Obrazy na stronie
PDF
ePub

XXXVII. Quod ait, Sicut fulgur erit ab oriente, et perve

nil usque in occidentem. XXXIX. Quod ait, Ab arbore fici discile similitudinem. XL. Quod ait de Juda, Bonum erüt illi non nasci. XLI. Quod triginta argenteis venditus est. XLII. Quod ait, Ubi fuerit corpus, illo congregabun

tur aquilæ. XLIII. Quod ait, Non bibam amodo de hac generatione

vitis. XLIV. Quod spuerunt in faciem ejus, et colaphis eum

percusserunt. XLV. De trina Petri negatione. XLVI. Quod a longe secutus est Dominum euntem ad

passionem. XLVII. Quod ter Dominus oravit priusquam traderetur.

TITULI QUESTIONUM LIBRI II

IN EVANGELIUM SECUNDUM LUCAM.

1.

Quod Zacharias audit ab angelo, Exaudita est

II.
III.

XIX. De illo qui descendens ab Jerusalem in Jericho

incidit in latrones.
XX. Quod Martha excepit illum in domum suam, ubi

Maria sedebat ad pedes ejus.
XXI. De illo qui media nocle ab amico petit tres panes.
XXII. De pane et pisce et ovo.
XXII. Quod ait, Tulislis clavem scientia.
XXIV. Quod ait, Anima plus est quam esca.
XXV. Quod ait, Sint lumbi vestri præcincti, et lucerna

ardentes.
XXVI. De mensura trictici quam dat fidelis dispensator

familiæ. XXVII. Quod ait, Cum viderilis nubem orienlem ab oc

casu.
XXVIII. Quod ait de statura corporis cui non possint

aliquid addere.
XXIX. Quod ait, Nolite in sublime extolli.
XXX. De invitatis ad coenam.
XXXI. De sumptibus ad lurrem ædificandam, et rege

qui habet viginti millia.
XXXII. De sale infatuato et ove perdita.
XXXIII. De duobus filiis quorum junior profectus est in

regionem longinquam.
XXXIV. Quod ait, Facite vobis amicos de mammona ini-

quitatis.
XXXV. Quod ait, Si in alieno fideles non fuistis.
XXXVI. Quod ait, Nemo potest duobus dominis servire.
XXXVII. Quod ait, Regnum cælorum vim patitur.
XXXVIII, De divité ad cujus januam jacebat Lazarus ul-

cerosus.
XXXIX. Quod dixerunt discipuli Domino, Adauge nobis

fidem.
XL. De decem leprosis.
XLI. De illo qui in tecto est, et vasa ejus in domo,
XLII. De illo qui in agro est, ut non redeat retro.
XLIII. De uxore Loth.
XLIV. De duobus in lecto et duabus molentibus et

duobus in agro.
XLV. De judice iniquo quem vidua interpellabat.
XLVI. De homine nobili qui abiit in regionem longin-

quam accipere sibi regnum.
XLVII De camelo per foramen acus.
XLVIII. De cæco illuminato, cum propinquaret Jericho.
XLIX. De vita sanctorum, cum resurrexerint.
L.

Quod ait, Orate ne intrctis in tentationem.
LI, Quod scriptum est de Domino, Finxit se lon-

gius ire.

IV.

V.
VI.
VII.
VIII.

oralio tua.
Quod de navicula docet turbas.
Quod ait leproso mundato, Vade, ostende te sa-

cerdoti.
De paralytico qui per tectum est ad eum depo-

situs.
Quomodo duos patres habere potuerit Joseph.
De septuaginta septem generationibus.
De eo qui habebat dexteram manum aridam.
Quod ait, Mensuram bonam, confertam, el coa-

gitatam, et supereffluentem dabunt in sinum

vestrum.
Quod ait, Numquid potest cæcus cæcum ducere ?
De illo qui fodit in altum et posuit fundamentum

super petram.
De pueris sedentibus in foro et ad invicem cla-

mantibus.
Quod ait, Nemo lucernam accendens operit eam

vase, aut subtus lectum ponit.
De illo in quo erat legio dæmoniorum.
De septuaginta duobus discipulis.
Quod ait, Si quod in te est lumen tenebræ sunt,

ipsæ tenebræ quantæ sunt?
Quod ait, Nunc vos, Pharisæi, quod de foris est

calicis et catini, mundatis.
De digito Dei.
Dc jejunio filiorum sponsi.

