat unum populum christianum. aliquis possit vel in parte claudere. Quin modicam Et ipsum candelabrum moveri dicit, non auferri: habes virtutem : laus est Dei, quod modicæ fidei et per hoc intelligitur quodin una eademque Eccle Ecclesiæ aperiat ostium. El scribam super illud nosia moventur mali, confirmantur boni; et quod oc men Dei mei : utique quo Christiani signamar. El culto, sed tamen justo Dei judicio, id quod tollitur nomen civitatis Dei mei novæ Jerusalem, quæ descenmalis, bonis augetur; ut adimpleatur illud quod dit de cælo : novam Jerusalem coelestem, Ecclesiam scriptum est, qui habet,dabitur ei ; ei autem qui non dicit, quæ a Domino nascitur. Novam autem dixit, habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo (Matth. propter novitatein nominis christiani, et quia ex XXV, 14-41). Quod autem dicit, Vincenti dabo mandu veteribus noviefficimur. Neque frigidus es neque fercare de ligno vitæ ; id est, de fructu crucis. Quod est, vens : id est, inutilis es. Potest eniin et superdivilum inquit, in paradiso Dei mei: paradisum Ecclesiam sterilium persona accipi, qui habent facultates, et dicit; omnia enim in ejus figuram facta sunt. Nam non inde faciunt misericordias. Pauperes non sunt, quod dicit, Scioopera tua, et tribulationem, et piuper- qui habent facultates : divites non sunt, qui ex di

1 Mss., respicitis. Ms. Belgicus, unum ad candelabrum,

2 Ms. Petrensis, in totum mundum.

HOMILIA IV.

vitiis non operantur, Consilium tibi do, ut emas tibi alas, nisi quia quatuor animalia unum sunt, quæ aurum : id est, ut eleemosynas faciendo, et actibus habent viginti et quatuor alas, in quibus viginti et bonis insistendo, ipse efticiaris aurum ; id est, a quatuor seniores intelligimus qui sunt in Ecelesia Deo accipias intellectum, et per bonam conversa quam assimilavit aquilæ ? Et aliter senæ alæ testi. tionem merearis matyrium pati. Et ecce, inquit, os. monia sunt Veteris Testamenti. Sicut enim animal tium apertum est in cælo. Ostium apertum Christum volare non potest, nisi habeat pennas; sic nec prædidicit, quia janua est. Cælum Ecclesiam dicit ubi catio Novi Testamenti fidem habet, nisi habeat Vetecælestia geruntur; sicut dicit Apostolus, Instaurare ris Testamenti prænuntiata testimonia, per quæ omnia quæ in cælis et quæ in terra sunt (Ephes. 1, 10): tollitur a terra, et volat. Semper enim quod ante cæluin intelligitur primitiva Ecclesia de Judæis, dictum est futurum, et postea factum invenitur, terra vero ex Gentibus. Ascende huc, et ostendam tibi : fidem facit indubitabilem. Nisi enim quæ prædixehoc non in solum Joannem convenit, sed in Eccle rant Prophetæ,in Christo essentconsummata, inanis siam vel in omnes credentes. Qui enim viderit os esset prædicatio illorum. Hoc tenet Ecclesia cathotinm apertum in cælo, id est natum, et passum, lica, et ante prædicta, et postea consummata. et resurrexisse Christum crediderit ; ascendit in alti Merito volat, ei tollitur a terra ugum animallin cetudinem, et videt futura (Quibus gressibus nisi fidei lum. Et requiem non habebant animalia illa : Eccle. et credulitatis ? Ac si aperte cuilibet electorum di sia est, quænon habei requiem, sed semper laudat ceretur, Ad cognoscenda Christi et Ecclesiæ sacra Deum. Viginti et quatuor seniores possumus etiam menta, fide ccnscende, credulitate pertinge. Recte intelligere libros Veteris Testamenii, et Patriarchas enim a voce prima Joannes invitatur, ut ad ostium et Apostolos : fulgura et tonitrua, quæ de solio exire cæli cælumque conscendat : quia videlicet unus dicuntur, prædicationes et promissiones Novi Tesquisque electorum, utinoffenso credulitatis pede per tamenti. Mitlentes coronas suas ante thronum : hoc Evangelium ad veræ fidei sacramenta pertingat, ideo, quia quidquid dignitatis habent sancti, totum veteris instrumenti doctrina,quæ novam præcedit, Deo tribuunt; sicut et illi in Evangelio palmas et roboratur.] Et ecce thronus positus erat in cælo : id flores sternebant sub pedibus ejus (Matth. xxi, 8), est, in Ecclesia. Et qui sedebat, similis erat aspec id est, ipsi tribuentes omne quod vicerant. Quia tui lapidis jaspidis vel sardii: istæ comparationes in tu creasti omnia,etex voluntate lua erant, et creata sunt ; Ecclesiam conveniunt. Jaspis aquæ colorem habet, erant secundum Deum, a quo cuncta antequam et sardius ignis : per hæc, sicutjam dictum est, duo fierent possessa sunt; creata sunt autem, ut et a judicia vult intelligi; unum per aquam, quod jam nobis viderentur, sicut dicit Moyses ad Ecclesiam, factum est per diluvium ; aliud quod futurum est Nonne hic ipse est Pater tuus, qui fecit te. et possedit per ignem [Quid per jaspidem nisi divinitas Media te, el creavit te (Deut. xxx11, 6) ? Possedit in præstoris nostri figuratur ?] In circuilu throni vidi sedes cientia, fecit in Adam, creavit ex Adam. viginti quatuor, et supra sedes viginti quatuor seniores sedentes. Seniores totam Ecclesiam dicit, sicut [Ib. v.]. Et vidi supra derteram sedentis in throno Isaias dicit, Cum in medio seniorum suorum fuerit glo librum scriptum intus et foris : utrumque lestamenrificatus (Isai. xxiv, 23). Viginti quatuor autem se tum intellige ; a foris Vetus, ab intus Novum quod niores, præpositi et populi sunt. In duodecim, Apos jntra Vetus latebat. Signatum, inquit, sigillis septem : tolos et præpositos : et in aliis duodecim, reliquam id est, omnium mysteriorum plenitudine obscuraEcclesiam intellige. Et de sede procedebant fulgura tum, quod usque ad passionem et resurrectionem et voces : de Ecclesia enim procedunt hæretici, quia Christi mansit signatum. Nam quomodo testamenex nobis exierunt. Est et alius sensus, ut fulgura et tum non dicitur, nisi quod faciunt morituri, et voces prædicatio Ecclesiæ intelligatur. In vocibus signatur usque ad mortem testatoris, et post morverba, in fulgure miracula cognoscuntur. In cons tem ipsius aperitur : ita et post Christi mortem pectu throni mare vitreum : mare vitreum, fontem omnia mysteria revelantur. Et vidi angelum forlem Baptismi; ante thronum dixit, id est, antejudicium. clamentem voce magna : Quis est dignus aperire librum, Sed et aliquando animam sanctam intellige thro et solvere signacula ejus ? Cur primo signa solvantur, num:sicut scriptum est, Animajusti sedes est sapientiæ deinde liber aperiatur, certa ratio est, quia Christus (Sap. vil); aliquanlo Ecclesiam in qua sedern habet tunc aperuit librum, cum opus paternæ voluntatis Deus. Et in medio throni quatuor animalia: id est, in aggressus, conceptus et natus est;tunc ejus signa. medio Ecclesiæ Evangelistæ ?. Plena oculis in priora cula solvit, quando pro genere humano occisus est, et retro : id est, intus et foris. Oculi, præcepta sunt Et nemo poterat neque in cælo, neque in terra, neque Dei. In priora et retro : id est, in præterita et fu sub terra : id est, neque angelus, neque in terris tura conspicientia. In animali primo simili leoni, for vivens, neque mortuus. Aperire librum, neque videre titudo Ecclesiæ ostenditur. lo vitulo, passio Christi. illum : id est, contemplari splendorem gratiæ novi In tertio animali, quod est velut homo, humilitas Ec Testamenti. Et ego flebam multum, quia nemo inventus clesiæ significatur : quia nihil sibi blanditur ut su est dignus aperire librum ct videre eum : Ecclesia fleperbum sapiat,quamvis adoptionem filiorum teneat. bat, cujus figuram habuit Joannes, onerata et graQuartum animal, Ecclesiam dixit, Similem aquilæ : vata peccatis, implorans sui redemptionem. Et ecce id est, volantem et liberam, atque a terra suspensam unus ex senioribus : unum ex senioribus totum corduabus alis, quasiduorum Testamentorum,siveduo pus Prophetarum intellige. Prophetæ enim consorum præceptorum gubernaculis elevatam. Nam et labantur Ecclesaim, annuntiantes Chrirtum de tribu Joannes evangelista cum de istis animalibusintros Juda radicem David. Quia ipse in pobis vincitomne pexisset in Christo completum esse quadriforme peccatum, et si quid boni aliquis habet, ab ipso mysterium, et vidisset hominem nascentem, vitu habet. Et vidi, et ecce in medio throni et quatuor luin patientem, et leonem regnantem, tunc vidit et animalium, et in medio seniorum agnun stantem quasi aquilam ad cælestia remeantem. Et singula eorum · occisum : throni, animalia, seniores, et agnus quasi habebant alas senas per circuitum. In animalibus os occisus, Ecclesia estcum capite suo, quæ pro Christo tenduntur viginti quatuor seniores : nam senæ alæ moritur, ut cum Christo vivat. Possunt et martyres in quatuor animalibus, viginti et quatuor alæ sunt. in Ecclesia agnus quasi occisus accipi. Habentem, Etenim per circuitum throni vidit animalia, ubi se inquit, cornua septem et oculos septem, qui sunt spiridixerat seniores vidisse. Nam quomodo animal cum tus Dei, missi in omnem terram : quod nemo possit sex alis potest simile esse aquilæ, quæ habet duas habere Spiritum Dei præter Ecclesiam, hinc ma1 Mss Petrensis et Belgicus carent istisseptem versibus,

nifeste cognoscitur. Et venit, et accepit de dextra qui ex Ambrosii Autperti libro 3 in Apocalypsim exscripti

sedentis in throno librum : sedentem in throno, et sunt, sicut et verba paulo interius uncis itera distincta. Apud Victorinum, vivum animal. 2 Mss., Evangelia.

9 Ms. Belgicus, omnes.

1

Patrem accipimus et Filium et Spiritum sanctum. malum populum; sessorem ejus, diabolum: quem Accepit ergo Agnus de dextra Dei, id est a Filio ideo dixit rufum, eo quod multorum esset sanguine accepit opus libri perficiendum, ipso dicente, Sicut rubicundus. Quod autem datus est ei gladius acumisit me Pater, et ego mitto vos (Joan. XX, 21): eo tus, el tollere pacem de terra, hoc est, quod diaquod ipse in illis perficiat quod donat. Habentés sin bolo suadente, homines mali jugiter inter se liles guli citharas : id est, chordas laudum. Et phialas et discordias usque ad mortem excitare non cesaureas : hæc sunt vasa in domo Domini, in quibus sant. Et in equo nigro, intelligitur populus sinisquia thymiama offerri consueverat, ideo orationes ter, diabolo consentiens. Quod autem, Stateram sanctorum bene in eis intelligimus. El cantabant habebat in manu, hoc ideo, quia dum se tinguat canticum novum : id est Testamentum Novum;can malijustitiæ librain tenere,sic plerumque decipiunt. tantes canticum novum, id est professionem suam Quod dixit, Vinum et oleum ne læseris ; iu vino sanpublice proferentes. Et vere novum est, Filium Dei guis Christi, in oleo unctio chrismatis intelligitur. hominem fieri, et mori, et resurgere, et in cælum In tritico vel hordeo, tota Ecclesia sive in magnis ascendere, remissionem peccatorum hominibus sive in minimis, aut certe in præpositis et in popudare. Cithara enim, id est, chorda in ligno ex lis : et in equo pallido, homines intelliguntur mali, tensa, significat carnem Christi passioni conjunc- qui persecutiones excitare non desinunt. Isti tres tam; phiala autem consessionem, et novi sacerdotii equi unum sunt, qui exierunt post album et contra propaginem. Resignatio sigillorum adapertio est album : et sessorem habent diabolum, quiest mors. Veteris Testamenti. Et vidi et audivi vocem multorum Tres ergo equi, fames et bella et pestis intelligunangelorum : angelos homines dicit, qui et filii Dei tur:quod etiam Dominus in Evangelio suo prædixit, dicuntur. Dignus Agnus qui occisus est, accipere quæ et jam fiunt, et imminente die judicii amplius potestatem et divitias esi sapientiam, etc. Non de Deo futura sunt. Quod autem dixit se vidisse sub ara dicit, in quo sunt omnes ihesauri sapientiæ (Coloss. Dei animas interfectorum, martyres intelliguntur. 11, 3), ut ipse accipiat : sed de homine assumpto, Quod autem dicit, Terræ motus magnus, persecutio et ejus corpore, quod est Ecclesia, vel de martyribus novissima est. Quod dicit, solem factum nigrum, et ejus, qui pro nomine ejus occisi sunt; quia in capite lunam sanguineam, et stellas cecidisse de cælo ; suo totum accipit Ecclesia, sicut scriptum est, Cum sol et luna et stellæ, Ecclesia est in toto orbe dif. illo nobis omnia donavit (Rom. viil, 32). Ipse enim fusa. Quod autem dicit cecidisse; non tota cecidit, Agnus accipit, qui in Evangelio dicit, Data est mihi sed a parte totum intelligitur. In omni enim perseomnis potestas in cælo et in terra (Matth. XXVIII, 18). cutione boni perseverant, et mali quasi de cælo, id Secundum humanitatem autem, non secundum estde Ecclesia cadunt. Denique sequitur, Sicut ficus divinitatem accepit. Omnes, inquit, audivi dicentes millil grossos suos cum a vento agitatur : sic de Ecsedenti in throno, id est, Patri et Filio : et Agno, id clesia cadunt mali, quando per aliquam tribulaest, Ecclesiæ cum capite suo. Benedictio et honor et tionem fuerint conturbati. Quod autem cælum reclaritas in sæcula : cui est honor et gloria et impe cessit ut liber; Ecclesia est que separatur a malis, rium in sæcula sæculorum. Amen.

et velut liber in volutus, continet in se sibi nota HOMILIA Y.

divina mysteria. Quod autem dicit, Reges lerra [Ib. vi.] Sicutmodo, dum lectio divina legeretur, fugerunt, et absconderunt se in speluncis terræ ; hoc audistis, ita ait beatur Joannes, Et ecce equus albus, significat quod totus mundus in bonis et sanctis et qui sedebat super eum, habebat arcum; et data est ei refugium habiturus est ad Ecclesiam, ut sub ejus corona, et eriit vincens : equus albus Ecclesia est, protectione constitutus, pervenire possit ad vitam sessor Christus. Iste equus Domini cum arcu bel æternam, auxiliante Domino nostro Jesu Christo, lico per Zachariam hoc modo ante promissus est, qui vivit et regnat in sæcula sæculorum. Amen. Visitabit Dominus Deus gregem suum domum Israel, et disponet eum sicut equum speciosum in bello , et ex [Ib. vi-vi] Et vidi allerum angelum ascendentem eo inspiciet, et ex eo disponet, et ex eo arcus in ira, ab ortu solis. Alterum angelum eamdem Ecclesiam caet ex eo eciet omnis insequens (Zach. x, 3, 4). Equum tholicam intelligit: ab ortu solis, a passione et resurergo album intelligimus Prophetas et Apostolos. rectione Domini clamantem quatuor angelis terræ. Equitem coronatum habentem arcum, agnosci Et clamavit voce magna dicens quatuor angelis, quibus mus non solum Christum, sed etiam Spiritum data est potestas lædere terram el mare : Ne læseritis sanctum. Posteaquam enim Dominus ascendit in torram, neque mare. Accipit autem gladium generalicælum, et aperuit universa mysteria ; misit Spi. ter, sive contra quos in vila interficit, sive quos inter ritum sanctum : cujus verba per prædicatores tan se pro rebus temporalibus usque ad mortem litigare quam sagittæ ad cor hominum pertingerent, et persuadet. De tertio sigillo dicit equum nigrum exisse, vincerent incredulitatem. Corona autem super ca et qui sedebat super eum habebat in manu sua staput, promissa per Spiritum sanctum intelligenda teram : Libram, inquit, habebat in manu suu, id est, sunt. Et cum aperuisset sigillum secundum, audivi examen æquitatis ; quia dum fingit se justitiam tesecundum animal, dicens : Veni et vide. Et exiit nere, per simulationem lædit. Dum autem in medio equus rufus : et sedenli super eum datum est tollere pa animalium, id est in medio Ecclesiæ dicitur. Ne . cem de terra, et ul invicem occiderent, et datus est ei gla seris ; ostenditur quod spirituales nequitiæ potendius magnus. Contra victricem vincentemque Eccle tiam in servos Dei non habent, nisi a Deo accepesiamexiit equus rufus, id est populus sinisteret ma rint. Vinum el oleum ne læseris : in vino et oleo, lus,ex sessore suo diabolo sanguinolentus: quamvis unctionem chrismatis et sanguinem Domini ; in legamus secundum Zachariam equum Dominirufum; tritico autem et hordeo Ecclesiam dixit, sive in mased ille suo sanguine erat, hic alieno. Cui datus est gnis sive in parvis Christianis, sive in præpositis et gladius magnus, ut tolleret pacem de terra ; scilicet populis. De quarto sigillo, Equus pallidus. Et qui suam pacem, hoc es- mundanam : nam Ecclesia sedebat super eum nomen erat ei Mors, et infernus seæternam pacem, quam sibi Christus reliquit, habet. quebatur eum : et datu est ei potestas super quartam Sicut ergo supra dictum est, equum album Eccle partem terræ, interficere gladio, fame, et morte, el besiam dicit; sessorem ejus, Christum vel Spiritum stiis terræ. Isti tres equi, unum sunt, qui exierunt sanctum. Arcus quem tenebat in manu, præcepta post album et contra album : et unum sessorem ejus sunt : quæ per totum mundum velut sagittæ habent diabolum, qui est mors. Nam equitem dia. acutæ potentis ad interficienda peccata, et exci bolum esse et socios ejus, sexto signo manifestat ; tanda 1 fidelium corda directæ sunt. Corona in capite cum prælio ultimo equos dicit congredi. Tres ergo ejus, promissio vitæ æternæ est. Equum rufum, equi, fames et bella et pestes intelliguntur, sicut a

Domino in Evangelio prænuntiatur. Equus albus, 1 Mss., exercitanda,

verbum est prædicationis in orbe terrarum. In equo

HOMILIA VI.

« PoprzedniaDalej »