Obrazy na stronie
PDF

Dei Filium in Lege et Prophetis nuntiatum anle, non credentes: b animam etiam immortalem habere hominem juxta Legem, non sentientes: solum autem hoc in corpore vivendum esse putantes, resurrectionemque futuram in procreatione filiorum, quæ in hoc sæculo fit quotidie, c hanc æstimantes, eamque prædicantes vanitatem ; insensatis quippe pecudibus comparati, ut scriptum est in Propheta :

Homo in honore constitutus non intellexit, comparatus pecudibus insensatis, et simi!is eis factus est (Psal. xlix, 12).

resurrectionem negautes, a Christum Dominum , A

VIII. NAZARAEI.' d Nazaræorum hæresis est, quæ Legem et Prophetas accipit, e carnaliter tamen vivendum a!firmat, omnemque justificationem in carnali observantia consistere suspicatur. f Crines etiam nutrientes capitis, omnemque virtutem justitiæ in eo putantes consistere, $ quasi a Samsone illo sibi hoc praesumentes judicii, quia Nazaræi vocabantur, a quo postea pagani fortes viros ex illius figura usurpantes, h Hercules nuncuparunt. IX. ESSENI. Esseni autem sunt, qui i Monachorum vitam

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ. dinensia num. 16; itemque Stephanus Morinus in B placet Ludovici Cappelli 0pera posthuma p. 426

[ocr errors]

seq. Sed et nomen ipsum congruit, nam Samson est

N w^w sol fortitudinis, et a Flavio Josepho expoiìitur igzvp6;. Et revera Ilermetem solem ésse, inquit Macrobius lib. 1. Saturnal. cap. 20 : vel ex momiine claret. 'Hpax)iis enim quid aliud est nisi "Hpas, id est aeris, zλάος, quæ porro alia aeris gloria est, nisi solis illuminatio , etc. Omitto quæ de Ilercule sole notarunt amplissimi doctissimique Viri Gisb. Cuperus in Harpocrate, et Jacobus Rhenferd, in explicatione nummi Phoenicii apud Joannem Clericum Ttom. XI Bibl. selectae p. 109 et seq. FABRIC. — Quasi a Samsone illo hoc sibi præsumentes judicii Nazaræi vocabantur. Sic etiam Basileensis editio ; al Parisiens. et Lngdun., quia Nazaræus vocabatur, quibus consentit Corb. cod. et certe hæc lectio faciliór et melior. De hoc Philastrii loco Barthius Advers. v, 46 : Mendosa sine dubio sunt hæc verba Philastrii. Illud enim, quia Nazaræus vocabatur, ex Evangelio ad illos Nazaræos arbitror pertinere quos semichristianos fuisse Humbertus testatur. Itaque auctor sim legendum' apud eum ut Christi aut Jesu benedictum nomen $equatur Samsonis illud typicum. Sed de hoc alius erit disputandi fortasse locus. Quid sibi velit criticus majorum gentium non capio. Non enim a Christo aut Jesu , sed a Samsone ipso pagani fortes viros ex illius figura usurpantes, Hercules nuncuparunt , quod ibi Philastrius subdit, et ex Huetio quoque notavit Fabricius.

GALEARD.

i Monachorum vitam. Neque uxores habuisse, nec servos, at communionem illis fuisse hoiiorum testatur Josephus xviii, 2, qui de vita Essenorum eopiosius disserit lib. II de bello Judaico c. 12, queniadmodum etiam Philo Apologia pro Judæis, èt libro Quod omnis probus liber. Josephi verba leguntur, el apud Porphyrium iv de abstin. et Eusebiiiim ix, 5, de præparat. Philonis apud Eusebium viii, 11 et 12. FAbitic.— Esseni sunt qui Monachorum vitam exercent. Esse nos Christianos agnoscit magnus Annalium pa

