Obrazy na stronie
PDF
[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small]

PARERE Fati discite legibus,
Manásque Parcae jam date supplices,
Qui pendulum telluris orbem
Iäpeti colitis nepotes.
Vossi relicto mors vaga Taenaro
Semel vocarit flebilis, heu! morae
Tentantur incassúm, dolique;
Per tenebras Stygis ire certum est.
Si destinatam pellere dextera
Mortem valeret, nonferus Hercules,
Nessivenematus cruore,
AEmathiájacuisset Oetà.
Nec fraude turpe Palladis invidae
Vidisset occisum llion Heetora, aut
Quem larva Pelidis peremit
Ense Locro, Jove lacrymante.
Si triste fatum verba Hecatéia
Fugare possint, Telegoni parens
Vixisset infamis, potentique
AEgialisoror usa virgå.
Numénque trinum fallere si queant
Artes medentām, ignotáque gramina,
Non gnarus herborum Machaon
Eurypylicecidissethastā:
Laesisset et necte, Philyreie, .
Sagitta Fchidnae perlita sanguine;
Nec telate fulménque avitum,
Caese §. genitricis alvo.
Tuque, O alumno major Apolline,
Gentis togatae cui regimen datum,
Frondosa quem nunc Cirrha luget,
Et mediis Helicon in uudis,
Jam praefuisses Palladio gregi
Lætus, superstes; mec sine gloria;
Nee puppe lustråsses Charontis
Horribiles barathri recessus,
At fila rupit Persephone tua,
Irata, cum te viderit artibus,
Succóque pollenti, totatis
Faucibus eripuisse mortis,
Colende Praeses, membra, precor, tua
Molli quiescant cespite, et extuo
Crescant rosae calthaeque busto,
Purpureéque hyacinthus ore.
Sit mite dete judicium AEaci,
Subrideátgue Etnaea Proserpina;
Intérque felices perennis
Elysio spatiere campo.

In 2uintum Novembris. Anno AEtatis 17.

JAM pius extremä veniens Iácobus ab arcto Teuerigenas populos, latéque patentia regua Albionum, tenuit; jāmgue inviolabile foedus Sceptra Caledoniis conjunxerat Anglica Scotis:

* This ode, is on the death of doctor John Goslyn, master of Caius College, and king's professor of medicine at Cambridge; who died while a seeond time vice-chancellor of that university, in October, 1626.

Pacificăsque novo, felix divésque, sedebat
In solio, occultique doli securus et hostis:
Cúm ferus ignifluo regnans Acheronte tyrannus,
Eumenidum pater, athereo vagus exul Olympe,
Fortè per immensum terrarum erraveratorben,
Dinumerans sceleris socios, vernásque fideles,
Participes regni post funera moesta futuros:
Hic tempestates mediocietaëre diras,
Illic unanimes odium struit inter amicos,
Armat et invictas in mutua viscera gentes;
Regnáque oliviferă vertit florentia pace:
Et quoscumque videt purae virtutis amantes,
Hos cupit adjicere imperio, frandāmgue ina-
gister
Tentat inaccessum sceleri corrumpere pectus;
Insidiásque locat tacitas, cassésque latentes
Temdit, utincautos rapiat; ceu Caspia tigris
Insequitur trepidam deserta per avia prædam
Nocte sub illuni, et somno nictantibus astris:
Talibus infestat populos Summanus et urbes,
Cinctus caerulea fumanti turbine flammae.
Jāmgue fluentisonis albentia rupibusarva
Apparent, et terra Deo dilecta marino,
Cui momen dederatuuondam Neptunia proles;
Amphitryoniaden quinon dubitawit atrocem,
AEquore tranato, furiali poscerebello,
Ante expugmatae crudelia saecula Trojae.
At simul hanc, opibúsque et festà pace bea.
tam,
Aspicit, et thingues donis Cerealibus agros,
Quàdque magis doluit, venerantem numina veri
Sancta Dei populum, tandem snspiria rupit
Tartareos ignes et luridum olentia sulphur;
Qualia Trinacrià trux ab Jove clausus in Etta
Efflat tabifico monstrosus ob ore Tiphaeus.
Ignescunt oculi, stridétoue adamantinus orde
Dentis, ut armorum fragor, ictæque cuspide
cuspis.
“Atque pererrato solum hoe lacrymabile mundo
Inveni,” dixit; “gens harc mihi sola rebellis,
Contemtrixque jugi, mostráque potentior arte.
Illa tamen, measiquicquam tentamina possunt.
Nonferethoc impune diu, monibit inuita.”
Hactenus; et pices liquido matat ačre pennis:
Quà volat, adversi praccursant agnine venti,
Densantur nubes, et crebra tonitrua fulgent.
Jāmgue pruinosas velox superaverat Alpes,
Et tenet Ausoniae fines; a parte sinistră
Nimbifer Appenninus erat, priscique Sabini,
Dextraveneficiis infamis Hetruria, nec non
Te furtiva, Tibris, Thetidividet oscula dantem;
Hinc Mavortigenae consistit in arce Quirini.
Reddiderant dubiam jam sera crepusculaloeem,
Cúm circumgreditur totam Tricoroniferurbem,
Panificăsque deos portat, scapulisque virorum
Evehitur; praeeunt submisso poplite reges,
Et mendicantúm series longissima fratrum;
Cereaque in manibus gestant funalia caeci,
Cimmeriis nati in tenebris, vitāmgue trahentess
Templa dein multis subeunt lucentia taedis,
(Vesper erat sacer iste Petro) fremitusque ca-
nentām
Saepe tholos implet vacuos, et inane locorum.
Qualiter exululat Bromius, Bromiique catera,
Orgia cantantes in Echionio Aracyntho,
Dum tremit attonitus vitreis Asopus in undis,
Et proculipse cavă responsatrupe Cithaeron.
His igitur tandem solennimore peractis,
Nox senis amplexus Erebi taciturua reliquit,

Praecipitésque impellitequos stimulante flagel
Captum oculis Typhlonta, Melanchaetémaue fe-
roCem,
Atque Acherontao prognatam patre Siopen
Torpidam, ethirsutis horrentem Phrica capillis.
Interea regum domitor, Phlegetontius hæres,
Ingrediturthalamos, neque enim secretus adulter
Producit steriles mollisine pellice noctes;
At vix compositossomnus claudebat ocellos,
Cúm niger umbrarum dominus, rectárque si-
lentåm, -
Praedatórque hominum, falsā sub imagine tectus
Astitit; assumptis micuerunt tempora canis,
Barba sinus promissa tegit, cineracea longo
Syrmate verrit humum vestis, pendétgue cu-
cullus
Vertice de raso; et, ne quicquam desitad artes,
Cannabeo lumbos constrinxit fune salaces,
Tarda fenestratisfigens vestigia calceis.
Talis, utifama est, vastá Franciscus eremo
Tetra vagabatur solus per lustra ferarum,
Silvestrique tulit gentipia verba salutis
Impius, atque lupos domuit, Libycósque leones.
Subdolus attali Serpens velatus amictu
Solvit in has fallax ora execrantia voces;
“Dormis, nate? Eliamne tuos sopor opprimit
artus?
Immemor, O, fidei, pecoramgue oblite tuorum!
Dum cathedram, venerande, tuam, diademáque
triplex, -
Ridet Hyperboreogens barbaramata sub axe;
Dümque pharetrati spernunt tua jura Britanni :
Surge, age; surge, piger, Latius quem Caesar
adorat,
Cui reserata patet convexijanua coeli,
Turgentes animos, et fastus frange procaces,
Sacrilegique sciant, tua quid maledictio possit,
Et quid Apostolicae possit custodia clavis;
Et memor Hesperiae disjeetam ulciscere classem,
Mersâque Iberorum lato vexilla profundo,
Sanctorāmgue crucitot corpora fixa probrosa,
Thermodoontéâ nuperregnantepuellá.
At tu sitenero mavis torpescere lecto,
Crescentesque megas hosti contundere vires;
Tyrrhenum implebit numeroso milite pontum,
Signāque Aventino ponet fulgentia colle:
Relliquias veterum frauget, flammisque cre-
mabit;
Sacráque calcabit pedibus tua colla profanis,
Cujus gaudebant soleis dare basia reges.
Nectamen hunc bellis et aperto Marteläcesses;
Irritus ille labor: tu callidus utere fraude:
Quaelibet haereticis dispomere retia fas est.
Jāmgue ad consilium extremis rex magnus aboris
Patricios vocat, et procerum de stirpe creatos,
Grandaevösque patres, trabea canisque verendos;
Hostu membratim poteris conspergere in auras,
Atque dare in cineres, nitrati pulveris igne
Ædibus injecto, quâconvenere, sub imis.
Protinús ipse igitur, quoscumque habet Anglia
sidos,
Propositi, factique, mone: quisquamnetuorum
Audebit summi non jussa facessere Papae?
Perculsósque metu subito, castique stupentes,
Invadat vel Gallus atrox, vel savus Iberus.
Saecula sicillic tandem Mariana redibunt,
Tūque in belligeros iterum dominaberis Anglos.
Et, nequid timeas, divos divásque secundas
Accipe, quotgue tuis celebrantur numina fastis.”

| Dixit; et, adscitosponens malefidus amictus,

[ocr errors]

Fugit ad infandam, regnum illaetabile, Letheu.
Jam rosea Eoaspandens Tithonia portas
Vestit inauratas redeuntilumine terras;
Moestāque, adhuc nigri deplorans funera nati,
Irrigatambrosiis montana cacumina guttis:
Càm somnos pepulit stellatae janitor aulae,
Nocturnos visus et somnia grata revolvens.
Est locus aeternå septus caligine noctis,
Vasta ruinosi quondam fundaminatecti,
Nunc torvi spelunca Phoni, Prodotaeque blin-
guis,
Effera quos unopeperit Discordia partu.
Hie inter caementajacent, praeruptáque saxa,
Ossa inhumatavirüm, ettrajectacadavera ferro;
Hic Dolus intortis semper sedet ater ocellis,
Jurgiáque, et stimulisarinata Calumnia fauces,
Et Furor, atque viae moriendi mille videntur,
Et Timor, exanguisque locum circumvolat Hor-
Perpetubque levespermuta silentia Manes [ror;
Exululant, tellus et sanguine conscia stagmat.
Ipsi etiam pavidilatitant penetralibus antri
Et Phonos, et Prodotes; mullóque sequente per
antrum, [umbris,
Antrum horrens, scopulosum, atrum feralibus
Diffugiunt sontes, et retrò lumina vortunt:
Hos pugiles Roma per secula longa fideles
Evocat antistes Babylonius, atque ita fatur.
“Finibus occiduis circumfusum incolit acquor
Gens exosamihi; prudens Natura negavit
Indignam penitàs nostro conjungere mundo:
Illuc, sic jubeo, celeri contendite gressu,
Tartareoque leves disilentur pulvere in auras
Etrex et pariter satrapae, scelerata propago: -
Et, quotguot fidei caluere cupidine verae,
Consiliisocios adhibete, operisque ministros.”
Finierat; rigidicupidè paruere gemelli.
Interea longo flectens curvamine coelos
Despicit aetherea Dominus qui fulgurat arc
Vanáque perversae ridet conamina turbac,
Atque sui causam populi volet ipse tueri.
Esse ferunt spatium, quâ distatab Aside terrá
Fertilis Furope, et spectat Marcotidas undas;
Hicturris posita est Titanidos ardua Famae,
AErea, lata, sonans, rutilis vicinior astris
Quam superimpositum vel Athos vel Pelion
Ossae. [nestrae.
Mille fores aditàsque patent, totidémgue fe-
Ampláque per tenues translucent atria muros;
Excitathic varios plebs agglomcrata susurros;
Qualitor instrepitant circum mulctralia bombis
Agmina muscarum, aut texto perovilia junco,
Dum Canis asstivum coeli petit ardua culmen.
Ipsa quidem sommā sedet ultrix matris in arce;
Auribus innumeris cinctum caput eminet olli,
Queis somitum exiguum trabit, atque levissima
captat .
Murmura, ab extremispatuli confinibus orbis.
Nectot, Aristoride, servator inique juvencae
Isidos, immitivolvebas lumina vultu,
Lumina non unquam tacito mutantia somno,
Lumina subjectas late spectantia terras.
Istis illa solet loca luce carentia sæpe
Perlustrare, etiam radianti impervia soli:
Millenisque loquax auditāque visāque linguis
Cuilibet effundittenerara ; veráque mendax
Nunc minuit, modo confictis sermonibus auget.
Sed tamen a nostro meruisti carmine laudes,
Fama, bonum quo mon aliud veracius ullum,

[graphic]

Nobis digna cani, mec te memoråsse pigebit
Carmine tam longo; servatiscilicet Angli
Officiis, vaga diva, tuis, tibi reddimus aequa.
Te Deus, aeternos motu qui temperatignes,
Fulmine praemissoalloquitur, terráque tremente:
“Fama siles? An te latet impia Papistarum
Conjurata cohors in mêque meðsque Britannos,
Etnova sceptrigero caedes meditata Iacoboro
Nec plura; illa statim sensit mandata Tonantis,
Et, satis ante fugax, stridentes induit alas,
Induit et variis exilia corpora plumis;
Dextra tubam gestat Temesaeo ex aere sonoram.
Necmora, jam pennis cedentes remigatauras,
Atque parum est cursu celeres praevertere nubes:
Jam ventos, jam solis equos, post terga reliquit:
Et primö Angliacas, solito de more, per urbes
Ambiguas voces, incertàque murmura, spargit:
Mox arguta dolos, et detestabile vulgat
Proditionis opus, necnon facta horrida dictu,
Authorésque additsceleris, nec garrula caecis
Insidiis locastructasilet; stupuere relatis
Et paritērjuvenes, paritēr tremuere puellae,
Effoetique senes paritēr; tantaeque ruinae
Sensus ad actatem subito penetraverat omnem,
Attamen interea populi miserescitab alto
AEthereus Pater, et crudelibus obstititausis
Papicolām; capti poenas raptantur ad acres:
At pia thura Deo, et grati solvuntur honores;
Compita laeta focis genialibus omnia fumant;
Turba choros juvenilis agit: Quintôque No-
vembris
Nulla dies toto occurritcelebrator anno.

In obitum Pratsullis Eliensis”. Anno MEtatis 17.

Admuc madentes rore squalebant genae,
Et siccanondum lumina
Adhuc liquentis imbre turgebant salis,
Quem nuper effudi pius,
Tum moesta charo justa persolvirogo
Wintoniensis Praesulis.
Cúm centilinguis Fama, proh! semper mali
Cladisque vera muntia,
Spargit per urbes divitis Britanniae,
Populàsque Neptuno satos,
Cessisse morti, et ferreis sororibus,
Te, generis humani decus,
Qui rex sacrorum illā fuisti in insula
Quaenomen Anguillae tenet.
Tunc inquietum pectus irá protinús
Ebulliebat fervida,
Tumulis potentem saepe devovens deam:
Nec vota Naso in Ibida
Concepit alto diriora pectore;
Graiasque vates parciús
Turpem Lycambis execratus est dolum,
Sponsámque Neobulen suam.
At ecce! diras ipse dum fundo graves,
Et imprecor neci necem,
Audisse tales videor attonitus sonos
Leni, sub aurá, flamine :
“Caecos furores pone; pome vitream
Bilémoue, et irritas minas:

• Nicholas Felton, bishop of Ely, died Octob. 5, 1626, not many days after bishop Andrews, before celebrated.

Quid temere violas nonnocenda numind,
Subitoque ad iras percita ?
Non est, ut arbitraris elusus miser,
Mors atra Noctis filia,
Erebóve patrecreta, sive Erinnye,
Vastóve mata sub Chao :
Astilla, coelo missa stellato, Dei
Messes ubique colligit;
Animàsque mole carneå reconditas
In lucemetauras evocat:
Ut chm fugaces excitant Horae diem,
Themidos Jovisque filiae;
Et sempiterniducit advultus Patris:
At justa raptat impios
Sub regna furvi luctuosa Tartari,
Sedésque subterraneas.”
Hancut vocantem laetus audiwi, citè
Foedum reliqui carcerem,
Wolatilésque faustus inter milites
Ad astra sublimis feror:
Wates utolim raptus ad coelum senex,
Auriga curräsignei.
Non me Boötis terruere lucidi
Sarraca tarda frigore, aut
Formidolosi Scorpionis brachia;
Nonensis, Orion, tuus.
Praetervolavifulgidi solis globum,
Longèque sub pedibus deam
Vidi triformem, dum coèrcebatsuos
Fraenis dracones aureis.
Erraticorum siderum per ordines,
Per lacteas vehor plagas,
Velocitatem saepe miratus novam ;
Donec nitentes ad fores
Ventum est Olympi, et regiam crystallinam, *
Stratum smaragdis atrium.
Sed hic tacebo ; naum quis effariqueat,
Oriundus humano patre,
Amoenitates illius loci o Mihi
Satestin aeternum frui.

Naturam non pati senium 3. *

HEU, quâm perpetuis erroribus acta fatiscit
Avia mens hominum, tenebrisque immersa pro-
fundis
Oedipodioniam volvit sub pectore noctem :
Quae vesana suis metiri facta deorum
Audet, et incisas leges adamante perenni
Assimilare suis, nullóque solubile saclo
Consilium fati perituris alligat horis :
Ergöne marcescet sulcantibus obsita rugis
Naturae facies, et rerum publica mater
Omniparum contracta uterum sterilescetabævo!
Et, sefassa senem, malê certis passibus ibit
Sidereum tremebunda caput? Numtetravetustas,
Annorumque aeterna fames, squalórque, situs.
ue,
Sidera vexabunt? An et insatiabile Tempus
Esuriet Coelum, rapiétgue in viscera patrem?
Heu, potuitne suas imprudens Jupiterarces
Hoc contra munissenesas, et Temporis isto

3 This was an academical exercise, writtenin 1628, to oblige one of the fellows of Christ's College, who having laid aside the levities of poetry for the gravity and solidity of prose, imposed the boyish task on Milton, now about ninetes years old.

Exemisse malo, gyrösque dedisse perennes?
Ergo erit ut quandoque sono dilapsa tremendo
Convexitabulataruant, atque obvius ictu
Stridat utergue polus, superāque ut Olympius
aulá
Decdat, horribilisque retectà Gorgone Pallas;
Qualis in AEgaeam proles Junonia Lemnon
Deturbata sacrocecidit de limine coelif
Tu quoque, Phoebe, tui casus imitabere nati;
Praecipiti curu, subitāque ferere ruiná
Pronus, et extincta fumabit lampade Nereus,
Et dabit attonito feralia sibila ponto.
Tunc etiam aerei divulsis sedibus Haemi
Dissultabit apex, imóque allisa barathro
Terrebunt Stygium dejecta Ceraunia Ditem,
In superos quibus usus erat, fraternâque bella,
At Pater Omnipotens, fundatisfortiàs astris,
Consuluit rerum summae, certóque peregit
Pondere fatorum lances, atque ordine summo
Singula perpetuum jussit servare tenorem.
Wolvitur hinc lapsu mundi rota prima diurno;
Raptat et ambitos sociá vertigine coelos.
Tardior haud solito Saturnus, et acer utolim
Fulmineum rutilat cristatā casside Mavors.
Floridus aeternum Phoebus juvenile coruscat,
Nec fovet effoetas loca per declivia terras
Devexo temone Deus; sed, semperamică
Luce potens, eadem currit per sigma rotarum.
Surgit odoratis paritēr formosusab Indis,
AEthereum pecus albenti quicogit Olympo,
Manè vocans, et serus agens in pascua coeli;
Temporis et gemino dispertit regna colore.
Fulget, obitçue vices alterno Delia cornu,
Caeruleåmque ignem paribus complectitur ulnis.
Nec variant elementa fidem, solitóque fragore
Lurida perculsas jaculantur fulmina rupes.
Nec per inane furit leviori murmure Corus,
Stringit et armiferos aequali horrore Gelonos
Trux Aquilo, spirātaue hyemem, nimbósque vo-
lutat.
Ut'que solet, Siculi diverberatima Pelori schá
Rex maris, et raucá circumstrepit aequora con-
Oceani Tubicen, nec vastā mole minorem
Ægaeona ferunt dorso Balearica cete.
Sed neque, Terra, tibi saeclivigor ille vetusti
Priscusabest, servátaue suum Narcissus odorem,
Etpuer ille suum tenet, et puer ille, decorem,
Phoebe, tuásque, et, Cypri, tuus; necditior olim
Terra datum sceleri celavit montibus aurum
Conscia, vel sub aquis gemmas. Sic denique in
aevu in
Ibit cunctarum series justissima rerum;
Donec flamma orbem populabitur ultima, late
Circumplexa polos, et vasti culmina coeli ;
Ingentigue rogo flagrabit machina mundi.

De Ides Platonică quemadmodum Aristoteles intellerit.

Dicroe, sacrorum praesides memorum deae;
Tūque, O noveni perbeata numinis
Memoria mater, quaeque in immenso procul
Antro recumbis, otiosa HEternitas,
Monumenta servans, etratas leges Jovis,
Coelique fastos, atque ephemeridas Deûm;
Quis ille primus, cujus ex imagine
Natura solers finxit humanum genus,
Fternus, incorruptus, acquavus polo,
Unasque et universus, exemplar Dei?

Haud ille Palladisgemellus innubas
Interna proles insidet menti Jovis;
Sed quamlibet natura sit communior,
Tamen seorshs extat ad morem unius,
Et, mira, certo stringitur spatio loci:
Seu sempiternus ille siderum comes
Coeli pererrat ordines decemplicis,
Citimúmve terris incolit lunae globum :
Sive, inter animas corpus adituras sedeus,
Obliviosas torpet ad Lethes aquas:
Sive in remotá fortè terrarum plagă
Incedit ingens hominis archetypus gigas,
Et diis tremendus erigit celsum caput,
Atlante major portitore siderum.
Non, cui profundum caecitas lumen dedit,
Dircaeus augur vidit hunc alto sinu;
Non hunc silente nocte Pléiones nepos
Watum sagaci praepes ostendit choro;
Non hunc sacerdos novit Assyrius, licet
Longos vetusti commemoret atavos Nini,
Priscúmque Belon, inclytûmque Osiridem.
Non ille, trino gloriosus nomine,
Ter magnus Hermes, ut sit arcani sciens,
Talem reliquit Isidis cultoribus.
Attu, perenne ruris Academidecus,
(Haec monstra situ primus induxti scholis,)
Jam jam poetas, urbis exules tuæ,
Revocabis, ipse fabulator maximus;
Autinstitutor ipse migrabis foras.

Ad Patrem.

Nunc mea Pierios cupiam perpectora fontes
Irriguas torquere vias, totamgue per ora
Volvere laxatum gemino de vertice rivum;
Ut, tenues oblita sonos, audacibus alis
Surgat in officium venerandi Musa parentis.
Hoc utcunque tibigratum, pater optime, carmen
Exiguum meditatur opus; nec novimus ipsi
Aptius a nobis quae possunt mumera donis
Respondere tuis, quamvis nec maxima possint
Respondere tuis, nedumut par gratia donis
Essequeat, vacuis quae redditur arida verbis.
Sed tamen haec nostros ostendit pagina census.
Et quod habemus opum chartà numeravimus
istã,
Quae mihi suntnullae, quisi quas dedit aurea Clio,
Quas mihisemoto somnipeperere sub antro,
Et nemoris laureta sacri Parnassides umbrae.
Nec tu vatis opus divinum despice carmen,
Quo nihil aethereos ortus, et semina coeli,
Nil magis humanam commendatorigine mentem,
Sancta Promethèae retinens vestigia flamma.
Carmen amant superi, tremebundaque Tartara
carinen
Imaciere valet, divösque ligare profundos,
Ettriplici duro Manes adamante coercet.
Carmine sepositi retegunt arcana futuri
Phoebades, et tremulae pallentes ora Sibyllae:
Carmina sacrificus sollemmes pangit ad aras,
Aurea seu sternit motantem cornua taurum ;
Seu cam fatasagax fumantibus abdita fibris
Consulit, et tepidis Parcam scrutatur in extis.
Nos etiam, patrium tunccum repetemus Olym-
Eternaeque mora stabunt immobilis a vi, [pum
Ibimus auratis per coeli templa coronis; -
Dulcia suaviloquo sociantes carmina plectro,
Astra quibus, geminique policonvexa, sonabunt
Spiritus et rapidos qui circinat igneus orbes,

« PoprzedniaDalej »