Obrazy na stronie
PDF

* scriptum est : Nemo pannum rudem mittit in vesti- A accipit capitula, et s neque Christum judicem esse

mentum vetus, neque vimum novum in utres veteres, alioquin * rumpentur utres, et effundetur vinum (Matth. ix, 16)? b Et iterum : Non est arbor bona, quæ faciat malum fructum, neque arbor mala quæ faciat bomum frucium (Matth. vii, 8). Deque hoc accipiens interpretationem a sanctis presbyteris, non acquiescebat veritati, sed magis Cerdoiuis sui doctoris firmabat meudacium, et isli similiter c unum Deum bonum, et uuum malum annuntians; Christum autem d putative apparuisse, id est, quasi per umbram, et passum eum fuisse umbratiliter, non tamen in vera cariie credebat. ° Secundum Lucam autem Evangelium solum accipit, non Evangelia, f nec * Epistolas Pauli apostoli, nisi ad Timotheum, et Titum : quæ enim de Christo * dicunt, ut de Deo vero, præterit; quæ autem quasi de homine dicunt Scripturae, ea

omnium confitetur. Qui devictus atque fugatus h a beato Joanne Evangelista, et a presbyteris de civitate Ephesi, Itoimæ hanc hæresim seminabat. XLVI. LUCANUS. ' Lucanus * post istum quidam, similia Marcioni statuens ac decernens, ut ille doctor ipsius Marcion, est in omnibus ementitus. XLVII. APELLES. Fuit Apelles i discipulus ejus, similia in quibus. dam Marcioni prædicans, qui interrogatus a quibusdam, * quonam modo de fide sentiret, respondit : * Non mihi opus est discere a Marcione, ut duo Principia asseram coæterna : ego enim Unum Principium esse prædico, quem Deum cognosco, qui

R Deus fecit angelos, fecit etiam alteram Virtutem,

' quem Deum scio esse secundum, qui et Virtus

COD. MS. SANGERM. LECTI0NES WARIANTES.

* rumpuntur utres et effunditur * Epislolas beati Pauli * dicunt, de Deo vero præterit

* Lucanus quidam post istum similia * quomodo

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ.

a Scriptum est. ln S. Archelai disp. cum Manete p. 35 : Sicut si assumentum pamni rudis assuat quis vestimento veteri, major scissura fit : ita etiam corpus si præclarissimo operi associatum fuerit, interiret. FABRIC.

b Et iterum. Eodem dicto abnsus Manes ad duo -Principia ingerenda. Wide Epiphanium tom. I, p. 625. Aute Manichæum etiam Legem, Prophetasque Marcioii condemnabat, ut testatur Augustinus lib. 1 conlra Adversarium Legis el Prophetarum, cap. 4.

£ *&wxn Deum bonum, et unum malum annuntians. Ad hunc Marcionis et Manichæorum errorem facit locus eximius Gaudentii serm. 7 in Exod.. pag. 74 edit. Palav. : Quod si Marcion et Manichæus meruissent advertere numquam profecto dixissemt unum quidem Deum novi Testamenti bonum, alium vero malum, qui per Legem veterem sit locutus. Ausi sunt et in supradicta 1.ege Azymorum ascribere ei vitiam, diceiites hominis animam disperdi propter [ermentum panis, quo nihil possit esse crudelius. De hac I)ei sæviuia inier Marcionis et Manichæi errores, nihil habet Philastrius, quomodo neque quod Deus novi Testamenti l)onus, Weteris vero malus ab iis dictus fuerit; utrumque autem nos docet Gaudentius qui comm de hîc loco a Fabricio in suis ad Philastrium nouis recenseri poterat. GaleARD. d Putative apparuisse. Provocavit Marcion inter alia aul locum Piiilii p. ii, 7, ubi Christus dicitur ëv άμοιώματι άνθρότων γενόμενος ; ad quem locum insice, $i placet.Theophylactum : Chrysostomum etiam Ê. 85, ad Matthæum pag. 865, 865. Fabmic. e Secundum Lucam Evangelium. Sed variis modis muuilatuum, atque, ul videtur,siiie Lucæ nomine ra-fixo, ac praemissis Marcionis autiiliesibus. Vide eriwllianumi contra Marcion. iv, 4; Irenæum 1, 29, iii. M 1 ; Origenem mi contra Celsum, p. 77, et in Philocalia c. 5; Epiphan. xlii, 10 seq., et Nicetaim iv, Thesauri orilúdoxæ fidei c. 10. Ut in aliis ita hac quoque in parie Cerdonis magistri sui vestigiis Marcio iiistitit, de quo appendix Tertulliani de præscript. cap. 51 : solum Evangelium Lucæ, nec tamen totum recipit. FAbric. f Nec ' Epistolas Pauli, nisi. Immo Epistolas Pauli caeteras receptas , solas illas ad Timotheum ac Titum repudiatas a Marcione, constat e Tertulliano v coutra Marciou. c. 20, llieronyino, Epiphanio. FABRIC.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

