Obrazy na stronie
PDF

nisi Filius, et que....... vit Fili...... nisi Pater, etc. A quoniam consummatum erat vinum nuptiarum; et ita

Sanctus Irenæus in lib. ii contra hæreses tom. i, pag. 122, nemo cognoscit Patrem, nisi Filius, neque Filium, nisi, Pater, etc. Matlh. cap. iii, 9. Vercellen., et nolite earistimare. Veronen. et Brixian. et nolite præferre vos. Codex quoque regio-Gallicanus S. Hilarii tract. in Psalm. Lxv, relatus ab editoribus S. Mauri tom. i, pag. 201, habet, præferre, etc. Matth. cap. v, 11. Vercellen., cum vos maledicent, et persequentur, et dicent omne......... justitiam. Weron., cum vos maledi..... quent....... cent omne malum adversum vos propter justitiam. San-Germanen., maledicent, et persequentur, et dicent omne malum adversum ros propter justitiam, et ita S. Ambrosius in lib. i de Offic. Ministr. cap. 16, pag. 17, et in lib. ii, cap. 5, pag. 73. Ililarius quoque diaconus, sub Ambrosii nomine vulgatus, in comment. in epist. S. Pauli ad [{om. pag. 52, cum vos persequemtur, et dicent omne malum adversum vos propter justitiam:. Item Brixian., persequentur. Matth. cap. x, 10. Vercellem. neque virgas; el ita legunt Steph. codd. 10. BodI. 4, W esul. 1, Hunt. M, Usser. 2, Laud. 2, aliique quamplurimi vetustissimi, de quibus late Millius. Huic lectioni consentit etiam Lucas cap. ix, 5. Matth. cap. x, 42. Vercellen., peribit merces ejus. Veron. peribit merces sua. Vulgata Italica initio legebat, peribit merces vestra, inquit Millius in Proleg. pag. 42, cum S. Cypriano. Hodierna lectio, Marci esse videtur, huc jam olim translata. Matth. cap. xiii, 15. Vercellen. ut videntes non videant, et audientes non audiant. Veron. et San-Germanem. ut videntes non videant, et audientes audiant, et non intelligant. Corbeien., ut videntes mom videant, et audientes non audiant, neque intelligant. S. lrenæus, ut videntes non videant , et audienles non audiant, imtelligentes nom intelligant. Matth. cap. xvi , 22. Vercellen. propitius tibi , Domine, non erit istud., et ita S. Hilarius in lib. vi de Trinitate tom. u, pag. 162. Weron. absit a te, propitius esto, Domine, non erit istut. Brixian. propitius esto tibi, Domine, etc., et ita S. Ililarius, loco laudato, in quodam codice Vaticano ; itemque in Comment. in hunc Mattli;ei locunm. Matth. cap. xvii, 20. Vercellen., genus Dæmonii. Veronem., genus Dæmoniorum. S. Ambrosius quoque in epist. 42 prim. class., pag. 969 , el in epist. 65, pag. 1026, atlulit, Dæmoniorum. Matth. cap. xxv, 41. Vercellen., quod paravit Pater meus. Veron. et Corbeien., quem paravit Pater meus. S. Irenæus in lib. iii, contra hæreses tom. 1, pag. 221 , et in lib. iv, pag. 273 , quem præpararit Pater meus, et ita lectio antiquæ versionis Italicæ, quam edidit Cl. P. domnus Martianaeus. Mlattli. cap. xxv, 29, Wercellen., Weronen. et Corbeiem., quod habet, auferetur, et ita S. Ililarius in Commentar. in Matthaeum, cap. 27. Joann. cap. 11, 5. Vercellen. et vinum non habebant,