IX.
X.

XI.

XII.

XUI.
XIV.
XV.

XVI.

XVII.
XVIII.

LIBER PRIMUS.
Quæstiones in Evangelium secundum Matthæum.

QUÆST. I. [Matth. C. XI, ŷ 27.] Cum diceret, Nemo novit Filium nisi Pater, non dixit. Et cui voluerit Pater revelare ; quemadmodum cum diceret, Nemo novit Putrem, nisi Filius,addidit, et cui voluerit Filius revelare. Quod non ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit cognosci, nisi a Patre solo; Pater autem non solum a Filio, scd ctiam ab eis quibus revelaverit Filius. Sic enim potius dictum ost, ut intelligamus et Patrem et ipsum Filium per Filium revelari ; quia ipse est menti nostræ lumen: ut quod postea intulit, et cui voluerit Filius revelare, non tantum Patrem, sed etiam Filium accipias : ad totum enim quod dixit, illatum est. Verbo enim suo ipse Pater declaratur : verbum autem non solum id quod per verbuin declaratur, sed etiam seipsum declarat.

II. {[b. xii, 1.] Quod discipuli Domini cæperunt vellcre spicas, el manducare, quod nisi confricanles eas, facere non possent ; hinc est, Norlificale membra vestra, quæ sunt super terram : id est, quia quisque non transit in corpus Christi, nisi carnalibus exspoliatus fuerit indumentis ; hinc cst el, Exuilc vos velcrem ho. minem (Coloss, ui, 5-9); hinc est et, Circumcisione

non manufacta in exspoliationem carnis (Coloss. II, 11).

III. [Ib. xii, 20.] In lino fumigante' notandum quia et desertum lumine facit putorem.

IV. [Ib. XII, 22.] Tunc oblatus est ci dæmonium habens, cæcus el mutus ; id est, qui non credit, el subditus est diabolo ; qui non intelligit, et non confitetur ipsam fidem, de qua dictum est, Ore autem confessio fil in salutem (Rom. x, 10); vel qui non dat laudem Deo.

V. [Ib. XII, 27–29.] Quod dixit, Et si ego in Beelzebub ejicio dæmones, etiam secundum vestram sententiam : igitur pervenit in vos regnum Dei; quia regnum diaboli slare non potest, quod adversum sedivisum esse fatemini. Regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, el a fidelibus de peccatis suis pani. lentiam nunc agentibus secernuntur. Forlem illum appellat, quia ipsc tenebat, nc possent viribus suis ab

1 In editis hæc quæstio sic incipit,arundinem quassalam Jurlæos dicit, propter quod et unum erant, et ab invicem discrepabant ; tum sequitur, In lino fumigante, etc. Atin Mys. omnibus caret prima illa parte ; adeoqueio Quæstionum eleneho prænotatur, non, Je aruodine quassata ; eed hocce titulo, de lino fumigante.

illo se homines eruore, sed per gratiam Dei. Vasa ejus rius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis; dicit omnes infidelis. Nisi prius alligaverit fortem : al solet enim otium concedi sexagenariis post militiam, ligaverit dixit, potestalem illi ademerit impediendi vel post actiones publicas : trigesimum conjugatorum, voluntatem fidelium a sequendo Christo, et obtinendo quia hæc est ætas præliantium ; ipsi enim habent regno Dei.

acriorum conflictum, ne libidinibus superentur. VI. Lib. XII, 31.) Progenies viperarum eos dicit, X. [Ib. xm, 25-30. Omnis immunditia in segete, quia et diaboli filios appellat. In tantum enim quis zizania dicuntur. Quod primo separata zizania dicunque filius ejus est, in quantum eum peccando imi tur', quia tribulatione præcedente separabuntur imtalur.