mundum, non est, inquit, bonus, ut ille qui fecit illum; sul)jectus aut esl Deo illi, a quo ei factus est iste, qui et nutui et jussioni et * præceptis paret ilIius in omnibus : cujus l Ariani nunc consortes sunt atque fautores, sic prædicantes atque senlientes. Dicit autem Christum c in carne apparuisse, non lamen d sicut Walentinus de cœlo * carnem desumpsisse. Ait etiam e post Passionem non carnem surrexisse, sed t de quatuor * elementis, quæ de mundo

Dei est, * quæ fecit illum. Hic autem Deus qui fecit A acceperat, eaque in

terram dimisisse, * ipsum in cœlum sine carne ascendisse asserit. * Sub Aposlolis itaque hæ fuerunt haereses per ordinem. XLVIII. l TATIANUS. i Post Decii autem persecutionem fuit * Tatianus quidam discipulus sancti Justini martyris, qui recessit a veritate i post passionem ipsius : doctrinamque * uanui ac tam beati mariyris, et magistri eontempsil in omnibus, dicens * AEonas quosdam de cœlo fuisse prolalos. Addens etiam hoc : ' Adam

COD. MS. SANGERM. LECTI0NES WARIANTES.

* quae fecit mundum

* carnem deposuisse - - -

s elementis , id est de sicco, calido et frigido accepisse Christum, et in resurrectione iterum reddidisse elementis

quae de mundo * ipsum autem in Cælum - b Tacianus autem discipulus S. Juslini * tanti sancti ac beati

FABRICII ET GALEARDI N0TAE.

a Præceptis paret illius in omnibus. Hgc eqntra B

Apellis mentem adljum est a Phiiastrio. Nam Apelii§ sententia fuit inferiorem Deum, quem summus ille produxerat, al) ejusdem bonitate per imalignitatém 'defecisse. Ita diserie Epiphanius, Augustinus, çíàlii. Auctor Prædestimati e. 22 : Apelles Unum faietur Principium, hoc est bonum , et ab ipso factum lilterum, id est ab ipso Uno Principio alterum factum esi. Quòd cum malijnum esset ingenium, a 9ono gljecììm'èst : abjectum vero a bono Principio lioc. Priucipium quod malignabatur contra bomi Priucipii volumÍátem, in sua mälignitate mundum fecit. FAbiuc. íTáriani nunc consortes. Tantum in eo cum ApelIo sentiebant Ariani, quod secundum Deum priore inferiorem introducerënt, im cæteris oiunibus longe al) illius hæresi alieni. FAbitic. c In carne apparuisse. Quam non per nativitatem ex matre, veruiiì ex quatuor elementis umutuatus sibi aptasset. Vjde Tertullianum de carne (;hristi c. δ, et conlra Marcionem ui, cap. 11. Idem Teriullianus h;ec Apellis commeuta pluribus oppugnaverat in lil)ro contra Apellejanos, quem desideramus. PAbfalc. d Sicut Valentinus. Supra cap. 58. FAbric. e Post Passionem non carnem surrexisse. Siatuit Apelles carnem a Christo in sepultura relictam, ut in elementa a quibus petita erat iterum dissiparetur. Tangit hanc Apellis opinionem etiam Greg. Naziam* zenùs epistola 1, ad Cledonium. Vide Joan. Pearsonium ad Symbolum Apostol. pag. 4S0 edit. Latinæ. f De quatuor elementis, quæ de mundo acceperat. Sic legii 11amburgensis editio, cui cæteræ quoque editioiies concinunt, sed profecto nullo sensu, quamvis de inendo tain aperto nihil 'omnino monterit celeberrimus Fabricius; al Corb. cod. opporlune locum supplet : de quatuor elementis , id est de sicco (addendum forta- se humido, quod in ius. deest), ûalido et frigido acc pisse Christum, et in resurrectione iterum reddidisse elementis quæ de mundo acceperat. Eodem modo cap. 120 loquitur noster : Diύersa temperameuta statuta sint, ut calidum, frigidum, siccum et lumidum quatuor angulis saeculi, quod male habent editiones. Sic paulo supra hoc eodem cap. 47, rirtus Dei est quæ fecit illum perperam legunt præter llainburgeusem, l3asileensis et Lugduu. ediiio; sed recte Corb. cod., virtus Dei est quæ fecit mundum ; deinde in Basileensi el Lugdun. editione, subjectus autem est Deo illi , quod in Ilamburgensi miííus bene, subjectus aut est Deo illi. Ab illo Apellis errore, quo Christum docebat reddidisse quatuor elementis ca quæ de mundo acceperat, ut tradit PhiMastrius hoc cap. 47, non valde abludit Virgilius ubi de Pallante AEueid. xi, 51 :

C.

[ocr errors]

Nos juvenem exaniumum et nil jam cœlestibus ullis Debentem :

ad quem locum ita Servius : Viwi superorum sunt, mortui ad inferos pertinent, ut in xii :

Wos, o mihi manes Lste boni quohiam superis aversa voluntas.

Superis autem debemus omnia donec vivimus, ideo quia ut dicunt physici , cum nasci cæperimus , sortimur a Sole spiritum, a Luna corpus, et Marte sanguinem , a Mercurio ingenium, a Jore desiderium, a Venere cupiditates, a Saturno humorem, quæ omnibns singulis reddere videntur eaestincti. GAlearb. 5 Sub Apostolis. Latius hoc aecipiendum etiam post Apustolorum tempora. Verba autem quae liii.c in editis tamquam novus titulus prænitebantnr proximis eapiubus : Catalogus haereseon quæ sub Apostolis exstiterunt, merito utpotealiena, atque hoe loeo penitus iuepla cxpunxi. Fabric. l Tatianus. In edit. Basileensi Sicardi, Tacianus, cui consouat Corb. codex. Taiianos ab Enerafitis minime disceruit Isidorus viii 0rig. δ, dnm ait : Tatiani a Taliano quodam vocati, qui et Eneratiæ d cti sunt, quia abominantur carmes. £piphanius autem Tatianos et Eucratitas ita distinguit, ut Emeralitas Taliami schismaticos dicat, narrante Augustino de llæres. cap. 25. De Encrauitis Philastrius eap. 72. GAlearb. i Post Decii. Sive Philastrii, sive (quod libenter credo) librarii hæc est lallucinatio, centnm fere annis i)ecii persecutionein, quæ A. C. 250, Christia. nos affligebat, Tatiani hæresis autecessit. Igitur pro Decii Allatius ad Eustallium Antiochennm pag. 7 legit Adriani. Propius fuerit AElii. Fasric. j Post passionem ipsius.Ms*& τήν τοῦ διδασκάλον τελείωσιν, Theodoret. lil). 1, c. 20 de Il;ereuicis fabtilis ; "ort öë êre) sjra 'iova rivos á áyto;, etc., Epiplian. xlvi, 1 ; Mstâ tjv ixsivov μαρτυρίαν, Irenaeus lil). 1, cap. 51. Martyrium obuit S. Jusiiuus A. C. 150, Antonini Pii duodecimo. FAbric. * AEonas quosdam. Prolaliones fabulosas sæculorum vocat Augustimus hæresi 25. In hac parte ctiim Valentino sensisse Tatianum, notatum Irenaeo lib. 1. c. 51, unde ab auctore appendieis ad Tertull. de Praescript. cap. 51, totus secundum Valenuinun sapere traditur. FAbric. * 1 Adam non salvari. De hac Tatiani opinione vide B. Iuigium de hæresiarchis p. 200 seq. S:rmuelis AnJreæ diss. de salule Adami, et Wossii iheses llheologicas diss. 2, Thes. ii, p. 50. Talianum egregie confutavit S. Irenæus lib. ui, cap. 54, 55, 39. FABRic.

patrem nostrum protoplastum non salvari; Æonas A prophetas mstimant impartitam, et separant se a ca

autem nuntians a sicut Marcion deliravit. Qui etiam * generationem hominum exsecratur, et jus nuptiarum legitimum abjicit, idque juris a Deo statutum non confitetur. XLIX. CATAPHRYGES.

Alii autem post istos surrexerunt e Cataphryges, in Phrygia provincia habitantes, istid Prophetas et Legem accipiunt, e Patrem, el Filium, et Spiritum confitentur, earnis t resurrectionem exspectant, quæ et catholica Ecclesia prædicat. Quosdam autem suos prophetas, id est, 8 Montanum nomine, et Prisci[lam, et Maximillam annuntiant, quos neque Prophetæ, neque Christus nuntiavit. Addunt etiam h plenitudinem sancti Spiritus non per * Apostolos Christo dante fuisse concessam, sed per illos suos pseudo

i.

[ocr errors]

tholica Ecclesia * per illos suos pseudoprophetas, et
falsos doctores. Ili i mortuos baptizaiit, j publice
mysteria celebrant, k Pepuzam villam suam, quæ sic
dicitur in Phrygia, Jerusalem appellant, ubi Maxi-
milla, et Priscilla, et ipse Montanus, vitae tempus
vanum, et infructuosum habuisse dignoscuntur. UI,i
et' mysterium Cynicorum, et infantis exsecranda cc-
lebratur impietas. Dicunt enim eos de infantis san-
guine in Pascha miscere in suum sacrificium, a suis-
que ita ubique emittere perniciosis el falsis satel-
litibus.
L. THE0D0TUS.
Post istos " Theodotus quidam Byzantinus genere,

denegator Christi* Dei nostriu in persecurione exstitit
Salvatoris,qui cœpit dicere, docens iua: * Communis

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

homo erat, ut omnes liomines Christus. Hoc autem A sa, et omnipotens, atque sempiterna ubique, * quæ

dicel)at, ut denegationis opprobrium ab hominibus non amplius pateretur ; cogitans, quod si qui ei diceret, quare negasti Christum, Deum ac Dominum? diceret, quod hominem negavi , non Deum. Isti utuntur a capitulis Scripturarum, qua: de Christo vcJuli de homine edocent : * quæ autem de Deo dicumt, ea vero noii accipiunt. Legentes et nullo modo intelligentes, impietatisque paganæ, et cæcitatis Judaicæ consortes se potius, quam Christianæ salutis participes demonstrantes. ILI. IIÆRESIS DE PATRIS ET FILIl SUBSTANTIA. Sunt alii * dicentes b psrayyapiv, id est, Filium jntrare in Patrem , et ut vas in vase inesse ; ignorantes quod asserant, cum Salvator non dixerit Filium in Patrem intrare, sed æqualitatis causam in divinitate et potentia docuerit, non c introitum aut continentiam, d ut illi æstimant, impartitam. Et separant se a catholica Ecclesia , propter illos suos pseudoprophetas * insaniunt, id sentientes, et non intelligentes, quod qualis e immensus esl Pater, talis est et Filius, talis est et Spiritus sanctus, aequalis in omnibus, ita ut sit immobilis Trinitas, immen

nobis nunlialur ex sanctis Scripturis aperlissime, ut et sint tres Personae viventes in perpetuum, et aequales in omni majestate, et polentia : Filius tamen et Spiritus saiictus de Patre sint proprie. LII. I)E MELCIIISEDECH. Post istos f alii recedentes ab his dixerunt similia; addunt etiam Melchisedech * sacerdotem Virtutem Dei magnam esse, et 5 nomina quædam diversa h0minum asserunt a fide calholica dissonantes. v, LIII. NOETIANI. Alii autem Noetiani b insensati cujusdam nomine Noeti, qui dicebat Patrem omnipotentem ipsum esse Christum, el ipsum natum, et ipsum passum, et ipsum mortuum fuisse in corpore : hic etiam dicebat

B se Mosen esse, et fratrem suum i Eliam pro

phetam.

- LIV. SABELLIUS. Sabellius post istum j dc Libya discipulus ejus,

similitudinem sui doctoris itidem secutus est et

errorem, unde et Sabelliani postea sunt appellati,

qui et k Patripassiani, et Praxiani a 1 Praxea, et

Hermogeniani ab m Hermogene, qui fuerunt * in

COD. MS. SANGERM. LECTIONES VARIANTES.

- }: autem ut de Deo... ea vero non * diceytes metangesimon, id est s ut illi insaniunt assentienles

* ubique mobis * sacerdotem dicentes virtutem... dissonantes. * in Africa, el ila

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ.

n Capitulis Scripturarum. Specimen habes in Theodoli hujus eclogis ad calcem Clemeniis Alex. FABRiC. b Msra yytagw. lta scripsi pro vocabulo nihili με•&νισμον. 'Äpüd Augustinum et auctorem Praedestinaii é. 58 memorantur hæretici Metangismonit:e dicti a vocabulo άγγεῖον, quo vas deuolatur, quod ita docerent Filium esse in Patre ut vas minus intra vas majus. Confer Nicetam lib. i Thesauri c. 5 et 4, et lib. ii, c. 59, et lib. ii, cap. 82. FABRic. c Introitum aut continentium. Qua intra Patrem tamquam majorem contineatur. FABRic. d Ut illi æstimant.... id sentientes. Recte Corb. cod., Ut illi insaniunt.... id sentientes; c;etera nescio quomodo huc irrepserint ex hæresi Cataplirygum, ubi totidem verbis omnino leguntur supra cap 49. Certe mullus hic locus pseudo-proi)hetis ibi recte memoratis propter Montanum et Priscillam ; reliqua autem superflua et άτοπz, quod miniine Fabricio observatum. GALEARD. e Immensus Pater, talis est et Filius, talis est et Spiritus sanctus. lisdem fere verbis in Symbolo quod vócamus Athanasianum : Immensus Pater, immensus Filius, immensus Spiritus sanctus. FABRic. f Alii. Pr;esenti capile Theodotum Trapezitam villelur tangere Philaster, auctorem Melcliisedecianorum, ut recle Laliuius annotavit. llic Melchi-edechuin Wurtutem Dei Chrislo superiorem esse docuit, quod de Christo sit dictum eum esse sacerdoteim iii a-teruum secundum ordinem Melchisedech; et Christus agat pro homiuibus, deprecator et advocatus ipsorum factus. Melchisedech faciat pro coelestibus Angelis atque Wirtutibus. Vide appendicem ad Tertii!liauum de Praescript. cap. ult., F p phanium et Damascenum hæresi 55, Augustinum et auclorem Prædesumati c. 54, Theodoretum lib. ii de Hæreticis fab. c. 6. Etiam nostruum infra c. 145. FABR c. » Numina quaedam diversa hominum. Ex Fpiphanio lv, 2, ubi traditur Mlel hisedecia uos nomina parentum Alelch.sedeci jactas-e, patris Ileraclæ, matris Asuaroth, vel Asteriæ. FABRic.

v.. -- --

[merged small][merged small][ocr errors]

Africa, qui et ita sentientes abjecti sunt ab Ecclesia A t exspoliasse carnem, et posuisse in solem æstimant,

catholica. LW. SELEUCI ET IIERMIAE HAERESIS DE I)E0 C0RP0RE0. Quæ est hæc vanitas a Galatarum, b Seleuci et Hermiæ hæreticorum? qui cum volunt Deum * esse corporeum, hylen etiam, id est, materiam mundi coaeteruam esse cum Deo asserunt, et materiam quidem elementorum, quæ est sine anima, irrationabilis scilicet, quæ facta est a Deo Palre per Filium ex nihilo , ut possit esse quæ ante non erat, • non ita accipiunt. Spiritum autem hominis, id est, animam non factam a Deo per Filium, sed d de terra esse aiunt : e malum * autem aliquando a Deo, aliquando esse a materia asserunt. Salvatorem autem in carne negant sedere ad dexteram Patris, sed

quia * dixit Propheta, cum nesciant quid dixerit : In sole posuit tabernaculum suum. Paradisum * visibilem affirmant h ex Platone, et isti vanitatibus servientes et animas hominum i de igne et spiritu esse aestimantes, isto baptismo non utuntur, propter verbum hoc, quod dixit Joannes Baptista : i Ipse vos baptizabit in Spiritu et igne (Marc. i, 8). k Isti angelos dicunt creatores esse animarum nostrarum , non Christum Salvatorem. Mundum autem istum infernum esse asserunt, et lúesurrectionem in filiorum procreatione hanc esse prædicant, quæ fit in humano geiiere quotidie, non illam immortalitatis futuram atque gloriosam annunliant exspectantes. LVI. PROCLIANITÆ. Alii sunt discipuli horum, qui * i Proclianitæ ap

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« PoprzedniaDalej »