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

S. Gaudentius in Sermon. viii, p. 88 et p. 97, consule CI. Galeardi Editionem. Veronen. et vinum non habcbant, quoniam finitum erat vinum nuptiarum. Corbeien. , et vinum nom habebant, quoniam consummatum est vinum nuptiarum. Joann. cap. iii, 36. Vercellen. qui in dicto inobaudiens est Filio, S. Cyprianus in lib. ii adversus Jiidæos cap. 27, pag. 561 , qui dicto non audiens est in Filium. Quidam ms. cod. ejusdem operis S. Cypriani in loco citato habct, quf in dicto inobediens est Filio. Veronen. Corbeien. et Brixian. qui autem non credit Filio. S. Augustinus in Enchirid. de Fide, Spe, et Charitate, tom. vi, pag. 209, qui autem non credit in Filium. Joan. cap. vi, 38. Wercellen..... qui me misit, Patris. Weronen., Nec enim descendi de cælo, ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem Patris, qui me misit. Ambrosiaster in epist. ad Romam. cap. 14, pag. 104 : Non enim descendi de cælo, ut faciam voluntatem meam , sed voluntatem ejus , qui misit me Patris. Joan. cap. xii, 35. Wercellensis, Weronensis, et Corbeiensis, Adhuc modicum tempus. Brixiam. Adhuc modicum temporis.TextusGræcus quoqueaddit χρόνον, id est tempus ; quæ vox in Vulgata aliisque codicibus nonnullis desideratur. Joan. cap. xiv, 7. Vercellem., Si me cognovistis, et Patrem meum cognovistis. Weron. et Corbeien. si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis. S. Augustinus in Joan. Evangel. cap. 14, Tract. 71, et72, tom. m, par. 2, pag. 685, si cognovistis me , et Patrem meum utique cognovistis. Erasm. el Gall. mss. itemquo S. Irenæus in lib. iv, contra hæreses habent, si cognovistis me. Et ita S. Hilarius in lib. vii de Trinitate, tom. ii, pag. 202. Joan. cap. xiv, 10. Vercellen., Weronen. et Brixiam., non credis ? et ita S. Hilarius in lib. vii de Trinitate, toiu. ii, pag. 202, et quidam mss. cod., S. Ambros. in lib. 1 Exposit. Evangel. sec. Luc. p. 1267. S. Augustinus vero in Sermon. ad Catechumenos, tom. iv, pag. 559, annon agnoscis ? Joan. cap. xvi, 14. Wercellen. honorificavit; et ita S. Ililarius in lib. iii de Trinitate , tom. 11, p. 47 , Brixian., clarificat. Joan. cap. xx, 22. Weron., hoc, et ita S. Ambrosius in exposit., Psalm. cxviii, pag. 1092. Joan. cap. xx, 23. Vercellen., si cujus remiseritis peccata, remissa erunt illi, si cujus tenueritis, tenebuntur. Veron. et quorum detinueritis, detenta erunt, et ita S. Ambrosius in lib. de Exhortatione Virgin. cap. 5, et lib. i de Poenit. cap. 2, pag. 391, Gat. ... remittentur eis, et quorum detinueritis, detenta sunt. Brixinn. si cui remiseritis peccata , remittuntur ei , si cujus detinueritis, de inebuntur. S. Cyprianus in Epistola 75, pag. 202, si cujus ...... remittentur illi , et si cujus tenueritis, tenebuntur. Luc. cap. i, 50. Vercellen., in sæculorum sæcula. Veron., in swcula sæculorum. Corbeien. et Brixian. , genies. Duo Biblia Lat. reginæ Suecorum inss. in progenies et progenies. Luc. cap. ii, 33. Vercell., Weronen., Corbeien. et Brixian. post verbum erat, habenl Joseph, pro, Pater ejus, *) Joseph irrepsit ex margine, ut conjicit Millius in Proleg. pag. 44. Luc. cap. ii, 54. Wercellen., contradicitur, et ita quidam mss. codices et editiones S. Hieronymi in Epist. 120 ad Iledibiam. Luc. cap. iv , M. Wercel. et Weron. ab Jordanem. Brix. ab Jordane, et ita S. Ambros. in lib. I de Spir.

[graphic]

in progeniem et progeniem, Gat. in progenie et pro- A nasio. Item S. Irenæus in lib. iv contra llæreses

Sanct. cap. 9, pag. 618.
Luc. cap. v, 20. Wercel., Weron. et Corb. remissa

sunt. Brix. dimissa sunt, et ita S. Ambr. lib. iii de Fide, cap. 2, pag. 499. Luc. cap. ix, 22. Wercellen., et post tertium diem, et iua Tertullianus pag. 455 , Veron., et post dies tres. Marc. cap. viii, 38. Wercellen., Weron. et Brixian., confundet eum ; et ita S. Ambrosius in lib. iii de Fide, cap. 15, tom. ii, pag. 516, et S. Augustinus in Speculo de Evangelio, secundum Marcum, tom. im, part. 1, pag. 764. Marc. cap. xiv, 56. Vercellen., non erant æqualia testimonia eorum. Græcus, καί τται αί μαρτυρίαι οὐκ zaav, qui ad verbum sonat, et æqualia testimonia non erant. Liie. cap. ii, 22. Vercellen., et cum expleti essent. S. Iren;cus in lib. vii contra Hæreses tom. 1 , pag.

tom. i, pag. 277, et S. Ambrosius in lib. v, de FiJo cap. 7, pag. 567, misit eis. Malih. cap. xxiv , 56. Wercellen. et Brixian. habent, neque Angeli cælorum , neque Filius. Veron. et Corbeien. neque angeli cælorum (Corbeien. sed nec, etc.) nec Filius : ex S. Marco qui, cap. xiii, 52, addit, neque Filius. Hæc verba apud Matthæum indo translata leguntur in codice quoque Cantabrigensi, Chrysost. Paris. cod. 6, aliisque nonnullis relatis in Var. Lect. a Millio. SS. Ililarius, Ambrosius, Augustinus, Theophylaclus eadem verba hoc loco interpretamtur: hinc tamen non jure collegeris, illos eadem in suis libris habuisse. Illa quippe ex Marco mutuabantur , ut Arianis responderent. Animadvertit

IB S. Ilieronymus, hæc non fuisse in libris Origenis et

Pierii. Habentur tamen in Weteri Vulgata Martianaei. Loeus hic magnarum litium seges fuit Catholicos inter et Arianos; cum hi ex eo falso colligerent, Deum non esse Jesum, cum aliquid esset, quod illius notitiam fugeret. Huic objectioni occurrens S Ambrosius lib. v de Fide, cap. 8, ait: Veteres Græci codices (Marci) nom habent : « Quod nec Filius scit; » sed non mirum est, vi et hoc falsarunt, qui Scripturas interpolavere divinas. Cæterum codices omnes Graeci et Latimi , qui nostra ætate supersunt, manu exarati et typis editi, uno consensu hæc apud Marcum legunt, et multi etiam apud Matthæum. Agnoscunt præterea Cæteri Patres. Joan. cap. iii, 6. Vercellen. addit, quia de carne

187, cum impleti essent. S. Ambrosius iu lib. ii de C natum est. Verom. quoniam de carne natum est. Ter

Abraham tom. 1, pag. 555 , cum dies quadraginta complerentur. Matth. cap. v, 4. Wercellen. , hæreditate possidebunt terram. Brixian. haereditabunt terram , et ita Sanctus Iren;eus in lib. iii contra Hæreses, pag. 210, et S. Cyprianus in lib. iii Testimon. cap. δ , p. 575. Matth. cap. v, 7. Vercellen........... rebitur Deus. Suppletur lacuna ex Weronem. el San-Germanen., qui habent, ipsis miserebitur Deus, et ita Sanctus Aml)rosius in lib. de Offic. Ministr. cap. 16, p. 17. Matth. cap. x, 23. Vercel., Weron. et Corbeien. post illa verba, fugite in aliam , habent quod si in aliam (Wercellen. in alteram) persequentur ros, fugite in aliam (Corbeiem. in alteram ). Nonnulli Græci codices manu exarati, de quibus Millius in Var. Lect. similiter post illa verba fugite in aliam, hæc addunt, quod si persecuti nos fuerint in altera, fugite in aliam. S. Ambrosius quoque in libro de Fuga Sæcul. cap. 4, pag. 425, quod si in aliam persequentur vos , fugite in aliam, et ita versio Saxonica. Mauh. cap. xxi, 57. Vercellen., Veron. et Corhcien., Filium suum unicum, et ita S. Irenæus, S. Ambrosius et Lucifer Calaritanus. Brixian. pariter habet, filium suum unigenitum. Matth. cap. xxi, 37. Vercellen. et Weronen. misit illis, et ita Lucifer Calaritanus in lib. ii, pro S. Atha

tullianus in libro de Carne Christi cap. 18, Ambrosius lib. iii , cap. 11 de Spiritu Sancto, et codex Evangeliorum vetustissimus in Bibl. Bodl. similiter addunt, quia de carne natum est. Joan. cap. iii, 6. In Vercellem. additur, quia Deus spiritus est , et eae Deo natus est. In Corbeieu. quia Deus Spiritus est. S. Ambrosius in lib. iii de Spiritu Sancto, tom. ii,-p. 677, habet, quoniam Deus spiritus est. v. Joan. cap. vi, 57. Wercellen. in fine versus addit, si acceperit homo corpus filii hominis, quemadmodum panem vitæ, habebit vitam in eo. Vetus codex GræcoLatinus Cantabrigensis, octavus Henrici Stephani, Victorinus Africanus similiter, aliique PP. legunt,

D quemadmodum in me est Pater, et ego in Patre. Amen,

amen dico vobis: Nisi acceperitis corpus filii hominis, si ut panem vitæ, et nisi biberitis ejus sanguinem , non habebitis vitam in vobis. Qui manducat meam carmem, et bibit meum sanguinem , habet vitam æter , mim. Marc. cap. vi, 11. Vercellen. addit, Amen dico vobis: remissius erit Sodomis, et Gomoris in die Judicii, quam civitati illi. Brixian. Amen dico vobis: tolerabilius erit Sodomis aut Gomoris in die Judicii, quam illi civitati, et ita in versiculi hujus fine addit Textus Græcus, Amen dico vobis : tolerabilius erit terræ Sodomorum et Gomorrhæorum in die Judicii, quam illi Civitati. Quæ tamen ex Matthæi cap. x , {5, desumpta

sunt, nec in optimis codicibtis Graecis quampluribus A in Brixian., super eum. Et ita in aliquibus mss. Div.

leguntur. Marc. cap. xv, 5. Wercellen. addit in fine versiculi, Ipse autem nihil respondebat, et ita ingens librorum Graecorum numerus hoc loco,Aùrùs ò£ oj)$v &rszpivzro, hoc est , Ipse autem nihil respondit : item Complut., Wechel., Arm., Æthiop., aliique plures libri. Addidisse videntur Lil)rarii. Luc. cap. xxiv, 15. Wercellen. cui nomen Ammaus. Verom. nomine Cleophas, et Ammaus. Corbeiem. nomine Ammaus et Cleophas. Vide S. Ambrosium in Comment. in Evangelium Sancti Lucæ heic, qui tam insignis variamtis Lectionis meminit , ac nostris collicibus alios faventes libros affert. Matth. cap. viii, 20. In Vercelleii., Veronen. et Corbeien. post verbum nidos , additur, ubi requiescant. Et ita in Ambrosii llexaem. lib. vi , cap. 8, pag. 151. Matlh. cap. xvi, 13. Vercellen., Weron., Corbeien., San-Germanen. et Brixian. Quem me, et ita S. Ililarius Tract. in psalm. cxix , tom. i , pag. 419, et S. Ambrosius in lib. de Incarn. Dom. Sacram. cap. 4, pag. 709. Matth. cap. xxii, 4. Wercellen., Weronen. et Brixian. et saginata occisa sunt , et ita Lucifer Calaritanus in lib. ii, pro S. Athanasio. San-Germanem. et saginata mea occisa, etc. Matth. cap. xxii, 45. In Wercellen., Weronen., et Brixian. , additur , in spiritu. Et ita habent S. Cyprian. pag. 202, ac S. Ambros. lib. v de Fide cap. 8, et lib. iii de Spir. Sanc. cap. 15, pag. 687. Matth. cap. xxiv, 7, Wercellen. et Weronen. per loca omnia. S. Cyprianus, per singula loca. Matth. cap. xxvi, 70. In Vercellem. pr.st verbum, dicis, additur, nec movi; in Weron. neque intelligo; in S. Cypriano pag. 636, neque movi te. Matth. cap. xxvii, 28. Wercellen. et induerunt cum tunicam purpuream, et clamydem coccineam circumdederunt ei. Veronen., et induerunt tunicam purpuream, et clamydem coccineam circumdederunt ei. S. Ambrosius in exposit. Evang. secund. Luc. lib x , tom. i , pag. 1526, clamydem autem coccineam induitur a militibus, et purpuream tunicam. Joan. cap. xi, 59. Vercellen., soror Lazari ; omissis verbis illis, qui mortuus fuerat. In Veronem. quo

Bibl. S. Hieronymi. Marc. cap. 11, 17. Wercellem et mm. sed peccatores in pœnitentiam. Graeci codices multi addunt hoc loco, ad pœnitentiam. Plures vero non. Wide Millium hic. Assumentum est quod ex Matthæi cap. ix, 15 desumptum est. Luc. cap. ix , 56. Post animas, additur hominum, in Wercelleii., Weron. et Brixian., et ita in S. Cypriano pag. 211, et in S. Ambrosio, lib. i de Pœnitentia, cap. 16. Matth. cap. v, 32. In Vercellensi , et Veronensi desunt verl)a : et qui dimissam duaeerit, adulterat. Animadvertit Sanctus Augustinus apud Millium, verba, et qui dimissam duaeerit, adulterat , in quibusdam La

B tinis codicibus non legi. Desiderantur etiam in veteri

codice Cantabrigensi Græco Latino. Matth. cap. vi , 10. Deest in Vercellem. et Veron. sicut, et ita in Tertul. pag. 151, et in S. Augustin. lib iv , contra duas Epist. Pelag. tom. x, part. M, pag. 485. Matth. cap. xxiu, v. 14. In Vercellen. et Corbeiensi desideratur versus 14, in Brixian. vero v. 13, postponitur v. 14. Antiqui codices hoc loco dissident. S. Chrysostomus, Euthymius, Theophylactus, auctor operis imperfecti jn Matthaeum, Graeci codices typis vulgati et inanu exarati plerique, loco movent v. 15 et post 14 transferunt. Alii praeponunt, omittunt penitus alii, ut Cantabrig. cod., GræcoLat., Colb. 2, Sax., codd. mss. Arab. et quidam antiqui codd. Lat. apud Martiam. et Brug. heic. Non legunt ipsum 0rigenes, et Sanctus Hieronymus, et apud canonem Eusebii tribuitur cap. xi, v. 52 Lucæ; quamobrem fit conjecturæ locus, illum e Luca in Matthaeum fuisse translatum. Matth. cap. xxvi, v. 64. In Wercellen. Weron. Corbeiem. et Brixian. deest vox, Dei, et ita in S. Hilarii lib. I de Trinitate, tom. ii, pag. 20, et in Sancti Ambrosii lib. ii de Fille cap. 12, pag. 490. Matth. cap. xxvii, v. 9, in Wercellen. et Veronen. deest, IIieremiam. Lucas Brug., Jansen., Maldon., Baron. aiunt nullius prophetæ nomen ab evangelista heic positum fuisse, suffectumque librarii arbitrio Hieremiam, relictum deinde antiquitatis obsequio. Sunt tamen Græci codices, atque Syriaci, Arabici,

que deest, soror ejus, qui mortuus fuerat. Et ita in S. D et Persici apud Var. Lect. Millii, item S. Aug. lib. iii non invenitur de adultera muliere, etc., eosque versi- A taxat narrationem hanc non ferebat. Præsto illi orat

Ambros. enarr. in Psalm. xxxvii, pag. 841. Luc. cap. vi, 21. Wercellen., Beali , qui esuritis nunc, et sititis, etc. Veron. , Beati qui nunc esuriunt et sitiunt; quia ipsi saturabuntur. Corbeien., Beati qui nunc esuriunt, et sitiunt; quia saturabuntur, et ita S. Ambrosius in lib. ii de Offic. Ministr. cap. iv, pag. 74, et in lib. 1 de Cain et Abel, cap. 5, pag. 192. Luc. cap. x, 7. Vercellen. quæ ab illis apponuntur. S. Augustinus in lib. de 0pere Monachorum, tom. vi, pag. 480, qua: ab ipsis sunt. Marc. cap. 1, 10. In Wercellem. post verbum , descendentem, additur, in eum; in Corbeien. super illum;

de Consensu Evangel. cap. 7, et quidam Lat. codd. in quibus minime legitur, sive ii descripti fuerint ex vetustioribus, a quibus illud aberat, sive erasum ab iis fuerit hoc nomen, quippe a loco alienum. Joann. cap. viii, v. 1. In codice Wercel. et Brix. desunt duodecim priores versus hnjus capitis. Habentur in Corb. Gat. et Mm. In Veronensi autem duæ paginæ, qnibns continebantur , fuerunt abrasae; limbi adhuc apparent in codice. Porro in codicibus Graecis, latinisque quampluribus ipsa S. Ilieronymi aetate desiderabantur, ut ipse testatur lib. ii contra Pelag. cap. 6, per hæc verba : In Evangelio secundum Joannem in multis et Græcis, et Latinis codicibus

culos non legunl Græci Patres plerique. Ex inter-
pretibus in Catena Græca collectis, tribus nempc et
viginti, nemo hos explicavit. Omisere Origenos, S.
Clirysostomus, Nonmus, cæterique. Asserit Maldo.
natus iuter Græca exemplaria , quæ ipse consuluit,
nullum fuisse, in quo hæc narratio legeretur, præter
unum dumtaxat, Leontii commentaria continens;
imo Leontius ipse in commentariis, prorsus illam
præterit, Graecusque textus hujusmodi commentariis
additus, obelis hoc loco notatur, ut intelligas, apo-
crypham esse narrationem. Codices alios laudat
Millius, hac narratione carentes. Illam Armeni e hi-
loliis suis penitus delevere. Syriaca versio in Poiy-
glottis parisiensibus ac Londimensibus, ac vetus
versio Golhica Ulphil;e non ferunt.
Vetusti quidam Græci codices illam hoc loco iirn
habent; sed alii ad calcem capitis xxi Lucae, ut Cod.
Leicestr. apud Millium et Paris. 6, apud Kuster.; a!ii
ad calcem Evangelii, ut codd. Reg. 1879 et 1885; iii
monnullis a reliquo textu peculiaribus notis distingui-
tur; apud alios codices in ora libri legitur, vel mino-
ribus litteris describitur. Euthymius, initio sæculi xii
florens, illam in commentariis interpretatur; at in
libris optim;e notæ desiderari vel obelo distingui
asserit; quapropter, inquit, adscripta videntur, vel
addita. S. Chrysostomus, quem patroni hujus narra-
tionis recitant, in Latina quidem versione [lumiliæ
ix in Joannem mulieris adulteræ meminit, minime
tamen in Græco, ubi illud habet duntaxat, quod Pha-
ris ei a Jesu quaesivere, liceret ne uxorem quaiibet C
ex causa repudiare.
Narrat Eusebius lIist. Eccl. lib. iii, cap. 59 seu
ultimo, Papiam Joannis evangelistæ discipulum sen-
uentias orationesque quamplures ex apostolorum
ore collegisse, quæ in Evangeliorum libris non lege-
lantur; inter cæteras vero et illam historium de mu-
liere, multorum flagitiorum accusata apud Dominum.
Quae historia, inquit Eusebius, in Evangelio secuntlum
Hebræos continetur. Ilaec Eusebii verba eruditis qui-
busdam scrupulum injecere, præsensue de adultera
narratio ex Joannc primum, an ex Papia ingenii nul-
Jius homine, an denique habeatur ex Hebræorum
evangelio, quo uti constat, incerta quamplura et
apocrypba continebantur. Pugnat pariter in illius
sinceritalem ingens variarum lectionum numerus,
quæ in duodecim prioribus capitis hujus versiculis,
quam in cæteris Evangelii hujus locis frequentiores
inveniuntur, ut videre fas est apud Sixtum Sen.
lib. 1 Grot., Bez., IIammond., Joan. Cleric., Caje-
tan. Ilis adde græcarum et orientalium Ecclesia-
rum consensum, quarum multis in libris desidera-
tur, teste Selden. Uxor. Ilebr. lib. iii, cap. 11. Ista
sunt, quæ in hujus iiistoriæ sinceritatem objiciuntur
ab Hæreticis nostræ ætatis.
Ilis respondemus, codices codicibus, Græcis Græ-
cos, Lalinos et Orientales, Latinis et Orienialibus
opponendo. E libris Græcis septem et decem, quos
Iiabebat Theodorus Deza manu exaratos, unus dun-

Caiitabrigensis codex celeberrimus ac velustissimus
aptid quem olim hæc 1 gebatur. Libri omnes, quibus
usus est It- berius Stephanus, non pauciores qu;im
sexdecim , ediii omnes, innumerique manu exarati;
plerique eorum, qu s vidit Millius, illam exhibc-
bant. Latinos codices, in quibus ea desideratur, so-
los Wercel. et Brix. novimus. Quod ad Syriacos, Ara-
bicos, Copticos attinet, plures fortasse sunt qui eam
ferunt, quam qui omisere.
Græci Patres Joannem interpretati, locum hunc
præ;eriere, sive quod perspicuus magis esset, quam
explicatio: e indigeret, sive quod ipsorum in libris
non haberetur. Tatianus, qui anno circiter 160 Jesu
Christi floruit, 60 post Joanuis evangelistæ obitum,

B et Ammonius anno ferme 220 Jesu Christi, et 120

post Joannem scribens, narrationem agnovere cano-
micam et in Evangelic , concordia ab utroque concin-
nata, ex qua desumpsit Eusebius tabulas suis cano-
nibus inserendas, recitavere. lllam omnino excipit
S. Hieronymus lib. ii contra Pelagianos, quippe
quam contra ipsos Pelagianos torquet. Non semel in
libris stiis ea uitur S. Augustinus, nempe hic, Tract.
32 et lil) ii de Adult. conjug. cap. 6 et 7, et libro
de vera et falsa Pœniten. cap. 15, et epist. olim 54,
nunc 155, et lib. de Consensu Evangelistarum,
cap. 10 et alibi. Vetus Apostolicarum Constitutionum
auctor lib. m, cap. 24, ejusdem meminit, itemque
Synopsis Sancto Athanasio adscripta, uti et S. Am-
brosius lib. iii de Spiritu Sancto, cap. ilem el lib. vu,
epist. 58, et lib. ix, epist. 76, cæterique Latini Pa-
tres pro opportunitate. Concilium denique Tridenti-
num sess. 4 de Script. Canon. cum omnes singulas-
que res in exemplaribus Vulgatæ contentas, Canoni-
cas esse pronuntiaverit, locum hunc cum cæteris in
Canonem excepit, eumdemque uti authenticum, Cri-
tici plerique eruditissimi, etiam Heterodoxi, ut Cal-
vin., Gomar., Selden., Uxor., Hehr., lib. cap. 11,
Millius in Not. in N. T. aliique amplectuntur, inquit
Calmet ad hunc locum.
Unde autem fit, ut Libri veteres Wercel. et Brix.
aliique, præsertim Græci, hunc locum non ferant ?
S. Augustinus lib. ii de Conjug. adult. cap. 7, fa-
ctum esse ait, ut nonnulli modicæ fidei, vel potius ini-
mici veræ fidei, credo, metuentes peccandi impunita-

D tem dari mulieribus suis, illud, quod de adulteræ in

dulgentia Dominus fecit, auferrent de codicibus suis; quasi permissionem peccandi tribuerit, qui dixit : jum deinceps moli peccare. Alii censuere ex Evangelio secundum lIebræos in Joannis Evangelium migrasse, sive a Papia in ora libri descriptum, deinde in textum irreps'sse. Hisce conjecturis locum fecere verba Eusebii quæ recitavimus. At non satis liquet uirum de muliere hac adultera eo. loco agat Eusebius, illud dumtaxat scribens, narratam a Papia historiam de muliere, multorum flagitiorum accusata apud Dominum, quæ historia in Evangelio secundum IIebræos contineretur. Non meminit Eusebius mulieris de adulferio duiitaxat delatæ ; quam narrationem in

Evangelio secundum lIebraeos recitatam fuisse nullo A Luc. cap. xxiv, 36, in Vercellen. et Veronen.

argumento discimus. , Grotius, qui eam primitus a Joanne descriptam negat, ait, traditam discipulis viva voce ab apostolis; at in Evangeliis omissam, quod facile inde calumnia arripi posset traducendi Christianos apud magistratus, quasi evertenles publica judicia, quibus stare videtur reipublicæ salus. Contra defendit Mlilius Prolog. 25, 252, 255 et 892, narratam a scriptore Evangelii secundum Hebræos ex eorum fide, qui ab apostolis didicerant; variisque adjunctis ornatam, uti plerumque in liis rebus usu venit; descriptam deinde a Joanne in Evangelio ex accuratissima veritate, quippe cujus rei testis ipse fuerat, spreto vel ignorato prorsus Evangelio secundum IIebræos. Deinde, cum sciolus aliquis eam narrationem Joannis Evangelio ex Evangelio secundum Hebræos additam putaverit, adjecto veru notasse, veluti dubiam, ab alio dem;um audaciore expunctam. Ita sensim in Græcis codicibus desiderari incœpisse; cumque nonnisi uti apocryphus locus haberetur, effusa passim licentia corruptam, el minori obsequio studioque, quam reliquas Evangelii partes fuisse descriptam. Ilinc vero ortas tam multas varias lectiones, quæ hoc loco inveniuntur. lta Calmet. Joan. cap. xii, 47, deest primo loco, non in Wercellen. Veron. et Brixian. et ita in S. Ambrosio. Joan. cap. xiii, 52, desunt verba si Deus clarificatus est in eo, in Wercellen. Veron. ev Corbeien. et ita ih S. Ambrosii lib. iv de Fide, cap. 10, pag. 545, el in libro v, pag. 571, num. 115. Joan. cap. xiv, 15, in Vercellen. Gat. Mm. et Brixian. deest, Patrem. Veron. habet, ab eo petieritis, et ita S. Ambrosius in lib. v de Fide, cap, 5, p. 565. Joan. cap. xvii, 18, Wercellen. Weron. Brixian. habent primo et secundo loco, in hunc mundum, et ita S. Ambrosius. Luc. cap. 111, 25, in Vercellen. et Weronen. desideratur, qui fuit Mathatiæ, qui fuit Amos. Divus Irenæus contra llæreses cap. 55, pag. 555, et cod. Veron. non agnoscunt in Genealogia Domini secundum Lucam , nisi septuaginta duas generationes. Nunc septuaginta et sex numerantur. lta aliquæ ex his generationibus addititiæ tunc temporis putabantur. Adeatur S. Ambros. lib. iii Exposit. Evangelii secundum Lucam, numero 15 pagina 1518, itemque num. 16 editionis Maurin;e, qui pariter Weron. c0dici favere videtur. Luc. cap. iv, 4, verba, in moiutem excelsum, desunt in Weron. atque in Græcis quibusdam exemplaribus, itemque in duobus reginæ Suecorum mss. relatis in div. Bibl. S. llieronymi. Desunt quoque in Worcellen. Werum pro illis habet, Hierusalem, et sta1uit eum supra pinnam templi. Luc. cap. vii, 51, verba ait autem Dominus, desunt in Wercellem., Weron., Corbeien., Gat. et Mm., et ita in Graecis nonnullis exemplaribus et in quibusdam mss. div. Dibl. S. Ilieronymi.

deest Dicit eis: pax vobis; ego sum, nolite timere. ' Porro ea verba, Ego sum, nolite timere, in Graeco quoquo desiderantur. At ea legunt versiones Coptica, Syriaca , Persica, Arabica, Æthiopica, Armena, etc. et SS. Ambrosius et Augustinus. Matth. cap. vii, v. 15, Wercellen. et Veronem. quam lata et spatiosa est via. S. Hieronymus in epistola 148 , in uno ms. quam lata et spatiosa via est. In edit. vero Veron. tom. 1, pag, 1095, quam spatiosa via. S. Ambros. in exposit. Evang. sec. Luc. lib. iv, pag. 1544, lata et spatiosa, relale ad viam. Unus ms. S. Augustini (le Serm. Domin. quam lata porta. Matth. cap. viii, 25, verba discipuli ejus desunt in Vercellem. et Corbeien., et ita in nonnullis reginæ

B Suecorum mss. Latinis Bibliorum Sacr.

Matth. c. x, 19 , in Wercellen. cl Veronen. onmittuntur verba quomodo, aut., et ita in S. Cypriani epistola 56 ad Thibaritanos, de exhortatione Martyrii pag. 129. Matth. cap. xi, 2, Wercellen. mittens di... pul. s suos, supple lacunam ex Weronem. el Brixian. mittens discipulos suos. Codex Cantabrigensis GræcoLatinus habet, mittens per discipulos suos.Consentiunt versiones Gothica, Armena, Persica, Syriaca. Missorum a Joanne discipulorum numerum non tradunt Juvencus, Ambrosius, Hilarius, de quibus Mill. Proleg. 587. Mauh. cap. xvi, 21, in Vercellen. et Corbeien. deest, scribis, et ita in S. Iren;co. Mallh. cap. xxiii, 4, in Wercellen. et Veron. desunt verba, et importabilia, et ita in vers. Syr. Pers. Arab. Æthiop. atque in SS. Iren. et Ambros. Joan. cap. 1, v. 27, in Vercellem. deest, qui secundo loco, et ita in S. Cypriani operibus. In Weron desunt verba, qui ante me factus est, et ita in vers. Æthiop. Copt. et aliis codd. Joan. cap. v, 56, in Vercellen. omittitur, quæ ego facio, et ita in exemplari Vat. S. Hilarii lib. vi de Trinitate. In Weron. deest tanlum, ego, et iua in S. Ililario, tom. ii, pag. 152. Joann. c. xi, 57, deest in Wercellen., Weron. et Brixiam., mali, et ita in plerisque melioris notæ exemplaribus Græcis, nec non in quibusdam mss. div. Bibliothec. S. Hieronymi.

Joann. cap. xviii, 21, deest, secundo loco, unum, in Wercellen. et Weron. itemque in S. Hilarii mss. lib. viii de Trinitate, tom. ii, pag. 217.

Luc. cap. ix, 25, Wercellen. Abneget semetipsum et sequatur me, omissis illis verbis et tollat crucem suam quotidie. Veronen. Abneget semetipsum, et sublata cruce sua sequatur me. Vetusti codices multi apud Mill. Var. Lect. non habent quotidie. Aliqui ctiam totam hanc pericopam, tollat crucem suam quotidie, omittunt. At ferunt versiones Syriaca, Gothica, Vulgata et Latina quædam exemplaria.

Luc. cap. xii, 27, in Wercellen., Weronen. et Vindobonem. post lilia, additur, agri, et ita legunt

« PoprzedniaDalej »