Obrazy na stronie
PDF

eae omnes, quas recitat, tales sint, ex quibus proprii A Evangeliario quaduplici exhibitis, cognosci sua sponte

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

Matul. cap. vi, 4. Et pater tuus, qui videt in abscondito, vel in absconso, reddet tibi in palam, ad eamdem peruiuet versionem, teste Augustino, qui lib. ii de Serm. Dom. in monte, ait: Multa Latina Exemplaria sic habere; sed quia, inquit, in Græcis, quæ priora sunt, non invenimus, palam, non putavimus hic esse aliquid disserendum : in Græco tamen hodierno est, &τοδόσει σοι ἐν τὰ φανερά.

Matth. cap. vi, 11. Vulgata vetus legebat, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; et ita legisse constat Tertuliianum, Cypriaiium, Ambrosium , Augustinum, Chromatium, Sedulium. Praeter hos, Hieronymus, lib. ii in Epist. ad Titum diserte asserit, secundum Latinos interpretes scriptum esse , Panem nostrum quotidianum; sed melius in Græco haberi, Panem nostrum ἐπιούσιον, id est præcipuum, egregium, peculiarem : Et post pauca : Quidam , inquit , irruo auov existimant.... panem dictum , quod super omnes oJarizς sit : et Comm. in Matth. Quod nos supersubstantialem expressimus, in Græco habelur irwjatow.

Mauhaei capitexx, c. 28. Post hæc verba versus 28: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis, hæc sequuntur in ms. Colbertino, ut et in aliis exemplari

possint.

Matlh. cap. i , 25. Codex Wercellensis, Ecce ... go in u ... ro concipiet. Suppletur ex Weronensi et Corbeiensi, qui habent, Ecce Virgo in utero concipiet. Et ita TertuIIianus, lib. de Carne Christi, cap. 24. Vide Martianaeum I{emarque sur la Version Italique de I'Evamgile de S. Matthieu, pag. 118.

Matth. cap. ii, 5. Codex Wercellensis, in Bethleem Judææ. Et ita Brixianus et San-Germanensis. Weronensis vero, in Bethleem civitate Judææ. S. llilarius quoque in Psalm. cxxxi, et S. Ambr. in Psalmum xxxv, legunt, in Bethleem Judææ.

Matth. cap. v, v. 7. Codex Wercellensis, Beati .... seric ..... rebitur Deus. Veron. et San-Germ. Beati misericordes, quia (San-Germ. quoniam) ipsis miserebitur Deus. Vide laudatum Martianæum, pag. 12 ejusdem operis.

Matth. cap. v, 22, Codex Wercell. 0mnis qui irascitur [ratri suo sine causa. Et ita Weron. IBrix. et Corb. Legebal in codicibus Latinis S. Augnstinus, al in Græcis non invcnerat, ut refert lib. i, lùetrae. cap. 19. Contra vero S. Ilieronymus in Matthaeum hic, auferri jubet rà sine causa ex Latinis codicibus, in quibus irrepserat, veramque lectiouem teneri, in optimis libris servatam. Eamdem rem animadvertit Cassianus lnslitution. lib. viii, cap. 20.

Matth. cap. vi, 4. Codex Wercellensis, et SanGerm., et pater tuus, qui videt in absconso, reddet tibi in palam. Veron. et pater tuus, qui videt te in absconso, reddet tibi mn palam. I3rix., et pater tuus qui videt in absconso reddet tibi in manifesto.

Matth. cap. vi, 11. Codex Wercellensis, Panem nostrum cottidianum da nobis hodie. Et ita Weronensis, Brix. et Corb.

Matthæi capite xx. Codex Wercellensis post ver. 28 h;cc addit: Vos autem quæritis de pusillo crescere, et de majore minores esse. Intrantes autem, et r0gati ad caenam , n ... recumbe... in locis e ... nentiotur in Vulgata hodierna Evangelii juxta Matthæum : Vos autem quæritis de pusillo crescere, et de majori minor (l. minores) esse. Intrantes autem, et rogati ad coenam, nolite recumbere in locis eminentioribus , ne forte clarior te superveniat; et accedens qui ad cænam vocavit te, dicat tibi : Adhuc deorsum accede : et confundaris. Si autem recubueris in loco inferiori, et superyenerit humilior te, dicet tibi qui te ad cœnam vocavit : Accede adhuc superius. Et erit tibi utilius. Juvencus autem, cum , ad conscribendam versibus historiam Evangelicam, codicem Matth;ei secundum veterem interpretationem haberet , lìunc secutus c0dicem, quidquid in veteri interpretatione legebatur, carminibus I.atinis sic reddidit :

bus veteris interpretationis, quæ quidem desideran- A rib ..., ne forte clarior te su ..., veniat;... cede ... s

[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

qui ad caenam vocavit te, dicat tibi : Adhuc deorsum .. cede : et confunda ..... tem in loco in ... riori recubu .. ris, et supervenerit humilior te, dicet tibi, qui te ad nam vocavit : Accede adhuc superius. Et erit hoc tibi utilius. Veron. Vos autem quæritis de pusillo crescere, et de minore majores esse. Intrantes autem, et rogati ad cœnam, nolite rccumbere in locis eminentioribus , ne forte clarior te superveniat; et accedens, qui ad caenam vocavit te, dicat tibi : Adhuc deorsum accede : et confundaris. Si autem in loco inferiori recubueris, et supervenerit humilior te, dicet tibi qui ad coenam vocavit te : Accede adhuc sursum. Et erit hoc tibi utilius. Paria habent Codices Corl)eien., San-Germanen. et alius Monasterii Sancti Andreæ secus Avenionem. Exstat

B quoque idem assumentum in 2 Latinis codd. biblio* thecae IBodleianæ, et in quibusdam veteribus libris

Versionis Saxonicæ apud War. Lect. Millii : item apud S. llilarium hic, num. 12, et apud S. Leonem Magnum in epist. ad Pulcheriam Augustam.

Marci cap. iii, 5. Collex Wercellensis, Et circumspiciens eos cum iracundia, dolens super cæcitatem cordis eorum, ait homini : Extemde manum tuam. Et extendit ; et restituta est manus ejus, sicut et alia. Weron. Et circumspiciens eos cum ira, indi .... in cæcitate cordis eorum, ait homini : Extemde manum tuam. Et eaetendit; et restituta est manus ejus, sicut alia. Brix. Et circumspiciens eos cum ira, contristatus (est) in citatem cordis eorum, dirit homini : Ertende manum tuam. Et eaetendit ; et restituta est manus ejus. Windob ... cum indignatione, contristatus est super emortua corda eorum... restituta est manus ejus statim. Corb. quoque habet, et restituta est manus ejus statim. Gat. et restituta est manus illius sanitati, sicut altera.

Marci cap. x, 17. Codex Wercellensis, unus genibus prostratus rogabat eum, dicens. Weron. quidam adge

D niculans, rogans eum, et dicens. Vide variantes lec

tiones Graeci textus apud \{illium. Marci cap. x, 58. Codex Wercell. potestis... baptismum, quod ego baptizor, baptizari. Et ita Weron. Windobonensis autem et Brix, potcstis,... baptizare baptismum, quo ego baptizor.

Marci cap. xii, 24. Codex Wercellensis, una vidua aera duo. Marci cap. xiii, 15. Qui in superioribus, non des

per misit duo minuta, ferebat vetus versio, .... misit A misit minuta duo. Windob. una vidua misit aera 4uo.

cendat : quæ ita in Wulgata nostra exprimuntur, et

qui super tectum, ne descendat.

Ut plus inesset ponderis huic rudi Judicio meo, atque innotesceret Italæ versionis genus sacerrimi codicis Wercellarum , in medium protuli hos universos Evangeliorum locos, quos Sapientissimus domnus Petrus Sabatier in Præf. generali allegavit ex Patribus primitivis, atque ex codicibus mss. venerandæ antiquitatis, ad exprimendam imaginem antiquæ Latinæ Italae translationis. Nihil ab eo præstari poterat in hoc genere doctius atque lucidius; quoniam ipse omuiu, qua: affert, loca variantia, non leviter attingii, multo minus temere, aut ex præjudicatis notionibiis; sed inspectis collatisque Græcis exemplaribus, explorata etiam Latinorum indole, in consiliuin insuper adh.bitis operibus SS. P;itrum anliquiorum, singulis denique summa cum diligentia pensitatis, quæ in liujusmodi inquisitione lucis quidpiam fœnerari posse videbantur. Cum enim in Palæstra hac multuin essel versatus, et explorale subinde ipsi consiaret de luculentis testimoniis a se prolatis, nil mirum, si iu iisdem allegandis numquam cespitaverit vir maxiinus. Scd quoniam ex multis labeculis, quibus ltala in codicibus muodo respersa est, ita veterem quasi formam aliquibus videtur amisisse, vix jam ut ipsa cognosci queat; el simulacrum dumtaxat aliquod

[ocr errors]

Veron. una vidua misit aera (minuta) dub.
Marci cap. xiii, 15, Codex Wercellensis, qui snper

tectum fuerit, non descendat. Corb. qui in superioribus,

non descendant. Weron. et Brix......

Matth. cap. v1, 18. In Vercellen., Weron. et SanCerinamen. additur, in palam, ut in Græco textu.

Matth. cap. x, 25. Vercellen.,Corbeien. et Brixian. I}eelzebul. Graeci quoque codices legunt, Bss)&*%ov), quod Clialdaice est, Deus sordium.

Matth. cap. xxi, v. 51. Vercellen., Veronen. et Corbeiem. Dicunt ei: novissimus. Et ita veleres nonnulii codices Græci et Latini hoc loco ferebant, prout Cantabrig. Græco-Lat. Copht, Armen. Leichesi. et I'aris. 6, apud Millium. At nostra ætate libri Graeci, et Latini typis vulgati legunt, primus. Oriuur id ex transpositione versiculorum 29 et 50, in hunc modum : Pater accedens ad primum, dixit: (29) Fili, vade hodie, operare in vinea mea. At ille respondens, ait : Eo, Domine; et non ivit. (50) Accedens autem ad alterum, diacit similiter. llle autem respondens, ait : nolo. Postea pœnitentia motus, abiit. Quis ex duobus fecit voluntatem Patris ? Dicunt ei : Novissimus. Hæc certe orationis distributio hanc responsionem postulat; codices quidam apud Ilieronyum. Vers. Arab. ac Sax. Hilar. Aug. Cod. Const. quo usus est Erasmus, etc Vulgatæ ordinem servant, et tamen ferunt , movissimus, non, primus: idque ex eo oritur, quod animadvertentes aliqui, in explicalione parabolæ,

in superioribus locis adumbratum, nobisque relictum C publicanos et meretrices quæ hominum genera no

putant : ego excellentem ejusdem Italæ pulchritudinem iterum in Patribus quæram ; atque nalivam effigiem, post tantum virum , in primigenio Graeco iextu curiosius conlemplabor, ut nullam a me patiar diligentiæ partem desiderari ad Vercellensis evangeliarii codicis illustrationem. En ergo sylvam aliarum parallelaruin lectionum , quas ego collegi ex PP. et Comment. quasque hic libens in medium affero. Joan. cap. xix, 31 Vercellen. et Weron. coena pura. Sic vocem παρασκεῶm reddit vetus interpres, et optime quidem: nam paruscevem, inquit Augustinus in tract. 120 in Joaiin. caenam puram Judæi, Latine usitatius apud nos, vocunt. Ilujus nominis mentio est etiam apud Tertullianum, lib. v adversus Marcionem cap. 4. Luc. cap. 1, 29. Vercellen. . . . sa au. . . , ut vidit. . . ta est. Supple lacunam ex Weron. et Brixiam. Ipsa autem, ut vidit eum, mota est (Brixian. turbata est). Græcus liabet, "Hôs iòovaz διεταράχθα, hoc est, illa autem videns, turbata est. Luc. cap. ix, 4. Vercellem. et inde eacite, conformiter Græco, xai ixti0sv i%ipzsafis, id est, et inde exite, Weron. et inde proficiscimini, ut codex Corb. Luc. cap. xxiv, v. 43. In Vercellem., Weronen., Corbeien. et Brixian. deest, sumens reliquias, dedit eis: nec habetur in textu græco. Matth, cap. vi, 14. Verba, delicta vestra, desunt in Wercellen., Weron.;T}rixian. et textii Græco.

mine alterius filii inuuuntur, præferri cæteris, quos major natu filius indicat, veluti Pharisæis, censuerint mendum esse in textu, legendumque, novissimus, scilicet alter filius, non, primus, nempe major natu. At iminime dicitur esse natu major is quem primo loco adit Pater, neque natu minor ille, quem secundo convenit. Contra polius parabolæ ordo postulat, ut pater prius vocaverit natu minorem, flagitiosorum liominum figuram, deinde vero majorem, quo Pharisæi significal)antur. Ita Cl. Calmet in Comment. ad hunc locum. Matlli. cap. xxii, v. 15. Vercellen. . . te illum. . . bus , et ma. . . bus , et mitti. . . Supple lacunam ex Veron., tollite illum pedibus, et manibus, et mittite,

D etc. Corbeien. tollite eum, ligatis pedibus, et manibus,

et mittite, etc. Brixian. alligate ei pedes, et manus, et tollite eum, et mittite, etc. S. Irenaeus tollite eum a pedibus,et manibus, et mittite, etc. Et ita Lucifer Calaritanus in lib. ii pro S. Alhanasio, omissa tamen præpositioue a. Concinuerat ei S. Ambrosius in Apol. Davil cap. iv, pag. 699. At neque Wulgata, neque versiones Copliiica, Syriaca, Arabica, atque Æthio pica, neque Sanctus Augustinus legunt hæc verba, capite illum. Codex Cantabrigensis tamen, pedibus, et manibus capite eum. Matth. cap. xxiii, 25. Vercel., plena sunt rapina et intemperantia. Graeci codices multi apud Millium cum Wulgata consentiunt : at typis wulgati, legunt,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Luc. cap. iii, 13. Vercellen. Nihil plus exegeritis, quam quod constitutum est vobis. Veronen. Nihil am

esse , qui extra Judæam degebant et censebantur B plius erigatis, quam quod constitutum est vobis. Gat.

[ocr errors]
[merged small][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

manet, ipse loquitur, et opera, quæ ego facio, ipse fa- ]) vidit Jacobum Alphæi, et ita Graeci libri plerique. deest, Dei, et ita in S. llilario, lib. vi de Trinitate A

cit. Weron. Pater autem in me manens, ipse loquitur. et opera, quæ ego facio , ipse facit. Corbeien. Pater autem, qui in me manet, ipse loquitur , et opera, quæ facio, ipse facit. Brixian. Sed Pater, qui in me manet, ipse facit hæc opera. Sanctus Ambrosius in lib. iii de Fide, cap. 2, pag. 513 : Pater autem, qui in me manet, ipse facit opera, et opera quæ ego facio, ipse facit. Item in lib. iv, cap. 6, pag. 535 : Pater meus, qui in me manet , ipse loquitur, et opera quæ ego facio, ipse facit, et ita in lib. v, pag. 575, omisso tamen, meus. Paria habet in lib. de Incarn. Domin. Sacram. cap. 8, pag. 722. Joan. cap. xiv, 30. Vercellen. et in me nihil habet

Cantabrig. vero Græco-Lat. et Leicest. et Paris. 6, et alii Codd. teste Victore Antiocheno, vidit Jacobum filium Alphæi, Brix. Gat. et Mm. Levin Alphæi. Orig. lib. 1, contra Celsum negat, hunc Levin esse Apostolum. Alii legunt, vidit Matthæum publicamum; pro eo quod in Vulgata, et in plerisque Codicibus, tam mss. quam impressis Graecis legitur. Levi publicanum. Fallitur cum Orig. Grotius, qui putat Levi fortasse ipsum fuisse mancipem portoriorum; Matthæum vero illius vicarium : et convivium, de quo S. Matthæus, non in Matthæi domo, sed in Levi fuisse instructum. Marc. cap. xiv, 61. in Wercellen. ante benedicti,

tom. 11, pag. 170, itemque in Textu Græco. Matth. cap. viii, 51. ln Wercellen., Weron. et Brixiam. deest hinc, et ita in Textu Græco. Matth. cap. xiii, 50. In Wercellem. post verbum, dentium, additur, et diacit. ln Brixian. vero, ait illis Jesus, conformiter pleris'jue Graecis Exemplaribus. Matth. cap. xvi, 18. Wercellen. et Corbeien. Et portæ inferni (Corbeien. inferorum) non vincent eam. Textus Graecus habet, zzi rJ)at άόον οὐ zz*tazúaovatv aùris : Et portæ inferi non prævalebunt ei. Matth. cap. xvi, 20. In Vercellen., Weronen. et Corbeien. omittitur, Jesus : nec legitur in codicibus bene multis, cum Græcis, tum Latinis, relatis a Mill. in War. Lect. ipsumque nomen abundare in Vulgata, quamplures arbitrantur. Matth. cap. xviii, 19. Wercellen., Weron., Corl)eien., San-Germanem. et Brixian., iterum amen dico vobis, et ita Græci codices multi ac mss. Latini fere triginta quatuor, et plures editiones apud Millium. Maith. cap. v eodem , Wercel!en. et Corbeiem. si duobus convenerit. Weronen., San-Germanem. et Brix. si duobus ex vobis conrenerit ; et ita S. Cyprianus p. 41, et iii lib. iii Testimon. m. 5, et S. Ambrosius in lil). de Institut. Virgin. cap. 2, pag. 252. Mauh. cap. xix, A. Wercellem. et Veronen. cum locutus esset Jesus. Corbeiem. quoque, cum locutus esset Jesus, et ita S. Hilar. Matth. cap. eodem, 10. Vercellen., Weronen. et S. Germanen., causa viri, et ita S. Ambrosius in lib. de Virginitate cap. 6, pag. 220, et in lib. de Exhortatione Wirginitatis cap. 3, pag. 282. Mauh. eap. xxvi, 11. Wercellen. non... per habebi... Supple lacunam ex Veron. Corbeien. et Brixian. qui habent, non semper habebitis. et ita duo Graeca Exemplaria, nec non aliq. Suecorum reginæ mss. l)ibl. et Sixtima editio. Matth. cap. xxvi, 61. Vercellem., Corbeien. et Brixian. aedificare, et ita Graecus textus, et plerique nyss. S. Augustini in lib. II de consensu Evangelist.

Joan. cap. i, 50. Wercellen., Veron. et Brixian. majora horum, et ita Graec. μείζω τούτων, nempe, majora his.

Matth. cap. i, 16. Vercellen. et San-Germanen. cui desponsata Virgo Maria, genuit Jesum. Veron. cui desponsata erat Virgo Maria. Virgo autem Maria genuit Jesum. S. Gaudentius in Serm. 8, pag. 95, cui desponsata Virgo Maria, quæ genuit Jesum. Codex Veronensis in tertia tessaradecade Mariam Virginem in censu generationum ponit, cum Sancto Hilario : ergo nulla dcest generatio.

Mauh. cap. iii, 11. Wercellen., qui autem venit. Veron. San-Germanen. et Brixian., qui autem post me venit, et ita S. Cyprianus in lib. 1, Testimon. adversus Judæos ad Quirinum, cap. 12, pag. 345, S. Hilarius in Tract. in psalm. cxviii, tom. 1, pag. 290, et S. Ambrosius in Apologia David altera, cap. 8, pag. 722.

[ocr errors][merged small]

Matth. cap. v1, 19 et 20. Vercellen., Weron., CorI)eien., Brix. et San-Germanen. exterminat, et ita S. Cyprian. in lib. de Oper. et Eleemos. pag. 305, et in lib. iii ad Quir. S. Ambros. in lib. ii de Spir. Sanct. p. 655, et S. Augustin. in lib. ii de Serm. Dom. in monte, tom. iii, part. ii, pag. 217. Matth. cap. viii, 18. Post verbum jussit, in Wercellen. et Veronem. adduntur verba , discipulos suos, et ita in versione Coptica , in S. Hilario, et in S. Ilieronymo. In Cod.San Germanen, vero, discipulis suis. Mauh. cap. x, 29. Vercellen., Weronen., Corbeiem. et Brixian., sine voluntate Patris restri, et ita versio Arabica, S. Irenæus in lib. ii contra Hæreses, tom. i, pag. 154, Tertnllianus non semel, Novatianus de Trinitate, cap. 8, S. Cyprianus in Epist. 5ö, juxta Pamelium, (19. Oxon.) S. Hilarius in lib. iv de Trinitate tom. ii, pag. 76, aliique. Matth. cap. xiii, 15, Wercellen. aures et oculos eorum grava. Veron. et aures eorum obstrue, et oculos eorum grava. S. Irenæus, et aures eorum obtura, et oculos eorum excæca. Mauh. cap. xiii, 47. Vercellen. retiæ missæ in mari, quæ ex omni genere piscium c....... Supple lacunam ex Veron. et Brixian. qui habent, retiæ missæ in mari, quæ ex omni genere piscium còllegit. SanGermanen. reliæ missæ in mare, quæ ex omni genere piscium collexit. S. Ambrosius in lib. de Virginitate cap. 19, pag. 245, reti misso in mare, etc. et in lib. v Ilexaem. cap. 6, pag. 85, reti misso in mare, quod ex omni genere piscium congregavit. Matth. cap. xiii, 48. Wercellen. cum ess.....ta, eduxerunt eam ad litus; et sedentes eleg... runt optimos pi..... su..... Veron. cum autem esset impleta, eduxerunt eam ad litus, et sedentes elegerunt optimos pisces in vasis suis. San-Germanen., cum autem esset impleta, duxerunt eam ad litus; et sedemtes optimos elegerunt in vasis suis. Brixiam., cum autem impleta esset, eduxerunt eam ad litus, et sedentes elegerunt bonos in vasis suis. S. Ambrosius in lib. v Hexaem. cap. 6, pag. 85, cum autem esset impletum, duaeerunt id ad littus, et sedentes elegerunt optimos in vasis suis. Matth. cap. xv, 26. Wercellen. Weronem., et Corbeien., non licet accipere, et ita S. Ambrosius in

aut....•

D Enarrat. in Psalm. xliii, pag. 907, Brixian. quoque

habet, accipere. Pers. item Wers. et S. Ililarius legunt, non licet, etc. E Græcis S. Basilius Seleucus habet ἐσι, pro, ἐαι. Joann. cap. 111, 16. Wercellen. très aqua baptizabo in pœnitentiam., Weron. vos aqua baptizo in pœnitentiam. Gat. in pænitentia. Tertullianus pag. 228, vos sola pænitentia tingo. Joann. Cap. v, 44. Wercellen. et gloriam ab unico non quæritis ? Veronen., et honorem ejus, qui est solus, non quæritis ? S. Hilarius, et honorem ejus, qui solus est Deus, non requiritis. Luc. cap. x, 22. Wercellen., et nemo novit quis est Pater, nisi Filius, etc. Weron., et nemo novit Patrem,

« PoprzedniaDalej »