pii a piis : quod per bonos Angelos intelligilur fieri ; VII. [Ib. x11, 40.] Sicut enim fuit Jonas in ventre ceti quia officia vindictæ possunt implere boni bono anitribus dicbus el tribus noclibus ; sic erit Filius hominis mo, quomodo rex ?, quomodo judex ; officia vero miin corde terræ tribus diebus et tribus noctibus. Sexlæ sericordiæ mali implere non possunt. feriæ diei partem qua sepultus est cum prælerita XI. [Ib. X111, 31.) Granum sinapis ob fervorem fidei, nocte, pro nocte el die accipias, hoc est pro toto die; vel quod dicatur venena expellere,majus fit omnibus sabbati noctem et diem : et noctem dominicam cum oleribus, id est dogmatibus, Dogmata aulem sunt plaeodem die illucescente : ac per hoc accipiendo parlem

cita sectarum, id est, quod placuit singulis sectis. pro toto, babes triduum et tres noctes. Quod enim di XII. (lb. xul, 33.] Fermentum quod accepit mulier, cunlur decem menscs prægnantis, novem sunt pleni;

et abscondit in farinæ satis tribus : mulierem, sapiensed initium decimi pro toto accipilur. Et quod se Do

tiam dicit : fermentum, dilectionem ; quod fervefacit minus ostendit in monle, post sex dies factum dicit

et excilat. In farinæ autem satis tribus, vel tria illa unus evangelista (Matth. xvii, 1); alter vero post

in homine, Ex toto corde, et ex lota anima, el ex lola octo dies dicit (Luc. ix, 28), partem posterioren mente (Matth. XII, 37); vel tria illa fructifera, Centeprimi diei in quo futurum hoc Dominus promisit, et num, sexagenum, tricenum (ld. xIII, 8, 23); vel tria partem priorem novissimi diei in quo completum est illa genera hominum, Noe, Daniel et Job (Erech. quod promisit, pro totis atque integris diebus annu xiv. 14). merans : ul intelligas eum qui dixit, post sex dies, XIII. [Ib. xii, 44.) Thesaurum in agro abscondisolos medios commemorasse, qui vere toti atque in

tum, dixit duo Testamenta legis in Ecclesia, quæ quis tegri completi sunt. In Genesi enim a lumine incipit cum ex parte intellectus attigerit, sentit illic magaa dies, et finil ad tenebras (Gen. 1,5), ad significandum

latere : et vadit et vendit omnia sua, et emit agrum illapsum hominis : nunc autem a tenebris ad lucem, lum, id est, conlemptu temporalium comparat sibi sicut dictum est, De tenebris lucem clarescere (II Cor.

otium, ut sit dives cognitione Dei. wv, 6): quia a peccatis homo liberalus, pervenit ad XIV. (Ib. xm, 54.) Quod dixerunt Judæi, Unde huic lucem justitiæ.

sapientia hæc et virtutes ? sapientia in his quæ loqueVIII. Ib. XIII, 43-45.] Cum spiritus immundus exieril

batur, virtutes in his quæ operabatur. Ideoque et ab homine : significat quosdam ita credituros, ut ferre Apostolus cum dixit Christum Dei Firlulem, et Dei non possint labores continentiæ, et ad sæculum red Sapientiam ( I Cor. 1, 24); virtutem ad signa retulit iluri sint. Quod dictum est, Assumil secum alios seplem, propter Judæos, sapien:iam autem ad doctrinam prointelligitur quia cum quis ceciderit de justitia, etiam pler Græcos, id est Gentes. simulationem habebit. Cupiditas enim carnis expulsa XV. [Ib. XIV, 26-33.] Quod dixerunt discipuli phanper pænitentiam a consuetis operibus, cum non in tasma esse, sigoificat id quod dictum est, Putas, inve. venerit in quibus delectationibus correquiescat, avi

niel Rdem in terra (Luc. XVIII, 8)? guia quidem qui dius redit, et rursus occupat mentem hominis, si cum

cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod pulsa esset ', negligentia subsecuta est, ut non intro autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne merduceretur lanquam habitator mundatæ domui sermo gatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post Dei par sanam doctrinam. Et quoniam non solum ultimam persecutionem purgandam esse Ecclesiam. habebit illa septem vitia, quæ septem virtutibus spi

Quod et Paulus significat dicens : Salvus erit ; sic taritualibus ' sunt contraria, sed etiam per hypocrisim men quasi per ignem (1 Cor. II, 15). Quod sequitur, ut se ipsas virtutes habere simulabit ; propterea assum

adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere ptis secum septem aliis nequioribus, hoc est, ipsa Filius Dei es, significat clarilatem ejus tunc manifeseptenaria simulatione, redit illa concupiscentia, ut stam futuram, per speciem jam videntibus, qui per sint novissima hominis pejora quam erant prima.

fidem nunc ambulant. IX. (Ib. XII, 13, 23. ] Quod dicit, Aliud cenlesimum, XVI. (Ib. xv, 5. Munus quodcumque est ex me, tibi aliud sexagesimum, aliud trigesimum : centesimum proderit ; id est, munus quod offers causa mei, ad te martyrum, propter salielatem 3 vitæ vel contemptum jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non mortis : sexagesimum virginum, propter otium inte sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad

eam ætatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre 1 Am. Er. et Lov, sic cum expulsa esset justitia, negli

pro se. In hac ergo ætate constitulos, ut possent pagentia subsecuta est. Emendamus ad octo Mss. et ad edi. tionem Ratisponensem.

1 Er. Lugd. Ven. Lov. habent, zizania dicitur. Quod 2 Mss. Corb. et Sanvictorini duo, virtutum spiritibus. primo separatur, zizania dicitur.' M. • Rat. Am. Er. et octo M88., sanctitatem,

Sic Rat. MS. Cisterciensis. At alii codices, lex.

rentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant ligantur, cum devinctum pondere suo deducat ad inPharisæi reos esse, si parentibus suis non præstarent teritum. honorem.

XXV. [Ib. xv111, 24-31.] Quod oblatus est Domino deXVII. (Ib. xv, 13. Omnis plantatio quam non planta

bilor decem millium talentorum, et jussit eum venumvit Pater meus cælestis, eradicabitur : id est, carnalis dari, et uxorem ejus, et filios, et omnia quæ habebal, et cupiditas, secundum quam sentientes offendebantur reddi : intelligendum est decem præceptorum Legis de prætermissis rerum signis, vel etiam traditionibus eum fuisse debitorem ; et pro cupiditate atque operisuis; et præcepta vitæ non curabant, quæ a cupidi- bus suis, lanquam uxore et filiis, ponas solvere delate animum purgant.

buisse, quod est pretium ejus : pretium enim venditi, XVIII. [Ib. viii, 13; xv, 28.) Quod et puerum Cen

supplicium dampati intelligitur. Quod dixit, Noluit turionis, et filiam Chananææ mulieris non veniens

ignoscere conservrsuo, sed abiit et misit eum in carcead domos eorum, salvat ; significat Gentes, ad quas

rem, et reliqua; intelligendum, lenuit contra eum non venit, salvas fore per verbum suum. Quod ipsis

hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem

qui narraverunt Domino quæ fiebant, potest intellirogantibus filii sanantur, intelligenda est Ecclesiæ

gi Ecclesia, quæ et illum solvit, et illum ligat. persona, quæ sibi est et mater et filii : nam simul

XXVI. (Ib. xix, 23, 25.] Quod ait Dominus, diviomnes, quibus constat Ecclesia, mater dicitur ; sin

tem non intrare in regnum Dei; et discipuli dicunt, guli autem iidem ipsi filii appellantur.

Quis potest salvus fieri ? cum pauci sint diviles in comXIX. [Ib. xv, 30), Quod turbæ obtulerunt Domino

paratione multitudinis pauperum:intelligendum quod mutos ; qui eum non laudant, vel non confitentur fidem ; cæcos ; qui non intelligunt, etiamsi obtempe

omnes qui talia cupiunt, in eorum numero haberi ani.

madverterint. rant jubentibus : surdos ; qui non obtemperant eliamsi

XXVII. [Ib. xx, 17.] Quod Dominus seorsum se duointelligunt : claudos ; qui præcepta non implent.

bus discipulis passurum refert (a), ad confirmandum XX. (Ib. xvi, 2, 3.) Quod dixit Domious, Fucto ve

in posterum testimonium fecit : quia dixit, In ore duospere dicitis, Serenum erit; rubicundum est enim

rum vel trium lestium stabit omne verbum (Matth. xviii, lumn ; id est, sanguine passionis Christi, in primo ad

16). Ut enim neque vulgaretur quod dicebat, nequc ventu indulgentia peccatorum datur. Et mane, Hodie

careret humani testimonii firmitate, paucioribus tempestas ; rubet enim cum tristilia cælum; id est, quod

quam duobus dicere non potuit. Vel ad sacramentum secundo adventu igne præcedente venturus est. Fa

charitatis ostendendum : minus enim quam inter ciem ergo cæli judicare nostis ; signa autem temporum

duos charitas esse non potest. Eral autem ille non non potestis ? Signa temporum dixit de adventu suo

necessitate debili propter peccatum suum, sed ad sol. vel passione, cui simile est roscum cælum vespere :

venda no tra peccata charitate passurus. et item de tribulatione ante adventum suum futura,

XXVIII. [Ib. xx, 29-34.] Ab Jericho egreditur Docui simile est mane roseum cum tristitia cælum.

minus; jam de ista terra resurrectione discedens. SeXXI. [Ib. xvi, 11.) Quod dixit Dominus. Elias qui

quuntur eum !urbæ multæ : credunt in eum populi et dem venturus est, et restiluet omnia ; id est, vel cos quc

gentes. Duo autem cæci sedentes juxta viam, signifipersecutio Antichristi conturbaverit; vel ut ipse res cant de utroque populo quosdam jam cohærentes per slituat moriendo quæ debet.

fidem dispensationi temporali, secundum quam ChriXXII. [Ib. xvii, 14, 18.] Quod dixit, Sæpe cadit in stus via est; et desiderantes illuminari, id est, aliquid ignem, et aliquando in aquam : ignem ad iram, quod de Verbi æternitate intelligere, quod transeunte Jesu alia petat : aquam ad voluptates carnis. Item quod impetrare cupiebant, id est, per meritum fidei qua dicunt discipuli, Quare nos non potuimus ejicere eum ?

creditur Filius Dei et natus homo et passus propter ne illis miraculis faciendis extollerenlur in super- nos. Per hanc enim dispensationem quasi transit Jebiam, admoniti sunt potius per humilitatem fidei, sus, quia talis aclio temporalis est. Oportebat autem quasi per sinapis granum, elationem terrenam, quæ ut tantum clamarent, donec resistentis sibi turbæ mentis nomine significata est, curare ut transiret. strepitum vincerent ; id est, tam perseveranler ani.

XXIII. (Ib. XVII, 25.) Quod dixit, Ergo liberi sunt mum intenderent orando atque pulsando, quousque filii : in omni regno intelligendum est liberos esse consuetudinemdesideriorum carnalium, quæ tanquam filios, id est, non esse vectigales. Multo ergo magis turba obstrepit cogitationi lucem veritatis æterne viliberi esse debent in quolibet regno terreno filii re- dere conanti, vel ipsam hominum carnalium turbam gni illius sub quo sunt omnia regna terrena.

studia spiritualia impedientem, fortissima intentionc XXIV. llb. xviii, 6.] Quod Dominus dicit, Qui au- superarent. Itaque audiens Jesus qui ait, Petenti dalem scandalizaverit unum de pusillis islis, id est, ex bilur, et quærens inveniet, et pulsanti aperietur (Matth. humilibus, quales vult esse discipulos suos, non ob- vii, 7), venientes ad se, ipsa scilicet desiderii ardore temperando, vel etiam contraveniendo, sicut de Ale- pervenientes ad id quod desiderant, stans eos tangit, xandro ærario Apostolus dicit ( 1 Tim. iv, 14):

atque illuminat. Non enim sicul illa dispensatio temexpedit ei ut mola asinaria suspendatur collo ejus, et

poralis, ita etiam Verbi ælernitas transit, quæ in sepræcipitelur in profundum maris : id est, congruit ei ipsa manens omnia innovat (Sap. vii, 27). Quapropter cupiditas rerum temporalium, cui stulti et cæci col- (a) II Retract. cap. 12.

quia fides incarnationis temporalis ad æterna intelli- (alth. xxvii, 20), quia videlicet ipse non solveret genda nos præparat, transeunte Jesu admoniti sunt ut sabbatum, quod magna diligentia carnaliter observailluminarentur, et ab slante illuminati sunt. Tempo- bant; occiderent autem Dominum spiritualiter sab ralia enim transeunt, æterna stant.

batum insinuantem per misericordiam et judicium et XXIX. [Ib. xxi, 21.] Quod Dominus dicit discipulis fidem, quæ illi maxime conlemnebant. Nam et culisuis, Dicetis monti huic, Tolle, et jacta te in mare, de cis nomine non absurde figuralur seditiosus homicida, superbia dixit quæ ad sæculares pertinet : boc sibi quia hoc animal et strependo iuquietal, et sanguine servus Dei dicere debet, ut eam a se repellat, quia ipsi delectatur : et cameli nomine propter humiliantem non congruit. Vel quod per eorum fidem, quia per se ad subeunda onera magnitudinem, intelligitur coneos Evangelium prædicatum est, ipse Dominus qui gruenter Dominus. mons appellatus est (Isai. 11, 2), ablatus est a Judæis, XXXVI. [Ib. XXII, 37.] Quod dixit Dominus id Jeut in Gentes tanquam in mare porro jaceretur. rusalem, Quoties volui congregare filios tuos, sicut gal

XXX. (Ib. xxi, 44.] Quod Dominus dicit, Et qui ce- linn congregat filios suos sub alas, et noluisti? hoc ciderit super lapidem istum confringelur : super quem genus animantis magnum affectum in filios habet, ita vero ceciderit, conteret eum : de his dicit quod cadent ut eorum infirmate affecta et ipsa infirmetur; et super eum, qui illum modo contemnunt, vel injuriis quod difficilius in cæteris animantibus invenies, aliis afficiunt; ideo nondum penitus interereunt sed tamen suis filios protegens, contra milvum pugnet: sic etiarn confringuntur, ut non recte ambulent. : super quos mater nostra Sapientia Dei, per carnis susceptionem autem cadit, veniet illis desuper in judicio cum pæna infirmata quodammodo (unde et Apostolus dicit, Quod perditionis ; ideo dixit. Conteret cos, ut sint impii infirmum Dei, fortius est hominibus (I Cor. 1, 25), protanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terræ tegit infirmitatem nostram, et resistit diabolo, ne nos (Psal, 1, 4).

rapiat. In qua defensione, quod illa adversus milvum XXXI. (Ib. XXII, 2-9.] Quod Dominus dixit, Simile conatur affeclu, hæc adversus diabolum perficit poest regnum cælorum homini regi qui fecit nuptias filio testate. suo; nuptias dixit Verbum incarnatum, quia in ipso XXXVII. [Ib. xxiv, 20.] Quod Dominus dixit, Orate homine suscepto Ecclesia Deo copulata est. Quod ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato, id est, ne impedixit, Tauri mei et altilia occisa sunt : tauros dixit dimento aliquo detineamini : quia et hieme, imbribus principes plebium ; altilia vero, omnia saginata. Quod vel frigore ; et sabbato, in quo proficisci non licebat, dixit Dominus, lle ad exitus viarum, et quoscumque in- impediebatur quis ab itinere. Vel aliud, ne in tristitia veneritis, vocate ad nuplics : viæ intelliguntur dogmala aut lætitia rerum temporalium quis inveniatur a die Gentium ; quia ex omnibus illis ad nuptias venerunt, illa. id est, Christo crediderunt.

XXXVIII. [Ib. XXIV, 23-27.] Quod Dominus dicit, XXXII. [Ib. XXII, 25.] Quod Sadducæi dicunt Do- Sicul enim fulgur exit ab oriente, et pervenit usque ad mino, Fuerunt apud nos septem fratres, et unus accepta occidentem ; ila crit et adventus Filii hominis ; orientis urore obiil, et secundus, el cæteri; intelliguntur ho- et occidentis nomine totum orbem voluit significare, mines impii, qui fructum justitiæ non potuerunt al- per quem futura erat Ecclesia, incipiente Evangelio ferre in terra per omnes septem mundi ætates, qui. ab Jerusalem (Lui'. xxiv, 47), secundum illum senbus isla lerra consistit : postea enim et ipsa terra sum quo dixit, Amodo videbitis filium hominis vetransiet, per quam omnes illi quasi septem mariti nientem in nubibus (Matth. xxvi, 64). Convenienter steriliter transierunt.

enim Ecclesiam' nunc fulgur nominavit, quod maxiXXXIII. [ Ib. xxii, 40.] Quod Dominus dicit, In his me solet emicare de nubibus. Constituta ergo auctoduobus præceptis lola Lex pendel el Prophetæ ; pendet ritate Ecclesiæ per orbem terrarum clara atque madixit, id est, illo refertur, ibi habet finem.

nifesta, consequenter discipulos admonet, atque XXXIV. (lb. XXXIII, 17, 19.] Quod Dominus dixit,

omnes fideles, et qui in eum credere voluerint, no Quid enim majus est, aurum, an templum quod sancti

schismaticis atque hæreticis credant. Unumquodque ficat aurum? et item dixit, Quid enim majus est, do- enim schisma, et unaquæque hæresis, aut locum suum num, an altare quod sanctificat donum ? intelligendum habet in orbe terrarum, partem aliquam tenens ; templum et altare ipsum Christum ; aurum et donum, aut obscuris atque occultis conventiculis curiositatem laudes et sacrificia precum, quæ in eo per eum of

hominum decipit. Quo pertinet quod ait, Si quis vobis ferimus. Non enim ille per hæc, sed ista per illum

dixerit, Ecce hic est Christus, aut illic, quod significat sanctificantur.

terrarum partes et provinciarum : aut in penetralibus, XXXV. [Ib. xxi, 23 et 24.] Quod Dominus dixit, aut in deserlo, quod significat obscura et occulta conExcolantes culicem, refertur ad id quod dixit, deci

venticula hæreticorum. Quod ergo dixit, ab oriente mare illos minuta quæque. Camelum glutientes, refer

in occidentem perventurum adventum suum, contra tur ad id quod dixit, Præteritis graviora Legis; mise

illos valet qui per terrarum particulas nominantur, et ricordiam, el judicium, et fidem : ut iste sit sensus,

dicunt apud se esse Christum. Quod autem ait, Sicut Minima observatis, maxima contemnitis. Ex bac enim

fulgur, contra illos valet, qui occulte congregant perversitate etiam illud eis accidit, quo possunt bæc

i Tres Mss., Convenienter enim etiam munc fulgur, etc. per allegoriam referri, ut dimitterent Barabbam Alii totidem, Convenienter etenim jam nunc fulgur; ete.

[merged small][ocr errors]

tanquam in penetralibus, et paucos tanquam in de pagine Adam, qui vetus homo appellatur, corpus serto : ad manifestationem quippe claritatemque per susceperat, quod in passione morti traditurus erat tinet Ecclesiæ fulguris nomen, significans etiam (unde etiam per vini sacramentum commendat sannoclem vel nubila sæculi bujus ; tunc enim fulguris guinem suum), quid aliud novum vinum, nisi immortacandor apparet.

litalem renovatorum corporum intelligere debemus ? XXXIX. [Ib. xxiv, 32.) Quod Dominus dixit, Ab ar quod cum dicit, Vobiscum bibam, etiam ipsis resurbore autem fici discite similitudinem ; arborem fici rectionem corporum ad induendam immortalitatem genus humanum intellige, propter pruritum car promittit. Vobiscum enim non ad idem tempus, sed nis. Cum jam ramus ejus iener fuerit; id est, cum ad eamdem innovationem dictum accipiendum est. filii hominum per fidem Christi ad spirituales fruclus Nam et nos dicit Apostolus resurrexisse cum Christo profecerint, et in eis honor adoptionis filiorum Dei (Coloss. 11, 12), ut spes rei futuræ jam præsentem eminueril.

lætitiam afferat. Quod autem de hoc genimine vitis XL. (Ib. xxvi, 24.] Quod Dominus de Juda dixit, eliam illud novum esse dicit, significat eadem utique Bonum erat illi non nasci, utrum in hanc vitam ? ut corpora resurrectura secundum innovationem cæleusitate locutus sit. Non enim potest bonum esse ali stem, quæ nunc secundum terrenam vetustatem mori. quid ei, qui non est. Et si quisquam contendit esse tura sunt. Si autem vitem de cujus vetustate hunc pasaliquam vitam ante istam, non Judæ tantum ut na sionis calicem bibit, ipsos Judæos intellexeris, signifi. £ceretur, sed nulli expedire convincilur. An diabolo catum est etiam ipsam gentem ad corpus Christi per dicit non nasci ad peccatum ?An etiam bonum illi erat novitatem vitæ accessuram, cum, ingresea plenitudine ut Christo non nasceretur per vocationem, ne esset Gentium, omnis Israel salvus fiet (Rom. XI, 25). apostata ?

XLIV. [Ib. xxvi, 67.) Quod dictum est, Exspuerunt XLI. [Ib. xxvi, 15.] Quod Dominus triginta argen in faciem ejus, significavit eos qui ejus præsentiam teis venditus est, significat per Judam Judæos iniquos, gratiæ respuunt. Item tanquam colaphis eum cædunt, qui sequentes carnalia et temporalia, quæ ad quinque qui honores suos ei præferunt: palmas in faciem ejus sensus pertinent corporis, Christum habere nolue

dant, qui perfidia cæcati eum non venisse affirmant, runt : quod quia sexta mundi ætate fecerunt, sexies tanquam præsentiam ejus exterminantes el repellentes. quinos eos ' tanquam pretium venditi Domini acce XLV. [Ib. xxv1, 69-74.) Quod Petrus necdum solipisse significatum est. De quo tempore talibus insultat

datus in fide, Deum ter negavit, videtur ipsa trina propheta dicens, Filühominum,quousque graves corde?

ejus negatio pravum errorem hæreticorum designasse. utquid diligitis vanitatem, et quæritis mendacium (Psal. Nam error hæreticorum de Christo tribus generibus iv, 3) ? ut si quinque ætatibus fuisset aliqua excusatio terminatur : aut enim de divinitate ejus, aut de humasequendæ vanitatis, vel sexta comprehenderent verita- nitate, aut de utroque falluntur 4. tem, quæ per Dominum nostrum prædicabalur, et de XLVI. [[b. XXVI, 58.) Quod ad passionem euntem monstrabatur, sicut sexta die homo factus est ad ima. Dominum a longe sequebatur Petrus, significat Ecginem Dei (Gen. 1, 26). Quod quia noluerunt, babent clesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam passexies quini impressam imaginem principis sæculi, sionem Domini, sed longe differenler : Ecclesia enim et non habent Christum per quem signalum est in pro se patitur, at ille pro Ecclesia. nobis lumen vultus tui, Domine (Psal. iv, 7). Et XLVII. [Ib. XXVI, 39, 42, 44.] sicut tentatio cupi. quia eloquium Domini argentum esl (Psal. x1, 7), illi ditatis trina est, ita etiam tenlatio timoris trina est. autem etiam ipsam legem carnaliter intellexerunt, Cupiditati quæ in curiositate est, opponitur timor tanquam in argento impressam sæcularis principatus mortis : sicut enim in illa cognoscendarum rerum est imaginem amisso Domino tenuerunt.

aviditas, ita in ista metus amittendæ talis notitiæ. XLII. [Ib. xxiv, 28.] Quod Dominus dicit, Ubi fuerit Cupiditati vero honorum vel laudis, opponitur limor corpus, illo congregabuntur aquilæ ; id est in cælum, ignominiæ et contumeliarum. Cupiditati autem voluquo hinc secum levavit corpus in homine suscepto : ptatis, opponitur timor doloris. Non absurde ergo in. quod etiam cadaver ideo appellalum est, quia morilu- lelligitur propter trinam tentationem passionis, ter rus hæc loquebatur. Illo congregabuntur aquilæ, di Dominum orasse ut transiret calix: sed ita ut potius clum est de spiritualibus, quiejus passionem humilita impleretur voluntas Patris. temque imilando, tanquam de ejus corpore saturantur. Corpus enim propter humilitatem pro nobis pas

1 lo Mss. quæstio quadragesima quinta incipit 'ab islis

verbis, Error hæreticorum : nec præmittuntur illa, Quod sionemque suscepit.

Petrus necdum solidatus, etc., horum tamen loco in quiXLIII. [Ib. XXVI, 29.] Quod Dominus dicit sub tem

busdam codicibus ponitur, De trina, vel, In Irina Petrine

gatione. Præterea in editis Rat. Am, et Er. ad istum quæ. pus passionis discipulis, Non bibam amodo de hoc

Blionem bæc subjiciuntur: Notandum, quod Petrus semel genimine vilis, usque in diem illum, cum illud bibam ante primum galli cantum negavit Dominum, illos signifivobiscum novum in regno Palris mei, vult intelligi hoc

casse qui Christum ante resurrectionem Deum esse non pu.

laverunt, ejus morte turbati. Illud autem quod bis ante sevetus esse, cum illud novum dicit. Quia ergo de pro cundum galli cantum, eos qui nunc in illo vel secundum

Deum, vel secundum hominem, vel secundum utrumque errant, et ideo veritatem negant ante Ecclesiæ resurrectionem :

ul primus galli cantus intelligatur capitis resurrectio, hoc 1 Editio Am., sexies quini eos, etc. Sic etiam plerique Mss. est ipsius Domini ; secundus autem ipsius, sed in corpore apud quos rursum paulo intra legebamus, sexies quini ; ubi universæ Ecclesiæ : quæ absunt a cæteris codicibus, exio editis habctur, series quinque impressam, etc.

cepto uno Ms. Cisterciensi.

[ocr errors][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »