Obrazy na stronie
PDF
ePub

placet “, Hierosolymam contendit, Rufinus autem A Hieronymus non solum ut respuere se Origenis Alexandriam repetiit. ibique sex annos in consortio hæreses omnibus testatum faceret, S. Epiphanio et institutione Didymi et aliorum tunc Alexandriæ (Origenis et Joannis adversario) adhæsit, sed per florentium doctorum versatus est, Origenisque in- monachos etiam Bethleemiticos, quod monasgenium adamare cæpit, tametsi non omnem ejus terii unius conditor esset Epiphanius, in partes doctrinam amplexatus videri debet.Rediit Hierosoly- ejus pertrahebatur. Rufino autem, cui per seplem mam, si cum Fontanino calculum ponereinstitueris, fere annos cum Joanne familiaris consuetudo interanno 377; hic enim sextus currebat a primo ejus in cesserat, quique ab eodem haud dubie presbyter Ægyptum adventu", rediitque eo animo, ut totum ordinatus erat, non temere licebat ab eo revelli. Lise deinceps vitæ monasticæ traderet, cellulasquein- tigatum est utrinque animis infestis, aliis alia suppehabitavit in monte Oliveti, quæ ab aliis etiam quam- tente irascendi causa. Nam Epiphanius tanquam Oriplurimis monachis frequentabantur. Hierosolymisin genistam Joannem insectari ; Joannes ordinatione varias adjacentes regiones ad visendos eximios viros Pauliniani fratris Hieronymi in presbyterum ab excurrit, fortasse etiam Alexandriam iterum cum Epiphanio in paræcia sua fucta juri suo inique deMelania, quam circa idem tempus Ægyptum teten- tractum esse, urgere; Hieronymus non vanam omdisse constat. Dein plures annos cum Melania in nino fuisse suspicionis de Origenis hæresiin se exfaomnis generis hominibus illuc pietatis causa adven

B

miliaritate cum Rufino aliquando subnatæ causam tantibus liberaliter excipiendis impendit. Interea stomachari, idque impense dolere, quod hominem Hieronymum ipsum et amicos veteri ac diuturna amicitia sit prosecutus, qui occulte hæresibus desnecessitudine copulatos mutuoque alrerius videndi ponsum habuisset animum. Addita est indignationi desiderio, dum propius invicem admoverentur, sus- huic fomes epistola ab Epiphanio de ordinatione aliepensos, mira quædam casuum et eventuum con- no loco a se facta ad Joannem Hieros. scripta, quam nexio identidem distraxit, non aliter ac si occulta Hieronymus in Eusebii Cremonensis Græci sermonis aliqua vis hac ipsa divisione animorum con- ignari gratiam inque privatos usus ut homini in mojunctioni prospexisset, quam ruptam iri ipsorum nasterio suo versanti latinam reddiderat, sed quæ congressibus præsentiret. Nam cum primum in Pa- furto ablata ad Rufinum pervenerat eique occasiolæstinam Rufinus adventasset, adhuc in eremo de- nem dederat in interprete si non malignitatem regebat Hieronymus, sed litteras amicitiæ veteris, prehendere, certe desiderare veritatem.Hieronymus quam Aquileiæ olim strinxerant, testes anno 373 autem ægrius hoc pati, quod Rufinus hæreseos ac æstate media ab llieronymo script is ibidem recepit. dogmatum perversionis insimulatus nihil respondere Dum in Ægypto litteris operam navaret Rufinus, ali- Causus sit : interpretem laceraret, de syllabis calumnia. quandiu Antiochiæ Hieronymus substiterat, unde retur et totam defensionem sui putaret, si tacenti deConstantinopolim profectus erat eo ipso tempore quo traheret. Interclusus erat ad animos reconciliandos fortasse Rufinus ad breve tempus, si Rubeo assen- aditus, cum pro se quisque pænam ab altero posceseris, Palæstinam repetierat. Reverso denique anno ret, et dolum sibi a conciliaturis metueret. Hinc 385, post tres annos integros Romæ traductos, Hie- frustra a Theophilo Alex. et Archelao Palæstinæ ronymo, nullum est dubium quin Hierosolymis comite pax inter eos tentata, inseditque per trienobviam sibi facti pristinæ pietatis ac ofliciorum me- nale spatium hic rancor animis . Quo auctore moriam instauraverint, nunc ad breve tantum dura- tandem extinctum sit diuturnum illud dissidium, turam.