Philastrius etiam Epiphanium suum, ut solet, secu- D rens A. C. 64, n. 4, et 5. post alios tam veterés, exercent, escas deliciosas non sumentes, nec stu- A Trismegistus docuit, p0st bominuim omnipolentem,

tus, hoc nomen accipit. e Carnaliter. Hoc est tantum observando externos Legis ritus, quod supra noster hæresi 4 dixerat, secundum carnem solum vivere in Lege Domini. Sicque mox carnalis observantia nihil est aliud quam extérna illa, et intellecta ad litteram. f Crines nutrientes capitis. Hoc Nazaræis suis non impingit S. Epiphanius, et vereor ne præter rem Philasirius ad illos retulerit quæ memoria sua ipsi offerebat de devotis ta*> ex Numeror. vi. 8 A Samsone. Judic. xvi, 17. Confer qu;£ de fatalibus capili s Pherelai et Nisi Tzetzes Chiliad. 2, Hist. 37. h Hercules. Cæsum a Samsone Tamnatam eunte leonem leo Nemeæus ab Hercule interfectus refert, ut Dalilain (Jimphale, columnas duas Gazææ domus columnæ Gallitan;e, quæ Herculi meta itinerum fuerunt, ut ill;e Samsoni vitae terminus. Ilaec illustris Iluetius p. 556 Demonstral. Evangelicae. Adde si

quam recentiores qui de iis scripserunt, Novatoribus exceptis, eo quod, ait, Monachorum instituta summo odio prosequantur. Nota est quæstio, utrum ab Essenis Monachi ortum ducant; qua de re exslanl velitationes summa contentione habitæ inter Serarium, et Scaligerum, quorum uterque pro sua quisque sententia locum hunc Philasifii profert, Serarius quidem iii Trihæres. 10, Scaliger vero Elencho Trihæres. 51 , ubi Serarium castigat, quasi Philastrii testimonium minime integrum prodúxerit, sed profecto iinmerito; ultima enim verbà quæ ibi præterit, laudaverat supra cap. 4. extremo, ubi agit de Essenorum dogmatibus, vel institutis. Eos pórro aliquid e Christiana doctrina hausisse, sed in totum Christianos non fuisse, notavit Salmasius ad Solinum p. 431 : habebant enim præter cætera quæ Christianis moribiis convenirent, mutuum inter se amoreiu, castitaiis propositum, despectum opum , antelucanas preces, atque hujusmodi alia. Sed PliiJium in vestimentis gerentes, nec possidentes aliquid : lectioni autem et bonis operibus insistentes, a in locis etiam separatis habitantes, Christum autem Dominum, b Dei Filium non exspectantes, nec in I.ege atque Prophetis eum Dominum agnoscentes annuntiatum , sed ut Prophetam , aut justum liominem solum credentes, exspectant. X. HELIOGNOSTI. c Heliognosii, qui et Devictiaci dicuntur, solem adorantes, atque dicentes, solemw d scire omnia quæ Dei sunt : homines etiam non alium nisi solem illuminare, solemque eis præbere omnia nutrimenta : mom cognoscentes, quod in servitute positus cursum suum e peragrat a Deo Patre per Christum Dominum

in sancto Spiritii statutum quotidie, t de quo scrip- B

tum est : Qui dicit soli oriri, et oritur, et non oriri, et non oritur. Quem 8 Hermes ille vanus paganus

non alium nisi solem debere ipsummet homines adorare : qui cum h ad Celtarum provinciam perrexisset, ipse eos dignoscitur docuisse, atque huie errori ut succumberent, eisdem suasisse. Quem solem Judæi captivati adorabant, ut Ezeehiel propheta eosdem Judæos incusando condemnat et acrius i erimen majestatis declarat et arguit eonfestando, sieut seriptum est (Ezech. viii, 16). XI. RANARUM CULTORES.

Alii sunt j qui ranas eolunt, quas sub Pharaone per iram Dei tunc temporis Ægyptiorum k terra ciwamavit, ut putore Ægyptios 1 defatigarent, inque co scelere adhuc perseverant, putantes Dei iram ex hac observanlia posse placari.

XII. MUS0RITÆ.

* Musoritæ sunt quidam nomine, qui; sorices co

lunt, qui sub" Heli quoque sacerdote cum fuisset capta

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ.

[ocr errors]

° Peragrat. Al. peragat. Sed vulgatum illud quia in codd. editis reperiebám, el Philastro frequeniior in hujusmodi constructione indicativi usus est, prætuli. FAbRic. f De quo scriptum est. In libro Jobi ix,7, tantum alterum legitur : ό λόγων τὰ ἐλάφ, xai οὐκ άνατάλλει. Allerum fuit a Phila$tro âdjeciuiu ex Genes. 1, 5, 14 seq. et Hl Cor. iv, 6. Id. 5 Hermes. Nescio respexerit ne Philaster hæc verba qu:e leguntur in Ilermetis Asclepio sub exiremum : De adyto vero egressi, cum Deuin orare cœpissent, in ausirum respicientes crant. Sole etenim occidente, cum quis Deum orare voluerit, illuc debet respicere, sicut et sole oriente in eum qui subsolanus diciiur. Id. * Ad Celtarum. Caesari vi, 17, de bello Gallieo observatum a Celtis deum maxime Mercurium eoli, hujus esse plurima simulacra, hunc ferri omnium iuventoreum artium. Uhde non dubium est Paulo Perron9 in Antiquitatibus gentis et linguae Celtarum, p. 118, Herimetem etiam Celtis imperitasse : quod Praesenti Philastri loco diserte confirmari lætabundus fortasse vidisset, si in illum incidisset Wir eiarissimus. Diversum autem huuc Celtarum Hermetem ab illo Ægyptio, cui Asclepius et alia scripta tribuuntur, iion eredebat, vel non cogitabat Philaster eum hæc scriberet. Id. * Crimen majestatis. Divinæ scilicet læsæ, eultu exhibito Soli qui a Deo conditus est. Pulo respicia Philastro Ezechielis verba viii, 16, eu in extremo hujus seetionis exeidisse : Et ecce ipsi quasi snbsannantes. FAbfic. j Qui ranas colunt. Ranatitas Prateolus vocat, Philastrum auctorem appellans, nescio ex antiquiore hujus seriptoris codice, an ex suo ingenio. Suspicor /ios esse, inquit Colelerius, qui lege 5 Cod. de fiarre

[ocr errors]

Βαθραχάται) nuncupantur, est éniiii Bárbazo; rana. PhilaSier scripserit Ranoritæ. Id. * Terra emanavit. Exod. viii, 5, i£spivásra, ebulliet fluvius ranas. Id. 1 Defatigarent. lta recte Bochartus, tom. II ; Hierozoici, lib. v, e. 4, p. 675, pro defatigent, quod est in editionibus, Colelerius malebat defaiigaret seilicet terra. Non mirum autem , cultum ranarum in usu fuisse apud AEgyptios tot portentorum adoratores, quibus fanarum frequentia multum incommodi afferre potuit, potestque post Nili præcipue exundationem. Id. m Musoritæ. Nomen petitum a muribus, addita tantummodo terminatione qualis infra c. 20, Puteoritæ, et cap. 56, Ilermi9ritæ, Ip.

Arca Testamenti a ab Allophylis, atque ex ira Dei A tus Elias, iratus zelo divino propheta, quia non a

produxisset terra sorices, ut eorum fruges deperirent, admoniti a suis fecerunt aureos mures, atque eos cum arca el b sedibus aureis quinque remiserunt slalimque ab eis desiit * pestilentia. Legem iiaque, el Prophetas isli accipientes , non cognoscunt hoc d esse vanum el abominabile, quod ab universis contemnitur, et modis omnibus deridetur. XIII. e MUSCACCAR0NITÆ. Alii sunl qui f Muscam Accaron colunt in civitate dicta, ut in Regnorum libro scriptum est (IV Reg. i, 2, 16) : sicuti rex 0chozias Judæorum languens, miserat ad Museam $ in Accaroia civitatem, si sanus fieri p0sset de languore corporis, cujus causa bea

Deo salutem Judæorum rex sperare maluit, sed a Musca potius et Accaron civitate : iratus in hoc beatus propheta non eum evasurum, sed moriturum in lecto suo illico divino Spiritu pronuntiavit. XIV. TROGLO[)YTÆ. h Troglodytæ qui ita dicuntur, in Judæis, qui in speluueis habitantes abditis, idola colere non desinebant, ut ait i Ezechiel propheta, monsti ante Domino, quomodo in speluncis absconditis Seniores populi tenentes thuribula idolis sacrificabant, atque ea cæcis mentibus adorabant. XV. J IIÆRESIS DE FORTUNA COELI, Alia est hæresis in Judæis, quæ k Reginam quam

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ.

a Heli sacerdote. Ita scripsi ex l. Samuel. iv , B pensatio sequerelur, quam ad Muscam religionis Acca

cum in superioribus editionibus inepte esset Belo. FAbRic. b Ab Allophylis. Notissimum est hoc nomine in sacris liuteris veiiire Philistæos : cæterum universæ huic de poena Philistæorum narratioui illustrandæ conferendus est magnus Bochartus, l. iii, Ilierozoici c.34, quem tamen iiiiror, p. 1055, hos Philastrii Musoritas habere pro haerelicis Christianis, cum dicantur recipere Legem et Prophetas, non Evangelium. Quamquam fortasse nec Christiani nec Judæi usquam fùere hujusmodi hæretici, et ex Philistæorum facto hæreticos Plailastrium satis incogitanter pelere , ait Seldenus syntagm. 1 de Diis Syris c. 6. Id. c Sedibus aureis quinque. Muribus numerum nullum addit, secutus Græcam versionem I Sam. vi, 4. Et ex v. 18 constat non quinque tantum mures aureos datos, perinde ut quinque ἐδρας, sed tot quot in quiuque satrapiis Philistæorum essent civitates. Ut vero Hebraici codicis lectio v. 4 cum v. 18 conciJietur, dicendum est jussos a sacerdotibus dare tantum quinque etiam mures aureos pro numero satrapiaruiiì, sed deinde quo certius a mala lue liberareiiiur, pro singulis civitatibus singulos dare maluisse. Caelerum simulacra illa murium fuisse telesmatica et στοιχειωματικά , ut persuasum Joauni Gregorio cap. 8, 'Observationum, non videtur verisimilé, quia Philistæi non servarunt illa sibi, sed donaruni Israelulis. Credibilius nuda simulaera animalium quibus puniti erant, et simulacra partis affectæ, sive hæmorihoidibus , sive mariscis et ulceribus cancrosis, sive ut Flavio Josepho visum, dyseiiteria eu profluvio alvi laboraverint, muneris loco dedica§se, qualem morem apud alias etiam gentes, et apud Cliristianos quoque obtinuisse notat Jac. Philippus Thomasinus de donariis Weterùm cap. 35. FABRic. d Pestilentia. Generali vocabulo malum illud deuotat quo Deus Philistæos castigavit, de quo noliim

C

post eruditos interpretes, et Bocharti industriam, D

[ocr errors]
[ocr errors]

et Fortunam Coeli nuncupant, quam et a Coelestem A niciose paganæ servientibus, et omni populo ita di

[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

XVIII. HAERESIS [)E IDOLO MOLOCH ET • REMPIIAN. Alia est hæresis in Judæis, de qua b Dominus propleians incusabat eos, deque ea beatus Stephanus martyr increpabat dicens: Numquid immolationes et sacrificia mihi in deserto quadraginta annis obtulistis, domus Israel, dicit Dominus omnipotens, et nunc suscepistis * tabernaculum Moloch vestro et sidus Dei vestri Remphan d formas fictorum idolorum sculptilium (Act. vii, 42, seq., eae Amos. v, 27)? Propter quod dicit Dominus, transmigratione vos faciam captivari in Babylonis, atque e Persarum et interiora loca alia et arida, et in postrema terrarum omnium. XIX. IIAERESIS DE ARA TOPIIET. Sunt et ' qui aram collocantes ita dictam, Tophet,

A nomine alicujus, 8 in valle filii Ennon; ibidem suos

filios et filias Judæi, dæmoniis immolabant. De quibus dicit Dominus ' per prophetam Ezechielem : Ecce, fili hominis, vide quid facit populus Israel, iste filios et filias suas in valle Tophet immolat dæmoniis, quibus ego non mandavi hanc facere iniquitatem in Israel populo. XX. PUTEORITÆ. 1 Puteoritæ sunt qui puteos colunt, in altum fodientes, deque eis haurientes, quasi aquam salulis in ea sperantes aliquam, cum dicat Dominiis k per Prophetam monendo: Me dereliquerunt fontem aquæ vivae, et foderunt sibi lacus detritos, qui non possunt capere aquam salutarem. Quod ergo ante dicebat per Prophetam, in sua diviiia complebat i præsentia, dicens: 0mnis qui ex hac aqua terrestri biberit, rursum sitiei;

[ocr errors]

* Remphan. lta et in codicibus Irenæi, et in vulgata B lit mecum acquiescere. FAbric.

Latina versione, et passim hoc nomen scribiiur. Versio Græca LXX sepum, uti et quidam Graeci Actorum codices habent 'Pzty&v, quasi interpretes apud Amosum pro mt> legissent m^ In nominibus AEgyp

[ocr errors]

mum, Vossiumque de idololatria consulendi sunt C

viri clarissiini Samuel Petitus lil»ro et capite primo Variarum Lectionum; Joan. Spencerus libro iii de legibus Ilebr., p. 32, seq.; Joan. Braunius lil)ro quarto Selectorum sácroruiu, cap. 8, 9, 10; Campegius Witringa libro secundo Observationum, p. 24δ seq., et ui viri hujus (locti sententiam ad examen revocavit Henricus Muhlius in diss. secunda Apodixeos scripturari;r. Fabric. ' Tubernaculum Moloch. Nataxov et ταστόν, in quo adorabatur Ammoniuicuin Molochi simulacrum. Mo

[ocr errors]

alii solem cultum contendunt , licet Baal et Moloch videantur esse uomina generalia pluribus Diis coiumunia, ut Spencerus post Sam. Petitum non absurde ol)servavit. FABRic. d Formas fictorum dolorum sculptilium. Verba fictorum idolorum sculplilium , uti et alia quæ diverso charactere edi curavi. addidit Philaster de suo. Por

[ocr errors]
[ocr errors]

hæc appellatio, llinuoijuiu esse nomen proprium viri qui nomen valli huic dederit, licet pulclirè col.veuit loco, quod id a trix sive geuere deductum volunt. Ab eo Gehennæ appellatio, cujus ignes in sacris No. vi fœderis lil)ris pro suppliciis inferoi um sempiternis ponuntur. Est etiam morbi genus quod ol) £estus vehementiam ignis gehennæ dicitur in narratione Je transitum S. Eieutlierii episeopi Tormacensis. Fabri.

b Daemoniis immolabant. Itecte hoc loco Pliilastrius qui filios et lilias non tantum traducias ac iustratas per igneum, ut persuasum Maimonidi iii, 58, more Nebochim, sed etiaiu immolatas, hoc est igné crematas scribit. Vide Seldenum lib. 1 de Diis Syri§c. 6, Grotium ad Deut. xv iii, 10, et Greg. Michaëlis ad Gaffarelli Curiositates iuaulilas, p. 95 seq. et Spencerum ii, 10, de legibus Ilelyræoruiii; Epi-copium inst.

ro fictorum scripsi, pro eo quod habebant priores D Theolgg. p. 154; Jac. Geusii Victiiiia§ huiiiatias lib.

[ocr errors]
[ocr errors]

1, c. 11. FAbric. i Per prophetam Ezechielem. Prima tanlum verl)a leguntur Ezech. vim, quæ deinde sequunlur, petita sunt ex Jerem, vii, 51; postrenua Plulasler ipse ex ingenio suo adjunxit. FAbaic. * j Puteoritæ. Wocabulum a puteo eflictum, ut supra c. 12, Musoritæ a muribus. Mirum vero si proprie?,c. cepit Puilaster, quæ per allegoriam a projheia dicia sunt, propriamque h;eresim exinde confinxit. Fapa. * Per prophetam. Jerein. 11, 15, ubi per lacus le. tritos, dæuuonia et idola inlelligit Apollumaris in Catema ad lunc locum. Fabric. 1 Præsentia. Ita scripsi pro eo, quod Helmsta. diensis editio liabel)at, præscientia. Verba autem, quæ mox affert sunt Cliristi Joau. iv, 15. Fabaic.

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »