Obrazy na stronie
PDF

micas pelliceas, et induit Adam, et mulierem ejus. Illæ ergo tunicæ de pellibus erant ex animalibus sumptæ; talibus enim oportebat indui peccatorem. Igitur objectio quod Deo indecens esset pelliceas tunicas hominibus parare, potius quam 0rigeni, ejus sectatoribus tribuenda est (a); cui nt nonnulli occurrerent, dixerunt, pelliceas tunicas in eo Genesis loco significare arborum cortices; nam sicut animalium coria pelles dicuntur, ita et arborum cortices pelles appellantur. At Philastrius noster ad objectum diluendum aliam init viam; dicens pelliceas tuiiieas minime designare primorum parentum corpora, sed declarari hoc modo l)eum de potentia divina dedisse eis sapientiam, ut facerent sibi corporum indumenta. Quod autem ait hoc foco Philastrius, nempe septimo die accepisse Dominum terram de limo, et plasmasse eorumdem corpora, omnino idem est quod affirmaverat etiam cap. 97, ubi agit de imagine Dei m corpore humano : nam et ibi habet, quod septimo die dicit Scriptura de Adam : Et accepit Dominus terram de limo, et plasmavit hominem quem fecit; cum tamen aperte Scriptura dicat, I)eum die septimo nihil creasse, sed omnia opera sua die sexta absolvisse, septima autem ab omnibus operibus quievisse, ut bene notavit Fabricius ad eum locum (b), quamobrem opinionem Philaslrii vocat in-credibilem et repugnantem communi sententiae, utpote quæ opponitur Scriptoris sacri narrationi, qui disertis verbis contrarium affirmat. 26. Additur deinde in Corbeiensi ms., ad n. cix, alia heresis de die Epiphaniorum, qua statuebant nonnulli, ut Philastrius testatur, solum Natalem D0»mini celebrari debere octavo kalendas Januarias, non tamen diem Epiphaniorum; cujus sententiæ sectatores fuisse Donatistas olim in Africa, auctor est Augustinus Serm. 52 de Temp. qui est quartus de Epiphania : Merito istum diem numquam nobiscum hæretici Donatistae celebrare voluerunt, quia nec unitatem amant, nec Orientali Ecclesiæ, ubi apparuit illa stella, communicant. Fortasse etiam Philastrius adeo accurate utrumque diem distinguebat, et Natalem Domini, et adventum Magorum, dicens quod Salvator carmaliter omnia in se, et de se consummabat, ut et nasceretur viii kal. Jan. et appareret vi (supple scilicet sexto die ejusdem); et paulo post : dies festivitatis majores isti statuti sunt quatuor; primum in quo natus est, deinde in quo appa,uit, id est, xii dies post; ut Græcis succenseret, qui Magorum adorationem viii kal. Januarias eadem die cum, Dómini Natale recolebant, quemadmodtm pr0diu Menologium tam Sirleti, quam Basilii, apud Flopontinium in suis ad vetustius Oceidentale MartyroIogium annotationibus (c). Same Florentinius ipse pluril)us argumentis contendit (d), eadem die 25 De•anl)ris utrumque mysterium, Nativitatis Domini, et adventus Magorum, quamvis diverso anno, eve(a) Widesis Sixtum Sem. l. v. Bibl. Sanctæ Am

[ocr errors]

A nire potuisse; quo etiam fortasse colifert, quoduter. que dies festtis tam Natalis Domini, quam adventus, et adorationis Magorum, apud Orientales appellalus fuerit Epiphania, ut observat Macrins in Hierolexito; et Suidas Incarnationem ipsam Jesu Christi Epiph. niam vocet : Ertgåvstx, fi τοῦ Σωτίρος ἐμὸν Ἰησέx;. gro$ $a apxo; otxovog iz : Epiphania dicitur Salratori Tiostri Jesu Christi in carne æconomia. Itecte autem lioc locoPhilastrius Epiphaniæ nomine designat alrationem Magorum, quamvis alibi, nempe cap. 140, Ascensionem Domini Epiphaiiiam vocet, sicnti not. vit ad eum locum Fabricius (e), cui nos quoque comsensimus in Spicilegio (f); hic porro quatu r majores dies festos annuos assignat, scilicet Natalem Domini, Epiphaniam, tertio diem in quo passus est et resurrerit, B quarto in quo ascendit in coelum circa Pemtecostem; alibi vero cap. 141, octo festivitates enumerat quos Ecclesia catholica cognoscit et detinet, sed ferme eaedem sunt quas hic commemorat, additis tantum ibi jejunio quadragesimæ, et quarta Sabbati; de quibus vide si lubet notata a cl. Fabricio in eum locum (q), uti etiam quæ nos adjecimus in Spicilegio {h). Subdit postremo Philastrius, quod quidam diem Epiphaniorum baptismi, alii transformationis in monte que facta est, esse opinantur; quod profecto utrumque satis congruit, si vocis vim spectemus, quæ appar* tionem, seu manifestationem, signifieat ; utroque enim die apparuit, ac manifestatus est Dominus, et v€r Patris, et testimonio Joannis. 27. De cultris lapideis ad eircumcisionem adhiC bitis, de quibus Philastrius loquitur m. cxx rtd. Corl)eiensis, nonnulla diximus in Spicilegio; hic tantum observare lubet, Philastrium hoc loco peliinorum cultrorum usum rejicere, dicens quod facilis; ex hoc Judaei periclitari poterant quam curari; enm tamen alibi (i) locum Exodi adducens (Erod. iv, %), scribat quod Sephora uxor Mosis accepto calculo* cumcidit puerum ; et Jos. v, de quo hie agit Phihstrius, expresse dicatur : Fac tibi cultros lapidest, Sane utrum petra, an gladio ad circumcidenlum nsns fuerit Josua, plurima apud interpretes est quaeslio, * qua videndi Masius præcipue, el Drusins ad v Jés, -2, quornm mterque in petram potius, quam in £'** odium inclinat;immo sententiae huic Masiusetiam M*$ Maimonidis inter Judæos doctissimi calculum adjicil, U) qui duris silicibus usnm esse Josuam, non atmis gladiolis opinatur. Convenit qnoque scitissima illa, atque aptissima anagoge qua petra Ghristùs dicilur (I Cor. x), ut significaretur per Christim fiifiram circumcisionem cordis, ait Ambrosius Præf. in£pist. *l Galatas; licet hoc loco Philastriús petrinis etliris ri* cumcisos Judæos eum dicit, intelligi velit, a Gentilibus, eorumque durissimis mentibus, ac £ripideis quo ante fuerant impietati deditæ, postea vero credentes* r\() Vide ad cap. 149, notam præcedentisiiljuiiciam. (g) Not. De octo festivitatibus. (h) Vide ad cap. 444, notam præcedenti suljme* tam. Edit. (i) Cap. 118.

Domino factæ sunt, amissa mente lapidea, quolidie A librarios, quia exosam posteriori ætate Millenarii

circumcidi Judæos, id est Christi eis insinuari scientiam salutarem; quo in tropo Philastrius sibi consentientem habet Gaudentium, qui Tract. 2 Gentes ad Christum conversas lapides quondam durissimos vocat. Porro quo pacto saxeo cultro utentes Judæi ad circumcisionem, periclitari facilius potuerint quam curari, ut hic aflirmat Philastrius, fateor me prorsus ignorare cum multis; quin potius ferri vulnus atrox n;igis esse quam lapidis, illud indicare videtur, quod siliciorum cultrorum ad difficiliores sectiones magna sit commoditas, et aptitudo, ut pluribus tradit Stephamus Morinus Exercit. de Linguis part. ii, cap. 9, p. 290, et ferro lædi horreat balsamum, ait Plinius xii, 25, quare inciditur vitro, lapide, osseisre cultellis,

regni doctrinam ulterius describere nollent, idcirco filum abrnpisse : cum tamen, ut recte ait, Feiiardentius, malo huic medendum esset praemonitione aliqua, iion litura; atque adeo calamo, non scalpello.

§ W. De consilio et ordine hujus editionis.

29. Superest nunc ut de consilio et ordine editionis hujus pauca dicamus. Et consilium quidem nostrum illnd in primis fuit, ut Philastrii librum, qui primus in hac collectioiie locum tenet, quam maxime fieri posset, emendatum et integrum exhiberemus. Prodierant quippe jam inde plures Plrilastrii cditiomes, sed nulla ex iis emendata satis, aut exacta occurrebat, quin multis scateret mendis ; quáre ne

quod confirmat et illustrat Salniasius Exercit. Plinyn, B cessarium omnino videbatur ms. alicujus cod. sul)

cap. 55, p. 417. 28. Subdit dernum Philastrius n. cxxiii Corbeiensis ms. aliam h;eresim, ut ipse vocat, de avibus Eliæ ministrantibus, qua quidam opinantur, inquit, quod ei corvi sero carnes ad escam, et mane ptines attulerint. Hoc autem Philastrio displicet ; ait quippe, quod sanctus ac beatissimus propheta, non carnes edebat aliquando, qui omnem talem escam contempserut abstinendo voluntate ; cujus et causa tantæ dignitatis a Deo honorem meruit adipisci, ut in paradisum raperetur sublimis, ubi cuin sanctis omnibus collocaretur. Adjicit deinde : Nam si de pane quidem aliquis dixerit, rationis interdum est quod ei corvi attulerint : de carnibus autem incongruum reperitur. Profecto corvi panem

dumtaxat afferebant Paulo, ut narrat Hieronymns in C

Vita; et Malvenda locum istum vertens, ubi de corvis Eliam pascentibus agitur (a), panis tantum meminit. At panem et carnem habent tum llebraicus textus, tum versio LXX, III Reg. xvii, panemque et carnem memorant versiones cæteræ omnes ; itniiio pafiein et earnes ad Eliam delatas agnoscit etiam Basilius insignis abstinentiæ patronus hom. 5, in divites avaros, et cum Basilio Augustinus Serm. 146 de Temp. Fuit porro Judaica traditio, cibos a corvis Eliæ oblatos, ex ipsa Acliabi mensa , angelorum ministerio desumptos fuisse; idque bis in die faetum a eorvis expresse narrat sacer textus : corvi quoque deferebant ei panem et carnes mane , similiter panem et carnes vesperi (III Reg. xvii, 6); quamvis Pliilastrius carnes

sidium, cujus ope Philastrii textus restitui, ac sanani posset. Porro spes mobis certa propemodum facla fuerat ex Galliis, Corbeiensis ms. varias lectiones obtinendi ; quae cum diutius in longum ducerent, et typographicum propositum esset moræ Iongioris impatiens, cditis exemplaribns animum adjicere, iisque ad rem promovendam uti opus fuit. Editio quidem Basileensis a Joamne Sicardo procurata anno a Christo nato 1528, qua tunc primum Philastrius lucem aspexit, cæteris melior atque emendatior apparebat ; Ilelnstndiensibus nempe quæ annis postea 1611, 1621, excusæ fuerant, ac proinde iis quoque quæ post Basileensem , in Bibliothecis Patrum P;irisiensibus , Coloniensi, ac Lugdunensi prostabant. At cum no. vissimam ómnium a cl. viro Joan. Alberlo Fal)iicio anno 1721 Hamburgi vulgatam, pluribus in locis ab eo emendatam , ac genuinae lectioni restitutaim esse constaret, eam nobis tamquam omnibus aliis meliorem ac præstantiorem , exprimendam proposniihus. Accedebat quod Fabricius ipse ad Hamburgensem editionem ad ornandam, Basileensi editione se praeeipue usum esse aflirmabat (d); quare utriusque editionis éonsensum habentibus , ubi deessent mss. codices, parum aut nihil præterea desiderandum esse videbatur, cum insuper Fabriciana editio tot tantisque esset a doctissimo viro annotationibus illustrata et aucta. Curaverat interea eminentissimus cardinalis Quirinns, ut posteriores ejusdem Fabricii in Philastrium Curæ Amburgo ad nos mitterentur, ne quod

vespere tantiim ad Eliam allatas ineminerit : Sunt D summi viri &τοστασμάτιον editioni huic nostrae FAbaicii exhiberetur, textu editionis Hamburgensis A sim utrumque exemplar, Hamburgense nempe, ac

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]

ubique expresso; in quo si quod vitium occurreret, quod Corbeiensis ms. ope tolli posset, id lector curatum inveniret in Spicilegio. Subdunlur ejusdem JoAN. Alberti FABRicii NOTÆ PosthUmae Ad PhilAstruuM ; ex quibus quanta , et quam multiplex fuerit summi hujus viri lectio, lector facile perspiciet. In iis describendis notantur paginæ utriusque editionis tam Ilamburgensis, quam nostræ, ut facilius loca inveniri possint; easque habes pag. 147 hujus Brixianæ editiouis, una cum epistola Ilermanni Samuelis Reimari ad emiiuentissimum cardinalem Quirinum missa. Accedunt postmodum pag. 152, vAruae lectioNEs iN philAstaluw , ex ms. Corbeiensi, una cum epistola D. Joannis Rawerdy monachi Benedictini ad eumdem Ementissimum cardinalem Quirinum; in quibus repræsentandis Lectorem monitum voluimus, expressam adamussim fuisse ms. Corbeiensis lectionem, retentis etiam erroribus ipsis ac mendis, ne quid fidelitali deesset. Ilis subjungitur Spicii eGiUM nostrum ad Notas cl. viri Joan. Alberti Fabricii, in quo præcipuum, ac uberiorem locum obtinent emendationes ex ms. Corbeiensi desumptæ ; cum enim, ut jam dictum est, variæ lectiones hujus codicis serius ad nos delatæ fuerint, eo scilicet tempore quo omnia ad editionem parata erant, immo potius cum editio hæe ipsa incoepta jam esset; idcirco aliter tum pnblicæ utilitati,in restituendo Philastrii textu, tum etiam privatis ty

pographi rationibus consuli non potuit. Porro iniquus C

profecto sim, quem æquum judicem industriæ suæ in recensendo Philastrio Fabricius ipse appellavit (a), si quidquam summi viri, ac de Philastrio non solum, sed de litteris omnibus optime meriti famæ, aut lab0ribus detractum velim (b). Præclara sunt, ac prope innumera quæ ipse Philastrio præstitit; ut non propterea si quid intactum adhuc, aut non satis emaculatum reliquit, hoc æquo jure aliquis ei vitio vertat. Verum cum ea sit lex, ut in antiquorum scriptis recensendis et emendandis semper aliquis posteriori diligentiæ pateat locus; idcirco veniam hanc petimus, damusque vicissim, ut liceat cuique in eadem palæstra versanti, de iis quæ a prioribus secus observaua, vel dicta sunt, senteiitiam suam candide ac

nostrum conferentibns patebit : in reliquis expressimus fere semper editionem Hamburgensem, paucis admodum immutatis, in quibus Basileensis edilio Ilamburgensi præstare visa est. Scripturarum sylla. bum quæ a Philastrio afferuntur, concinnavit Rei, Antonius Guelfi Brixianus, Euinentissimi cardinalis Quirini eleemosynarius, cujus operam in conferendis etiam variis. lectionibus, ac proinde in hac tola editione perpolienda numquam mihi defuisse, hoc loco libenter testatum volo.

§ VI. Operum S. Philastrii variæ editiones.

Primum Philastrius lucem aspexit an. 1528, um cum Lanfranci libello adversus Berengarium per Jo. B Sichardum editus. Quam editionem inseculis Heliustadiensibus, el quæ in Bibliothecis PP. Parisiensibus, Coloniensi et Lugdunensi prostant, meliorem et emendatiorem Galeardus deprehendit. Praesentiüe. mum sæculo{a. 1721, Jo. Alb.. Fabricius in ed. Hamburgensi non codicibus quidem, sed ingenio praeclare ei opitulatus est et eruditissima annotatione lucem affudit. Instructissima deinde a. 1738 prodiit Galeardi editio textum Fabricianum exhibens, sed nolis Fabricianis posthumis et ms. Corbeiensis varielale el emendationibus locupletata, in qua primum etiam sex capitibus, quibus usque dum caruerat Philastrius, auctus et absolutus est. Fabricii textum itidem relinuit, codicis Corb. variantibus textui statim suljectis et sex capitibus, quæ ex eodem accesseranl locis suis insertis, Andr. Gallandius, cui novissima hujus auctoris debetur editio. SAECUl0 xwi. 1528. Basileæ, in-8°. Philastrii episcopi Brixiensis llæreseöv catalogus. Cuiadjectus est eruditissimus libellus Lamfranci episcopi Canthauriensis de Sacramento Eucharistiæ adversus Berengarium. Nunc f& cens editi. Sichardus, quem hos libellos in lucem produxisse diximus, idem , qui Antidotum contra omnes haeres* eodem plane anno prodire jussit, epistolam nuncupatoriam ad Balthasarem electum coadjutorem Constantiensem (Postulatum Ilildesheimensem, Episc0pum Maltensem Cæsareæ Mai. Oratorem et vicecalcellarium) dat. Basil. 26 Novembr. anno fö*

simpliciter proferre; quæ quidem sentiendi libertas D perscripsit, in qua se scriptis hisce veterum edendis desit, cum anno superiore Trevirim visendarum A docteque et apposite ubique explicatus. Superesse fa

in deteriorem partem trahi non solet, nisi ab hominibus parum candidis et veritatis parum amantibus.

In hac porro editione illud sedulo curatum est, ut

vitiosam interpunctionem restitueremus, quod pas

(a) Præf. ad Philastr. (b) ln hac novissima et, ut speramus, omnium perféctissima editione, eruditissimi Galeardijlucubraiiones ad unitatem et methodum, quia ab utraque, necessitate typographica , aberrare coactus est, hoc modo reducenlur : Ao Wariantes lectiones codicis Sangermanensis sinulis columnis ordine subjacebunt, litterulis ad eas ectorem revocantibus concordantes. 2o Quotquot ex supra dicto codice Fabricianæ editioni capità accessere, textui suo loco interserentur,

dolorem, quem ex sæculi, per similes hæreses comcussi, calamitate capiat, ulcisci significat. Inlerim incertos nos de chartis, unde Philastrium protra* rit, sivit; quamquam conjecturæ fortassis locusnom

ita ut cum rerum tum numerorum seriei continuandæ inserviant. 3° Notæ Fabricii posthumæ, prioribus ejusdem annotationibus coaptatæ atque iiitermixtæ, lexlum continenter illustrandum comitabuntur. 4° Quidquid notarum in Spicilegio ad calcem suæ editionis collegit Galeardus, eodem ordine qu" Fabricianæ sub textu rite disponentur. 5° Singulis notis, ne qua confusio irrepat, aut* ris nomen ascribetur. Epp.

veterum bibliothecarum gratia adiisse testatur, ubi occasio ipsi nata sit in honorem Balthasaris præfatione hac litandi. Textus simpliciter descriptus est indiculo rerum memorabilium præmisso. 1539. Basileæ,.... in-8o. S. Plìilastrii ep. Brix. Hærese&v catalogus cum incerti scriptoris recentis supplemento et cxiv sententiis Patrum de officio verorum rectorum Ecclesiæ Dei, et apospasmatio ex epistola Nicephori Chartophilacis ad Theodosium Monachum de ligandi solvendique potestate. 1575. Paris., ap. Mich. Sonnium, in-fol. S. Philastrii catalogus Hæreticorum in tomo W Bibl. PP. Bign. A589. Parisiis, in-fol. Philastrii episc. Brix. de llæresibus liber, in tomo IV Bib. PP. Bign. ed. secundæ. saecul0 XVII. 1611. Helmstadii, per Jac. Lucium, in-4°. S. Philastrii catalogus Hæresium pene omnium cum supplemento incerti auctoris, editore. Jo. a Fuchte. 1618. Colon. Agripp., in-fol. Philastrii liber de Hæresibus, in tomo IV Bibl. PP. 1621. Helmstadii, per Jac. Lucium. in-4°. Repetita Fuchtiana. 1644. Parisiis, imp. trium bibliopol. in-fol. Philastrii de Hæresibus liber, in tomo IV Bibl. PP. hujus et quæ an. 1654 in titulo gerit. 1676. Helmstadii,... in-4o. Repetitio altera Fuchtianæ ed. A677. Lugduni, apud Anissonios, in-fol. S. Phila

tetur pauca adhuc loca, in quibus optaret lucem a codicibus mss. : « Et spem mihi aliquando manu exarati exemplaris ex Italia obtinendi fecit illustris Gisb. Cuperus, inquit, sed interjecto tempore iterum monuit, spem illam omnem evanuisse. Itaque solis editionibus, Basileensibus imprimis standum mihi fuit, quod tamen in recensendo hoc scriptore præstiterim, libenter feram æquos et eruditos æstimare judices, Paulum imprimis Gagliardum, canon. Brix. quem Philastrii et Gaudentii editionem moliri paulo serius ex Diario Veneto Eruditorum Italiæ didici. Titulos capitum, licet a quovis alio quam ab ipso Philastrio appositos, et interdum minus aptos, nolui omittere : cæterum appendicem sive supplementum

B recentis scriptoris, cum parum accuratum sit et nul

lius auctoritatis, prætermisi, additurus ejus loco libellum de hæresibus, quem sub Ilieronymi nomine Claudius Menardus edidit. Sed nundinis occupantibus opto illum Pseudo-llieronymi libellum separato dare volumine, aliosque breves veteres de hæreticis scriptores illiadjungere præmittereque dissertalionem oppositam errori ac præjudicio eorum, qui hæresibus Christianorum earumque multitudine ac varietate ita se patiuntur offendi, ut de veritate ipsa religionis indignius hinc irreverentiusque sentiant. , Post praefationem subjicitur Wita S. Philastrii per S. Gaudentium, nimirum sermo illius in anniversario die solem. nitatis ejus (xiv annis post obitum Philastrii) habitus;

et testimonia quædam superiorum editorum de eo,. ' '

surii liber de Hæresibus, in tomo V Biblioth. Max. C dem. Notæ textui subjacent multa ad illustrandas

PP. p. 701-726. Saeculo xVlil. 1721. Hamburgi, sumptu Theod. Christoph. Felgeneri, in-8o. S. Philastrii ep. Brix. de llæresibus liber cum emendationibus et notis Jo. Alb. Fabricii additisque indicibus locupletissimis. Quamquam nulli suppetebant Fabricio libri mss. solisque fidendum erat editionibus veteribus, non parum tamen emendatior hic apparet Philastrius

auctorissententias lectione abundantes, nonnumquam criticæ. 1758. Brixiæ, ex typogr. Jo. Mariæ Rizzardi. S. PIIj. lastrii Brixiæ episcopi de Hæresibus liber cum into. gris notis Jo. Alberti Fabricii. Accesserunt Varia. Lectiones ex ms. cod. Corbeiensi et Pauli Galeard; canon. Brix. Specilegium : in Ang. Mar. Quirini coIlectione vet. PP. Brixianæ Ecclesiæ p. 1-185.

JOAN. ALBERTI FABRICII
AD LIBRUM S. PHILASTRII DE HÆRESIBUS

PRÆFATIO
ANNO 1721 EDITIONI HAMBURGENSI PRÆMISSA.

Minime pœnitet me horas quasdam recensendo D μηνείαι, vel hallucinationes qualescumque, aut erro

atque illustrando S. Philastrii libello impendisse, aiitiquissimi post Tertullianum, quem de hæresibus inter Latinos habemus Scriptoris. Waria ex illo didicisse me profiteor, doctrinamque et zelum Doctoris pii et Christum amantis non possum non amplecti et commendare : licet jam olim pulchre observatum a S. Augustino, atque inde a multis est, inter hæreses ab ipso proscribi hinc inde non pauca, quæ hæreses non sunt, sed vel tapspPATROL. XJI.

res, si modo errores, sunt enim capita quædam
(pauca tamen illa) in quibus hæc ipsa quam haereseo,
arguit sententia, verior etiam videtur.
Pauca itidem adhuc sunt loca in quibus optarem,
lucem a codicibus mss. et spem milii aliquando manu
exarati exemplaris ex Italia obtinendi fecit illustris
vir Gisbertus Cuperus, sed interjecto tempore iterum
monuit spem illam omnem evanuisse. Itaque soli,
editionibus, Basileensibus imprimis, standum milli
35

fuit, quid tamen in recensendo hoc scriptore præstite- A storgii. Philastro etiam sunt qui ascribunt Acla SS.

rim libenter feram æquos et eruditos æstimare judices, Paulum imprimis Galeardum eanonicum Brixiensem, quem Philastri, et Gaudentii editionem moliri paulo serius ex Diario Veneto eruditorum Italiæ didici. Titulos capitum, licel a quovis alio quam ab ipso Philastrio appositos, interdum umimus aptos, nolui omiutere : cæterum appendicem sive supplementum recentis scriptoris, cum parum accuratum sit et nullius auctoritatis, prætermisi, additurus ejus loco libellum de hæresibus quem sub Hieronyuai n0mine Claudius Menardus edidit. Sed mundinis occupantibus opto illum Pseudo-Iiieronymi libellum separato dare volumine, aliosque breves veteres de hæreticis Scriptores illi adjuugere, præmittereque Jissertationem oppositam errori ac præjudicio eorum qui hæresibus Christianorum, earumque multitudine ac varietate ita se patiuntur offendi, ut de veritate ipsa religionis indignius liuc irrevereilliusque sentiant. Praeter huncce librum de Hæresibus, Philastrio nostro tribuitur vetus Latina Epistolæ S. Barnabæ Interprelalio, quæ Philastri nomen præfert in ms. codice Corbeiensi, pro quo in Actis Sanctorum ad 41 Junii tom. II, p. 460 el 4ô7, male excusum Philo

[ocr errors]

Faustini et Jovitæ apud Surium et Bollandum 15 Febr. nec non Acta S. Afræ virginis et martyris Brixiensis in Actis Sanctor. 24. Maii. Sed utraque hæc longe alterius ac multo recentioris esse Scripto. ris, attentus et peritus leetor hand dubitabit. Nomen origine Latinum qui volunt, non diversum putant a filiusfro quod pro privigno positum, sed recentiore ætate notarunt Cangius et ad Codicem Legum antiquarum Fridericus Lindenbrogius p. 1400, Fulbertus Carnotensis epistola 35 : Si quis filiastrum aut filiastram suam ante episcopum ad confirmationem tenuerit, separetur ab uxore, et alteram non accipiat.At Græcis auribus Philastrius pulchrius et verius sonat amantem siderum, quo nomine fuit etiam Philastrius R monachus Studita, a quo circa A. C. 1540 institutum Constantinum Harmenopulum refert Nic. Comnemus Papadopoli in Prælusionibus Mystagogicis pag. 143. Ex monumentis et testimoniis Weterum quae subjeci, non evidenter ac certo colligere licet quo tempore ex hac vita discesserit Episcopus Brixieusis: at nihil vicissim ol)jici posse video sententiæ Wirorum doctorum, qui non ultra annum a Christo nat0 388 aiunt vitam produxisse. Vale.

[merged small][merged small][ocr errors]

Aussitât que jai scu que Votre Eminence avvii besoin C avec éclat le premier siège de l'Eglise. Ce som/ les

des Variantes Legous de notre manuscrit de Philastre, je me suis chargé avec empressement de ce petit travail. Ce qui m'a porté à cela, monseigneur, est la haule esuime que j'ai toujours conserrée pour la solide piété et la profonde érudition de Votre Eminence, qui m'étonnoit et que j'admirois en Elle il y a vingt-huit ans, lorsque j'étudiois à Saint-Denys en France, j'ai souvent eu l'hommeur de la voir, aussi bien qu'à SaintGermain et à Saint-Remiy de Reims. Je suis bien persuadé, monseigneur, que Votre Eminence n'a aucune idée de moi, parce que m'étamt pour lors qu'un écolier, je ne méritois pas som attentiom, au lieu que je ne me lassois point de l'entendre parler sur toutes sortes de matiëres, tant il y avoit à profiter. C'est par ces premières impressions, monseigneur, et par ces sentimens d'estime et d'admiration que je me suis toujours intéressé d'une manière toute particulière à tout ce qui regardoit Votre Eminence que je n'ai jamais perdue de vue, et que j'ai été comblé de joie, lorsque je l'ai vue revétue de la pourpre romaine et entrer dans le sacré college, dont £lle fuit présentement Tornement, aussi bien que Phonneur et la gloire de Pordre de S. Benoist, et que je ne désespère pas de la voir um jour remplir

a Hic codex idem ille Corbeiensis mouasterii Co

dex est, cujus meminit Fabricius in Præfat. ad Philastrium edit. Hamb., ubi eum Corbeiensem V0cal,

væuv que je fais, momseigneur, pour Votre Emineiice, ce sont aussi ceuae de motre congrégation et de nos sipérieurs qui sont pleins de vénération pour Elle, et qui ne négligeront jamais riem pour mériter Thonncur de sa protection. Je souhaite, monseigneur, que Wolre Eminence soit contente des Variantes que j'ai Thommeur de lui envoier : je les ai faites avec toute I'exactitude possible. Elle trouvera sic chapitres qui manquent dans l'imprimé. Il seroit à souhaiter que le ms. [üt plus correct, car quoi qu'il soit parfailement bien écrit, et du ix* ou siècle, il s'y trouve bien des fautes de copiste : mais il suffit de scavoir que Votre Emineiice se donne la peine de revoir cet ancien auleur, pour élit assuré de le revoir paroitre dans toute sa pureté, Je me D trouverai heureuae, monseigneur, si mon petit tratail peut lui étre utile, d'autant plus que je ne Tai entrepri que pour lui donner des marques de mon attachement, de la vénération et du plus profond respect atec lequfl j'ai l'liomneur d'éure, Momseigneur, de Votre Eminence Le très humble, etc. De S. Germain des prez, le 14 février {757.

[ocr errors]
« PoprzedniaDalej »