haud liquet. Id constat, Hieronymum ac Rufinum Prima discordiæ semina inter ipsos sparsit Ater- more solemni in Anastasi, templo Hierosolymitano, bius quidam, qui Hierosolymam perlatus Rufinum post sacrificium missæ in gratiam rediisse, illumque tanquam Origenis commenta sectantem carpsit, ea- Rufinum nullius erroris compertum agnovisse. demque criminatione Hieronymum tanquam Rusini amicum ct Origenis laudatorem traduxit. Tunc pri

Pace rerocata, revertendi in Occidentem cura Romum alienatior a Rufino factus est Hieronymus. Mox

finum invasit. Profectus est a. 597, mense Augusto (a. 394) uterque in causam Epiphanii Salaminis

Dvel Septembri. Discedentem Hieronymus pace inviepiscopi et Joannis Hierosolymitani involvitur. Nam

cem data et accepta prosecutus est ". Romam non

Anno 373 cadenti vel appetenti aut currenti ad. an. 380, vel insequentem inceptum aut adultum etiam an. 374 de Rubeis cap. 7, assignat. Pendent mansisse statuat. Hinc negotii vel Melaniæ visendæ nimirum hæc ex diversa anni emortualis Athanasii causa in Palæstinam profectum ponit,atqueinde alle notatione. Nimirum Fontaninus dicto loco et pecu- ra vice in Ægyptum rediisse ac tandem aliis insumpliari etiam dissertatione Historiæ Aquileiensi litt. tis annis ante annum 385 remeasse Hierosolymam. subnexa mortem Athanasii an. 372, 11 Maii afligit, • De Rubeis, cap. 9, n. 6, p. 65. Baronii sententiam tuitus, Rubeus contra laudatæ d Permultorum ea sententia est non solum, sed dissert. cap. 4, 5 et 6, nova discussione facta, anno cum Melania in Italiam hoc anno Rufinum rediisse: 373 ascribendam docet.

ita Fontaninus, Baronio et Pagio consentiens. At plu"Octennium, interposito aliquo intervallo, in Ægy- rium auctoritate, inter quos Lebrunus etiam in Vita. pto eum degisse, Rubeus ex codice Guarneriano Paulini, reditum Melaniæ an. 402 illigant, quam contendit, ejusque rationes ita subducit, ut prima plane sententiam argumentis novis astruit de Rubeis vice Alexandriam an. 375 repeliisse ibique usque c. 10, p. 70.

continno appulit, sed ad monasterium Ursei Abbatis A amicis speculatoribus, quæ Rufinus procuderat, in loco Pineti, in agro Romano devertit. Ibi tum transmissa erant, et vixdum absoluta ea et Aproplurimi rerum Orientalium curiosi et scriptorum avidi niano inscripta cum amicis qui Hieronymi maxime circumsteterunt, percontantur, narranti auscultant, verbis læsi erant, Rufinus communicaverat: cum postremo, ut Græca Latine sibi legenda reddat, flagi- duo jam illius Apologice libri contra tria istius volutant. Erat inter hos ipse abbas Urseius, cui percon- mina nondum plena, sed summatim tantum accepta tanti quænam in Oriente monachorum esset obser- prodeunt. Horum exemplar Aquileiam per negotiavatio, quæ instituta servarentur, cum respondisset torem transeuntem perlatum biduoque tantum conBasilii, efflagitari se ab eo magnam ab Occidentali- cessum brevem Rufino responsionem extorsito. Si· bus gratiam ei habitum iri pollicente si vit, ut Latini- mul integros Apologiæ libros Hieronymo legendos tate eam donaret.Similiter Macarius,monasterii istius mittit. Reddita fuisse videnturan. 402.Eodem certe monachus, ut Fontanino visum, seu Romæ degens, anno mense Martio vel Aprili, tertium Apologiæ liut Rubeus contendit, Pamphili Apologiam Origenis brum Hieronymus effudit, licet pridem a Chromatio ab eo impetrat, quam Romæ,quo a. 397 exeunte esset commonefactus ut contentioni Christianorum vel ineunte 398 se contulerat, transtulit, addito de animos offendenti silentio finem imponeret. Quid suo pro fide sua vindicanda libello de Adulterationeli- quod ad Augustinum adeo tanquam moderationis brorumOrigenis.Cumque in Pamphili Apologia Ori- Bguæ testem postremam hanc Apologiam misit, Rufigenis libros de Principiis identidem laudari obser- niana maledicta, quo nomine ejus Apologiam vocat, vasset Macarius, iterum Rufinum rogavit ut Koma- in Africa studio ipsius dudum perlata esse ratus.Ad nis auribus accommodaret. Nec in hoc quidem quæ ille, « nescire se quæ scripta maledica super quanquam prævideret quantum sibi invidiæ confla- nomine ejus Africam pervenerint, contabuisse autem turus esset hac obsequendi facilitate, morem ei ge- dolore, et timore obriguisse legentem quæ illis malerere recusavit, sed primun duo priores edidit atque dictis respondisset:exanimatum iri si in manus suas, in præfatione haud dixerim bona fide an invidip forte venirent, quæ a Rafino tam esfrenata libidine in declinandæ causa. Rufini auctoritatem prætendit, sejacta nuntiasset.» Cum an. 400 Theophilus Alexanquod iu præfatione ad homilias duas Origenis in drinus episcopos ad exstirpandam hæresim provocas. Canticum canticorum tam magnificede auctore locu- set; Anastasius etiam et,impulsu ejus, Mediolanenses tus esset, ut cuivis legendi ejus desiderium com- etAquileienses episcopi Origenis dogmata damnarant moveret et plurima se ipsum posthac translaturum At Anastasius, cui, cum ipse Romam proficisci non promisisset. Interea evenit quod metuerat. Ingen- potuisset, brevem fidei suæ Apologiam Rufinus misetes per totam urbem rumores suborti,æstusque plane rat, ejus causam a causa Origenis plane diversam in turbinem editis duobus posterioribus libris cessit.

С

deprehendit, testatusid in litteris ad Joannem HieSed quod longe pejus Rufino accidit, Pammachius et rosolymitanum datis; in quibus, cum aperte Orige

, Oceanus, schedas Rufini imperfectas et nondum expo- nem damnas set, Rufinum tunc demum se damnare litas, ut forte de manu exciderant,ad Hieronymum ta- scribit, si assensum istis quæ interpretatus sit præcito auctoris nomine, ut postmodum ille contendit, buerit, quod ad Dei, non hominum judicium censet transmiserant. Simul novam librorum de Principiis remittendum. Nihilominus in extrema epistola proversionem ab eo expetunt . Eodem tempore Rufinus, cul se a communione sua babere Rufinum signinuntio de obitu matris accepto, Aquileiam proficisci ficat, et hanc ipsam epistolam cum altera, quæ instituit: ad Hieronymum id perscripsit litterisque periit, in rem suam interpretatus erat Hieroformalis a papa Siricio acceptis via mediterranea per nymus, unde neutram pro vera agnoscere voluit Mediolanum eo contendit". Aquileiæ imprimis con- Rufinus. Tandem, reducla cæli serenitate, totus suetudine et benevolentia Chromatii episcopi recrea- scribendis aut de Græco traducendis libris vacavit, tus est. Num vero ab eodem Aquileiensi Ecclesiæ plurimamque partem sciptorum intra septennium, aggregatus sit, cum a Joanne Hierosolymitano pre- quod adhuc Aquileiæ transegit , confecit. Aquileia sbyter monasticæ professionis esset ordinatus,nemo an.408 relicta, in monasterium Pineti iterum conpro certo affirmaverit. Interea litteræ Hieronymi, D cessit, ibique alterum de Benedictionibus patriarchaquibus Rufinianis respondebat, a Pammachio et rum librum, quem Paulino post primum Aquileia Oceano interceptæ erant; alias, quas ad ipsos dede- ipsi transmissum pollicitus erat, absolvit ,Romam rat, in quibus Rufini præfationem refutabat et alie- deinde perrecturus. Ingruentibus autem Romæ barnum seabOrigenis dogmate testabatur,una cum nova baris, profugo Piniani cætui adjunctus eodem anno librorumde Principiisversione,Romæ circumferebant in Siciliam transfretavit. Ibi in conspectu vastata Ab Aproniano Aquileiam transmissæ ad responden- cum cæteris regionibus ab Alarico Calabriæ aliquot dum Rufinum permovent, cui responsioni ab an. Origenis libris, homiliis scilicet in Numeros, quas 399 usque ad an. 401 insudavit. Carptim ei ab Donato alicui inscripsit, et Cantico canticorum, in

Cap. 12, p.84. • Ex calculo Rubei paulo ante Siricii obitum, qui secundum Baronii sententiam an. 398, Febr. 22, secundum Pagium die 26 Novemb. accidit, Romam

pervenit, ac integrum pene annum ibi commoratus, Aquileiam mense Augusto vel Septembri adiit.

* Hæc epistola nunc quidem intercidit. Non per biduum exaratam esse potuisse Hieronymus objecit. Piniani gratiam, extremas vires insumpsit, tandem- A Versio Josephi operum, non Rufini, sed Ambrosii. que animam in amicorum complexibus anno 410 Commentarii in Lxxv priores Davidis psalmos. reddidit.

in Oseam, Joelem, Amos.

Vita sanctæ Eugeniæ. $ 2. Scripta.

Libellus de Fide brevior.

Libellus de Fide fusior. Longe maxima pars operum Rufini versionibus librorum Græcorum Latinis conficitur. Quæ de suo

III. DUBIA. scripsit exiguo numero constant. Utriusque autem generis elenchum , quemadmodum a Fontanino, qui Originis Homiliæ vii in Matthæum. de iis accuratius egit, concinnatus est, dabimus.

Homilia i in Joannem.

Ejusdem de Maria Magdalena. 1. OPERA SINCERA.-1. Scripta propria.

de Epiphania Domini; in Latinum con

versæ. Dissertatio de Adulteratione librorum Origenis. Benedictionum yii patriarcharum explanatio.

IV. DEPERDITA.
Apologia , seu Invectivarum libri duo adversus
Hieronymum.

B Epistola ad Hieronymum, in qua hujus prima Apo

logia confutatur. Apologia pro fide sua ad Anastasium pontificem. Historiæ ecclesiasticæ libri duo, scilicet x et XI

Epistolæ ad Aniciam Falconiam Probam. post Historiam Eusebianam.

Librorum aliquot e Latino in Græcum sermonem Historia eremitica, sive Vitæ Patrum vulgo sub

conversio. Hieronymi nomine editæ.

$ 3. Ediliones. Explicatio Symboli.

Iniqua plane auctoris optimi et scriptorum ejus, 2. Verba e Græca in Latinam Linguam.

maxime ex quo arte typographica libri multipliBasilii Magni Regula.

cari et ornari consueverunt, fortuna fuit. Nam in Ejusdem Homiliæ octo.

communi illa , quæ versus finem sæculi xv obtiLiber unus Apologiæ Pamphili pro Origine; in quo

nebat, librorum ecclesiastici potissimum argumenti

imprimendorum æmulatione,in qua vix pauci fuerunt Sententiæ adversus Mathematicos. Origenis libri quatuor Περί Αρχών

insigniorum auctorum , quibus non honos suus habiEjusdem Homiliæ xvii in Genesin.

tus esset, solus Rufinus tamen exsors et absquemu.

nere mansit. Atque ut collectiones taceam, quarum XII in Exodum.

Cuna demum eaque et manca et supposititiis libris inxviin Leviticum. XXVIII in Numeros.

terpolata exeunte sæculo xvi facta noscitur, ne sinXXVI in Josue.

gulis libellis quidem vel hoc vel sequentibus sæculis Ix in Judices.

opera aliqua impensa est. Ex quo autem a. 1580 i in I librum Regum.

Laurentius de la Barre opuscula quædam Rufini proiv in Cantica canticorum.

tulit, uno amplius et dimidio sæculo cessatum fuit, Tomi XV in libros decem di

donec celeber Hieronymi editor Dominicus Vallarsius stincti in Epistolam D. Pauli ad Romanos.

novæ et integræ editioni manum admoveret, cujus Gregorii Nazianzeni opuscula decem , nempe:

tomus I Veronæ 1745 prodiit , alter vero etiam Apologetici liber unus. De Epiphaniis. De Lumi

nunc, quantum quidem nobis compertum , desinibus. De Fide liber unus. De Nicæna Fide, Pen

deratur *. Minus invidiæ versionibus ejus Latinis tecoste et Spiritu sancto. De Semelipso ex Agro re

scriptorum Græcorum adhæsit, quæ et ab initio verso. De Dictis Hieremiæ. De Reconciliatione et

pene apud Occidentales Græci sermonis ignaros Unitate Monachorum. De Grandinis vaslatione. De

magni æstimatæ sunt, et recentiori ætate benevoArianis.

lentiores expertæ sunt Christianæ sapientiæ stuSixti Pyhagoræi Sententiæ.

D diosos. Quid quod tanta in eum insolentia usa fuerit Evagrii C. Sententiæ ad monachos.

fortuna, ut Historia ejus eremitarum sub Hieronymi Ejusdem Sententiæ de Apathia.

ipsius nomine vigesies et amplius intra sæculum imliber ad Virgines.

pressa et in complura aliarum linguarum idiomata Clementis Romani Recognitiones.

translata sit. Quæ cum ita sint, in recensendis opeEusebii Historiæ ecclesiastica libri decem.

rum Rufinieditionibus ita pergemus, ut primum quæ Anatolii Alexandrini Canon paschalis.

collectionibus comprehensa fuerint vel ex propriis

ejus scriptis aut perperam ei tributis cum singulatim II . SUPPOSITITIA e ALIENA.

excusa, tum aliorum operibus permista habeantur ,

deinde Historiæ ecclesiasticæ itemque eremiticæ Versio Origenis Homiliarum in Lucam non Rufini, eorumque , quæ de Græco vertit , editiones refecui ascribitur, sed Hieronymi.

ramus.

[ocr errors]

9

[ocr errors]

* Hodie etiam tomo altero caret editio Vallarsiana, EDIT.

[ocr errors]

SÆC. VX.

A xisse videantur. » Recusum est deinde cum omnibus

Erasmianis non modo, sed et aliis fere omnibus Cy1468. Oxonii, in-4° (in-8°). B. Hieronymi exposicio

priani editionibus veluti Romana ap. Paul. Manulium in Symbolo apostolorum ad papam Laurentium. Im

1563, p. 381, in quo optime singulos articulos sepressa Oxoniæ et finita anno Domini MCCCCLxvi 17

paratim ante expositionem dispositos et diverso chadie Decembris. Liber decantatus propter origines

ractere expressos Fontaninus laudat; item in Pamerei typographicæ in Anglia, de quo pluribus Maitt.

lianis, Oxoniensi et Baluziana denique. Ann. typ. l. I, pag. 279. Specimen litterarum sistit A mes typogr. Antiquities, p. 437. Middletonus qui- 1555. Basilea, apud Henr. Petri, fo. Rufini Aquilei. dem vitium typographicum subesse et omisso altero de Benedictionibus Judæ et reliquorum patriarchaX, 1468 pro 1478, excusum nihil Caxtoni gloriæ, rum. in Orthodoxographis Joh. Heroldi, tom. II, p. qui primus artem typographicam in Anglia exer- 1423. Heroldus, ignorata Hierothei editione, vero cuisse fertur, detrahere debere censuit. Vid. The auctori librum suum restituit ex codice ms., quem Substance of his Diss. on the Origin of Printing in pluribus, quæ lectu non indigna videbuntur eta FonEngland in Two Essays on the Or. of Prinl., ed. 2, tanino etiam allata sunt, ita describit : « Georgius Lond. 1776, in-8°. Sed licetassentientes haud paucos, Pistorius, vir clarissimus apud Ensisheym medicus attamen et adversarios reperit, inque his gravissi- B excellens, atque de litteratura universali optime memum Meermanuum in Ep. ad Andr. Coltée Ducarel, ritus, cum procul dubio nonnisi vel ingenii summis inserta Origg. typogr., indegue in Suppl. to the Ori- laboribus autaeris impensa insani, libellum hunc Ru. gin of Printing, 1781, in-8°, p. 236 sqq.

fini Bibliothecæ suæ, tanquam thesaurum parasset, 1470. Romo, ap. Sweynh. el Pannartz, fo. Exposicio

qua est in litteras bonas atque erga amicos humaniin Symbolum cum priore volumine Espistolarum Hie

tate, domino Henrico Petri, jam sacrorum auctorum ronymi. Assignatur etiam huic anno a nonnullis vel

Bibliothecam edenti, etiam hunc libellum sponte obuti Caveo, Ittigio, et aliis editio Operum Rufini Ro

tulit; qui quidem Romanorum majusculis litteris, iis mæ facta, sed hujusmodi editio merum figmentum

quidem (quibus) Pandectas Florentinorum scriptas est, a quo lectores sibi cavere debent. Auctor fuit

vidimus, sine distinctione ulla, ante mille ac plus Labbeus in Novæ Bibl. ms. Suppl., p. 340, hanc edi

annos, scriptus erat, venerandæ antiquitatis gemma tionem tanquam existentem in Bibl. Reg. Paris. lau

mehercle pretiosa. Hunc vero, ut solet, temporis indans. Unde Maitt. Ann. t. I, p. 298, ex eoque plures

juria, incuriaque barbarorum misere laceravit, deinceps bona fide descripserunt. At vero in Cata

quippe cum de benedictione Judæ mystica tractatur logo dictæ Bibl. nullum de ea vestigium reperias

sententia, tres plagellæ rescissæ ac perditæ desidenec ab alio perito et curioso harum rerum indagato- C rantur; quarta etsi supersit lacera, quo loco reponenre usquam visa intelligitur. Facile autem conjeceris

da sit, vix potcst divinari. Erat proinde membranula Labbeum editione præcedente Symboli cum epistolis

tam tenera, ut ten riorem me vidisse affirmare non Rufinianis inductum esse, ut editionem Operum Ru

ausim : quod quidem tanto plus damniattulit scripto. fini statueret, quæ partem illorum licet minimam in

Equidem ipsum scriptorium atramentum acerbitate fronte gereret; cujus quidem opinionisastipulatorem

sua plures versus erosos ac transparentes reddidehabes Fontaninum. Fortasse catalogus imperite con

rat, ut ex stigmatibus tantum legi possent, nisi si e fectus eum decepit.

regione in facie alterius paginæ versus versui res

ponderet, tunc utrinque major instabat labor. Ac1498. Oxonii, in-8°. B. Hieronymi Exposicio in

cedebat et hoc quod vel pluvia irrorante, qua olim Symbolo apostolorum.

asservabatur, bibliothecam, veldum huc atque illuc

ad ostentationem veteris monumenti perfertur, in Sæc. XVI.

marginibus totus madefactus fuerit liber, atque 1516. Venetiis, apud Lazarum Soardum, f'. Rusi

membranula tenerrima, quasi glutino concreta, nus de Beneditionibus patriarcharum, sub falso litulo quod ferme singula folia, nonnisi lacerarentur, disHomiliæ xvii in Genesim cum Origenis Opp. in Nov. jungi aut aperiri possent. Sed et hoc tædii devorare Test., fol. CIIII. Editor Constantius Hierotheus jam D volui, ut qualis qualis oblatus esset, a me describeprimum hoc Rusini opusculum, sed tanquam Orige

retur liber ; qui quidem finem suum non habet, nis fetum et pessime tractatum produxit.

pauca tamen deesse suspicor. Adhortor itaque stu1519.Basileæ,ap.Frob.,1o.Symbolum fidei,cum Ope

diosos omnes, ut quod huic deest scripto, quacunque ribus Cypriani ab Erasmo editis, qui de eoita in epis

occasione in bibliothecis venari velint, ut tandem et Lola ad Laur.Puccium card. scribit : «Symbolum fidei

integer theologisque minus mancus ofierri possit. » quod in evulgatis pariter ac descriptis voluminibus

1569. Bas, ap. Henr. Petri, f'. Rufini Explicatio Cypriani titulum habet, inler Opera divi Hieronymi

benedictionis Judæ et rel. Patriarch. in Monum. Orfertur Rufini nomine.» In notis vero post epistolam: thodox. Jo. Jac. Grynæi, t II, p. 1065, Heroldi ope« Stylus satis arguit hoc opus non esse Cypriani, et

ra, ipso tamen non nominato. inter Opera Hieronymi ferturinscriptum Rufino. Nec abhorret phrasis a phrasi Rutini;et inter hujus Opera 1570. Lugduni ap. Guilielm. Rovillium sub sculo magnificede Symbolo meminit Gennadius quod adeo Veneto, f'. Rufini Aquileiensis presbyteri in Lxxv. præclare dicit esse dissertum, ut cæteri ad hunc di- Davidis Psalmos Commentarius ex vetustissimo

[ocr errors]

ܪܐ

[ocr errors][ocr errors]

exemplari bibliothecæ monasterii insulæ Barbatæ A mos auctorem huncce Commentarios prescripsisse juxta Lugdunum nunc primum in lucem editus; cum

Alboneus persuasum sibi habuisse videtur, dum ad indice copiosissimo.

reliqua, sicubi exstent, eruenda et proferenda lec

tores nota in calce libri apposita excitat. Rufini Editor est Antonius Alboneus (de Albone), ar

Aquil. in Psalmos LXXVI Commentarios nonnihil diverchiepiscopus Lugdun. et primas Galliarum, qui in

sos ab edilis ex indice Bibl. sancti Germani Paris. lauprolixa, qua Pio V pontifici librum nuncupavit, epi

dat Labbeus Nova Bibl. Mss. libr., part. I, p. 23. stola (dat. Lugd. Id. Martii 1570), occasionem com

1576. Romæ, in æd. Pop. Rom., 1• Rutini Exposilio mentariis hisce potiundi hoc modo enarrat : Est in

in Symbolum cum Operibus sancti Hieronymi a Maagro Lugdunensi insula quædam quam Barbæ ap

riano Victorio editis tomo IX, part. 108. pellant incolæ, docti vero Barbatam, medium alveum

1580. Parisiis, ap. Mich. Sonnium, 1o. Rufin AquiAraris findens, in qua pervetus ac sanctum monas

leiensis presb. Opuscula quædam, partim antehac terium exstructum fuit, et magna totius provinciæ

nunquam in lucem edita, partim nuper ope doctissiveneratione celebratum; sed ita superiore bello ab

morum virorum emendata et castigata ; cum indihæreticis disturbatum atque dirutum, ut nihilin eo

cibus, tum locorum sacræ Scripturæ explicatorum, nisi loci cujusdam divinioris vestigia superesse videantur. Id cum ego multis jam superioribus annis B

tum rerum ac verborum, amplissimis.

Insunt, 1° de Benedictionibus Judæ ad Paulinum auctoritate sedis apostolicæ (uti fit) gubernandum suscepissem, cum multa in eo offendi pietatis anti

episc. Nolanum, lib. 1; 2. Paulini ad Rufinum epi

stola ; 3o Rufini ad Paulinum Fr. epistola ; 4° ejusquæ monimenta, tum vero præcipue bibliothecam opulentam, quam cum studiose Instrassem, offendi

dem in Benedictiones reliquorum undecim patriarchaCommentarios Rufini presbyteri Aquileiensisin sep

rum, sive Commenlariorum in Geneseos cap. 49 lib.

II ; 5o Commentariorum in Oseam prophetam libri iii ; tuaginta quinquedavidis psalmos notis et charac teribus qui summam antiquitatem præ se fer rent de

6°; ejusdem Comment, in Joel prophetam ; 7° ejusdem

in Amos ; 8o Comment. in Symbolum ; 9o ejusdem scriptos, et membranis propemodum exesis, ac ipsa

Historiæ ecclesiasticæ lib, 11 Ex quibus n. 2, 3, 5, 6, vetustate et situ attristis commendatos; quos cum avide perlegissem, aliisque viris eruditis legendos

7, nunc primum ex codice ms. monasterii Montis tradidissem, censui non esse hunc thesaurum denuo

Dei proferuntur. Editor Renatus Laurentius de la defodiendum, sed luci, ac auræ exbibendum. Neque

Barre jam Tertulliano et Arnobio circa idem tempus

edito nobis cognitus in epistola nuncupatoria ad vero (pergit) ab edendo hoc opere se deterritum esse,

Joan. a Sancto Andrea Paris. Eccles. canonicum eo quod ex amicis quidam observassent plerisque ac infinitis prope locis ila cum Augustino in suis tractati- Ctibus et de perditis quædam disputat, criticorum sui

(d. Id. Jun. 1580) de Rufino ejusque scriptis exstanbus in Psalmos consentire, uleædem sæpe sint sententiæ, eadem verba atque adeo similes inter se periodi. Id enim

temporis studia, qui neglecta fere codicum mss. inin hoc opere evenisse censet, quod D. Ambrosio in

vestigatione ad conjecturas omnia referrent, obiter suis libris Exameron ac de Spiritu sancto contigit,

perstringens. Scripsit Fontaninus lib. V, cap. 17, ut quemadmodum hic integras in suum opus ex

Commentarios in Lxxv Psalmos, decennio ante ab divo Basilio periodos transtulit, sic ex Rusino, ve

Alboneo editos hoc anno apud eumdem Michaelem

Sonnium titulo immutato esse recusos et tomum II luti alibi ex Hieronymo et Cypriano, in suos ille Commentarios quamplurima derivarit. Ad hæc ex

Operum Rufini constituere ; de quo nobis haud ipsa styli facilitale ac æquabili dicendi genere elu

liquet. Certe in priori volumine nulla adjectorum cescere putat Rufinum auctorem esse, simulque cau

commentariorum est significatio. Sed exemplar quod

manibus tenemus cum ipsa Albonei editione Comsa ipsi reperta est, cur studiosius a primis a Barbata

mentar. anni 1570 compaclum est. insulis monachis hi commentarii asservali fuerint, scilicet, quod in eos fere duntaxat Psalmos ille scripserit,

1745. Veronæ..., f'. Rufini Tortani Aquileiensis quos sine controversia Davidis esse docli fere omnes

presbyteri Opera quæ supersunt. Ad codices mss.

denuo emendavit Dominicus Vallarsius presbyter asseverarint. Postremo Gelasii testimonium profert, qui nonnullas ab eo Scripturas explicatas tradideril,

D Veronensis. t. I. quibus hosce septuaginta quinque Psalmos declara

Exhibentur 1° Liber de Benedictionibus patriarchatos putat. Acaliquandiu pro genuino sane Rufini fetu

rum cum notis editoris ad codicem ms. Bibl. Bonohabiti sunt isti Commentarii ; non omnes tamen fal- niensis recensitus; 2o Commentarius in symbolum lere potuerunt. Primum, qui illis larvam detraxerit apostolorum ad Baluzianam editionem exactus ; fuisse Joan. Lorinum Fontaninus notat, ejusque lo

3. Historia monachorum et ilinera per Ægyptum ex cum ex Commentariis in Psalmos Lugduni apud ed. Rosweydiana repræsentata; 4o Duo historiæ ecJoan. Cardon 1623 editis profert ". Animadvertit

clesiastico libri cum mss. codicibus comparali ; idem a nonnullis viris eximie doctis subinde pro vero

5. Libri a pologelici duo adversus Hieronymum, subcitari Rufinum in Psalmos, veluti a Jac. Usserio in juncta Apologia ad Anaslasium. Succedit his appenHistoria de Scripturis et sacris vernaculis, p. 67, et

dix dubia et spuria continens, in quibus 1o CommenBaluzio in Cyprianum. Cæterum in plures adeo Psal

tarius in Lxxv priores Psalmos, cujus auctorem Gal

[ocr errors]

• Hist. litt. Aquil., p. 404.

« PoprzedniaDalej »